ମହାଭାରତ ଗଦ୍ୟରେ – ଭାଗ ୭୫ : କୀଚକଙ୍କ ଅହଂକାର ଓ ସୈରନ୍ଧ୍ରୀଙ୍କ ଭୟ ।
ଦ୍ୱାପର ଯୁଗର ଏକ ମହାକାବ୍ୟମୟ କାହାଣୀ ।
ଲେଖକ – ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର, MA, LLB, IRS (Retired) ।
ମତ୍ସ୍ୟ ରାଜ୍ୟରେ ନୂଆ ଜୀବନ ।
ମତ୍ସ୍ୟ ରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀରେ ଦିନଗୁଡ଼ିକ ନିଜର ସ୍ୱାଭାବିକ ଗତିରେ ଚାଲିଥିଲା ।
ରାଜପ୍ରାସାଦରେ ପ୍ରତିଦିନ ରାଜକାର୍ଯ୍ୟ ଚାଲୁଥିଲା ।
ସୈନିକମାନେ ଅଭ୍ୟାସ କରୁଥିଲେ ।
ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ନଗରର ବଜାରରେ ନିଜ ନିଜ ବ୍ୟବସାୟରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଥିଲେ ।
ରାଜପ୍ରାସାଦର ଅନ୍ତଃପୁରରେ ରାଣୀ ସୁଦେଷ୍ଣାଙ୍କ ସେବାରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ସୈରନ୍ଧ୍ରୀ ।
କେହି ଜାଣୁନଥିଲେ ଯେ ସେ ସାଧାରଣ ସେବିକା ନୁହେଁ ।
ସେ ଥିଲେ ପାଞ୍ଚ ମହାନ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ।
ସେ ଥିଲେ ପାଞ୍ଚାଳୀ ।
ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ କନ୍ୟା ।
ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥର ରାଣୀ ।
କିନ୍ତୁ ଏବେ ତାଙ୍କ ଜୀବନର ପରିଚୟ କେବଳ ଏକ ନାମ—
ସୈରନ୍ଧ୍ରୀ ।
ଅଜ୍ଞାତବାସର ନିୟମ ତାଙ୍କୁ ନିଜର ଗୌରବକୁ ମଧ୍ୟ ଲୁଚାଇବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିଥିଲା ।
କୀଚକଙ୍କ ମନରେ ଜାଗିଥିବା ଅହଂକାର ।
କୀଚକ ଥିଲେ ବିରାଟ ରାଜାଙ୍କ ସେନାପତି ।
ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଅପାର ଥିଲା ।
ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ଅନେକ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ ।
ରାଜା ବିରାଟ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ସମୟରେ ତାଙ୍କ ସାମରିକ କ୍ଷମତା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିଲେ ।
ଏହି ସଫଳତା ଧୀରେ ଧୀରେ ତାଙ୍କ ମନରେ ଏକ ବିପଜ୍ଜନକ ଅହଂକାର ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲା ।
ସେ ଭାବୁଥିଲେ—
“ମୋତେ କିଏ ରୋକିପାରିବ ?”
ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ସେ କେବେ ଖୋଜିନଥିଲେ ।
କାରଣ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଦୁର୍ବଳତା ଦେଖିବାକୁ ଦେଇନଥିଲା ।
ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ଆଖି ସୈରନ୍ଧ୍ରୀଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିଲା, ତାଙ୍କ ମନରେ ସେହି ଅହଂକାର ଆହୁରି ବଢ଼ିଗଲା ।
ସେ ଜାଣୁନଥିଲେ—
ଯେଉଁ ନାରୀକୁ ସେ ଦୁର୍ବଳ ଭାବୁଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ପଛରେ ଠିଆ ଅଛନ୍ତି ପାଞ୍ଚଜଣ ମହାନ ଯୋଦ୍ଧା ।
⸻
ସୈରନ୍ଧ୍ରୀଙ୍କୁ ନେଇ କୀଚକଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନ ।
ଗୋଟିଏ ଦିନ କୀଚକ ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ ସୁଦେଷ୍ଣାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ।
ସେ ସାଧାରଣ ଭାବରେ ପଚାରିଲେ—
“ଭଉଣୀ, ତୁମ ପାଖରେ ଯେଉଁ ନୂଆ ସୈରନ୍ଧ୍ରୀ କାମ କରୁଛି, ସେ କିଏ ?”
ସୁଦେଷ୍ଣା କହିଲେ—
“ସେ ଜଣେ ସେବିକା । ନିଜକୁ ସୈରନ୍ଧ୍ରୀ ବୋଲି କହେ ।”
କୀଚକ କିଛିକ୍ଷଣ ଚୁପ୍ ରହିଲେ ।
ତାଙ୍କ ମନରେ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ମୁହଁ ଘୁରିବାକୁ ଲାଗିଲା ।
“ସେ ଅନ୍ୟ ସେବିକାମାନଙ୍କ ପରି ନୁହେଁ ।”
ସୁଦେଷ୍ଣା ତାଙ୍କ ଭାଇଙ୍କ ମୁହଁକୁ ଚାହିଁଲେ ।
“ତୁମେ ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଏତେ କାହିଁକି ପଚାରୁଛ ?”
କୀଚକ ହସିଲେ ।
“କେବଳ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲି ।”
କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ଆଖି ତାଙ୍କ ମନର ସତ୍ୟକୁ ଲୁଚାଇପାରିଲା ନାହିଁ ।
⸻
ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ସତର୍କତା ।
ଦ୍ରୌପଦୀ ମଧ୍ୟ କୀଚକଙ୍କ ଆଗ୍ରହକୁ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ ।
ସେ ସୁଦେଷ୍ଣାଙ୍କୁ ଧୀରେ କହିଲେ—
“ଦେବୀ, ଆପଣଙ୍କ ଭାଇଙ୍କୁ କହନ୍ତୁ ଯେ ମୋତେ ଏକାକୀ ଡାକନ୍ତୁ ନାହିଁ ।”
ସୁଦେଷ୍ଣା କିଛିଟା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ ।
“ତୁମେ କୀଚକଙ୍କୁ ଭୟ କରୁଛ ?”
ଦ୍ରୌପଦୀ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—
“ମୁଁ କାହାକୁ ଭୟ କରୁନାହିଁ । କିନ୍ତୁ ମୁଁ ନିଜ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଜାଣେ । ମୁଁ ଏଠାରେ ଅଜଣା । ମୋର କୌଣସି ରାଜକୀୟ ପରିଚୟ ନାହିଁ । ମୋତେ ସାବଧାନ ରହିବାକୁ ହେବ ।”
ସୁଦେଷ୍ଣା ତାଙ୍କୁ ଚାହିଁ ରହିଲେ ।
ତାଙ୍କୁ ଲାଗିଲା, ସୈରନ୍ଧ୍ରୀଙ୍କ ଜୀବନରେ କୌଣସି ଗଭୀର ରହସ୍ୟ ଲୁଚିଛି ।
⸻
ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ଅତୀତର ଛାୟା ।
ସେହି ରାତିରେ ଦ୍ରୌପଦୀ ଏକାକୀ ବସିଥିଲେ ।
ତାଙ୍କ ମନରେ ଅତୀତର ସ୍ମୃତି ଫେରିଆସିଲା ।
ହସ୍ତିନାପୁରର ସଭା ।
ଦୁଃଶାସନଙ୍କ କଠୋର ହାତ ।
ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ଅହଂକାର ।
କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ କଠୋର କଥା ।
ଏବଂ ତାଙ୍କର ସେହି ଅସହାୟ ଚିତ୍କାର—
“ସଭାରେ ଧର୍ମ କେଉଁଠି ?”
ସେ ଆଖି ବନ୍ଦ କଲେ ।
“ନା ।”
“ସେହି ଦିନ ପରି ଆଉ ଏକ ଦିନ ଆସିବାକୁ ଦେବି ନାହିଁ ।”
କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ଭାଗ୍ୟ ଯେପରି ତାଙ୍କ ସହ ଏକ ନିର୍ଦୟ ଖେଳ ଖେଳୁଥିଲା ।
କୀଚକଙ୍କ ପ୍ରଥମ ସାକ୍ଷାତ ।
କିଛି ଦିନ ପରେ କୀଚକ ସୈରନ୍ଧ୍ରୀଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସି ଠିଆ ହେଲେ ।
“ତୁମର ନାମ ସୈରନ୍ଧ୍ରୀ ?”
ଦ୍ରୌପଦୀ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ କହିଲେ—
“ହଁ ।”
“ତୁମେ ଏଠାରେ କେତେଦିନ ହେଲା ଅଛ ?”
“ଏହା ଆପଣଙ୍କ ଜାଣିବାର ବିଷୟ ନୁହେଁ ।”
କୀଚକ ହସିଲେ ।
“ତୁମେ ଜାଣୁଛ କି, ମୁଁ କିଏ ?”
ଦ୍ରୌପଦୀ ତାଙ୍କୁ ସିଧା ଚାହିଁଲେ ।
“ଆପଣ ରାଜ୍ୟର ସେନାପତି ।”
“ତାହେଲେ ମୋର ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଜାଣୁଛ ?”
“ଶକ୍ତି ଥିବା ଓ ତାହାକୁ ଧର୍ମପୂର୍ବକ ବ୍ୟବହାର କରିବା—ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ କଥା ।”
କୀଚକ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ନିରୁତ୍ତର ହୋଇଗଲେ ।
ଏପରି ଉତ୍ତର ସେ ଆଶା କରିନଥିଲେ ।
ଦ୍ରୌପଦୀ ଆଗକୁ ଚାଲିଗଲେ ।
କୀଚକ ତାଙ୍କୁ ଚାହିଁ ରହିଲେ ।
ତାଙ୍କ ମନରେ ଆକର୍ଷଣ ସହିତ ଅହଂକାର ମିଶିଗଲା ।
“ଏହି ନାରୀ ମୋତେ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କଲା !”
ତାଙ୍କ ମନ ଏହାକୁ ସହିପାରିଲା ନାହିଁ ।
⸻
ସୈରନ୍ଧ୍ରୀଙ୍କ ପ୍ରତିରୋଧ ।
ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନ କୀଚକ ପୁଣି ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ ।
“ସୈରନ୍ଧ୍ରୀ, ତୁମେ ମୋ ସହ ଚାଲ । ମୁଁ ତୁମକୁ ସମସ୍ତ ସୁଖ ଦେଇପାରିବି ।”
ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ମୁହଁ କଠୋର ହୋଇଗଲା ।
“ମୁଁ ବିବାହିତା । ମୋର ସ୍ୱାମୀମାନେ ଜୀବିତ ।”
କୀଚକ ହସିଲେ ।
“ତୁମର ସ୍ୱାମୀ କେଉଁଠି ?”
ଦ୍ରୌପଦୀ ଶାନ୍ତ ଭାବରେ କହିଲେ—
“ସେମାନେ ମୋ ପାଖରେ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୋତେ ରକ୍ଷା କରିବାର ଶକ୍ତି ରଖନ୍ତି ।”
କୀଚକ ଉପହାସ କଲେ ।
“ମୁଁ କାହାକୁ ଭୟ କରେ ନାହିଁ ।”
ଦ୍ରୌପଦୀ କହିଲେ—
“ଏହା ଆପଣଙ୍କ ଭୁଲ ।”
ଏତିକି କହି ସେ ଚାଲିଗଲେ ।
⸻
ଭୀମଙ୍କ ପାଖରେ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ନିରବ ଅଭିଯୋଗ ।
ସେହି ରାତିରେ ଦ୍ରୌପଦୀ ଭୀମଙ୍କୁ ଖୋଜିଲେ ।
ଭୀମ ରୋଷେଇଘରରେ ଥିଲେ ।
ସେ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ମୁହଁ ଦେଖିବାମାତ୍ରେ ବୁଝିଗଲେ—କିଛି ଘଟିଛି ।
“କୃଷ୍ଣେ, କ’ଣ ହେଲା ?”
ଦ୍ରୌପଦୀ କିଛି କ୍ଷଣ ନିରବ ରହିଲେ ।
ତାଙ୍କ ଆଖିରେ ଲୁହ ।
“କୀଚକ …”
ଭୀମଙ୍କ ମୁହଁ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ବଦଳିଗଲା ।
“ସେ କ’ଣ କରିଛି ?”
ଦ୍ରୌପଦୀ ସବୁ କଥା କହିଲେ ।
ଭୀମଙ୍କ ହାତ ମୁଠା ହୋଇଗଲା ।
ତାଙ୍କ ଶରୀରର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶିରାରେ କ୍ରୋଧର ଅଗ୍ନି ଜଳିଉଠିଲା ।
“ମୋତେ ଏବେ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ନେଇଚାଲ ।”
ଦ୍ରୌପଦୀ ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କୁ ରୋକିଲେ ।
“ନା ।”
“କାହିଁକି ?”
“ଆମର ଅଜ୍ଞାତବାସ ।”
ଭୀମ ଚୁପ୍ ହେଲେ ।
ଏହି ଦୁଇଟି ଶବ୍ଦ ଯେପରି ତାଙ୍କ ହାତକୁ ଶୃଙ୍ଖଳିତ କରିଦେଲା ।
କ୍ରୋଧ ଓ ଧର୍ମର ମଧ୍ୟରେ ।
ଭୀମ କହିଲେ—
“କେତେଦିନ ଆମେ ଏହି ନିୟମର ନାମରେ ତୁମର ଅପମାନ ସହିବୁ ?”
ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ଆଖିରୁ ଲୁହ ଝରିପଡ଼ିଲା ।
“ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସହିବାକୁ ଚାହେଁ ନାହିଁ । କିନ୍ତୁ ଆମର ଲକ୍ଷ୍ୟ ବହୁତ ବଡ଼ ।”
ଭୀମ ତାଙ୍କୁ ଚାହିଁ ରହିଲେ ।
“ତାହେଲେ କ’ଣ କରିବା ?”
ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ସ୍ୱର ଧୀର ହେଲା ।
“ସମୟ ଆସିଲେ ତୁମେ ନ୍ୟାୟ କରିବ ।”
ଭୀମ ତାଙ୍କ ମୁହଁକୁ ଚାହିଁ କହିଲେ—
“ସେହି ସମୟ ଦୂରେ ନୁହେଁ ।”
⸻
ଅନ୍ୟପଟେ କୀଚକଙ୍କ ଚକ୍ରାନ୍ତ ।
କୀଚକ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନରେ ଆହୁରି ଉତ୍ତେଜିତ ହୋଇପଡ଼ିଲେ ।
ସେ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଏତେ ମତ୍ତ ଥିଲେ ଯେ ନିଜ ଆଚରଣର ପରିଣାମ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କଲେ ନାହିଁ ।
ସେ ଭାବିଲେ—
“ସୁଦେଷ୍ଣାଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ତାଙ୍କୁ ଡକାଇବି ।”
ତାଙ୍କ ମନରେ ଏକ ଯୋଜନା ଜନ୍ମ ନେଲା ।
ସେ ଜାଣୁନଥିଲେ—
ଏହି ଯୋଜନା ତାଙ୍କ ଜୀବନର ଶେଷ ଯୋଜନା ହେବାକୁ ଯାଉଛି ।
ଭାଗ ୭୫ର ଶେଷ ।
ମତ୍ସ୍ୟ ରାଜ୍ୟର ରାତି ଧୀରେ ଧୀରେ ଗଭୀର ହେଉଥିଲା ।
ରାଜପ୍ରାସାଦ ନିଦ୍ରାରେ ।
କିନ୍ତୁ ଦୁଇଟି ମନ ଜାଗ୍ରତ ଥିଲା ।
ଗୋଟିଏ—ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ।
ଅନ୍ୟଟି—କୀଚକଙ୍କ ।
ଦ୍ରୌପଦୀ ଜାଣୁଥିଲେ ଯେ ବିପଦ ନିକଟରେ ।
କୀଚକ ଜାଣୁନଥିଲେ ଯେ ତାଙ୍କ ଅହଂକାର ତାଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁ ଦିଗକୁ ନେଉଛି ।
ଏକପଟେ ଥିଲା ଅଜ୍ଞାତବାସର କଠୋର ନିୟମ ।
ଅନ୍ୟପଟେ ଥିଲା ଜଣେ ନାରୀର ସମ୍ମାନ ।
ଏବଂ ଏହି ଦୁଇଟିର ମଧ୍ୟରେ ଠିଆ ହୋଇଥିଲେ ଭୀମ—
ଯାହାଙ୍କ ହୃଦୟରେ କେବଳ ଗୋଟିଏ ଅଗ୍ନି ଜଳୁଥିଲା—
ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ଅପମାନର ପ୍ରତିଶୋଧ ।
କିନ୍ତୁ ସେହି ପ୍ରତିଶୋଧ କିପରି ନିଆଯିବ ?
କୀଚକଙ୍କୁ କିପରି ଶିକ୍ଷା ଦିଆଯିବ ?
ଏବଂ ସେହି ସମୟରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଅଜ୍ଞାତ ପରିଚୟ କିପରି ରକ୍ଷା ପାଇବ ?
ଏହି ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ନେଇ ଆସୁଥିଲା ଏକ ଭୟଙ୍କର ରାତି ।
ଯେଉଁ ରାତିରେ କୀଚକଙ୍କ ଅହଂକାରର ଶେଷ ଘଟିବାକୁ ଥିଲା ।
(ଭାଗ ୭୬ରେ ଜାରି ରହିବ …)