ଭଗବାନଙ୍କ ନାମ ଶୁଣିବା ଓ ଗାଇବାର ମହତ୍ତ୍ୱ

ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତର ସରଳ ବ୍ୟାଖ୍ୟା — ଭାଗ ୧୧-!

ଏହି ଭାଗରେ ଆମେ ଭାଗବତର ପ୍ରଥମ ସ୍କନ୍ଧର ପରବର୍ତ୍ତୀ କଥାକୁ ଆଗେଇ ନେବା । ନାରଦ ମୁନି ବ୍ୟାସଦେବଙ୍କୁ ବୁଝାଉଛନ୍ତି ଯେ ଭଗବାନଙ୍କ ଗୁଣ, ନାମ ଓ ଲୀଳାର ଗାନ କାହିଁକି ଜୀବନରେ ଏତେ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ଏହା ସହିତ ଆମେ ଶିଖିବା—ଭଗବାନଙ୍କ ଚରଣରେ ନିଜକୁ କିପରି ସମର୍ପଣ କରିବା ।

ଭଗବାନଙ୍କ ନାମ ଶୁଣିବା ଓ ଗାଇବାର ମହତ୍ତ୍ୱ — ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଂଶ -!

[ଆମର ସରଳ ବ୍ୟାଖ୍ୟା]

ଭଗବାନଙ୍କ ନାମ ଶୁଣିବା କେବଳ କାନର କାମ ନୁହେଁ । ତାହାକୁ ହୃଦୟରେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ହେଉଛି ପ୍ରକୃତ ଶ୍ରବଣ । ଆମେ ଯଦି ଭଗବାନଙ୍କ କରୁଣାର କଥା ଶୁଣି ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟର ଦୁଃଖ ବୁଝିପାରୁନାହୁଁ, ତେବେ ଆମକୁ ନିଜ ମନକୁ ପୁଣି ଥରେ ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ହେବ ।

ଭାଗବତ ଶୁଣିବାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ନିଜ ଜୀବନକୁ ଭଗବାନଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ଅନୁସାରେ ଗଢ଼ିବା । ଭଗବାନଙ୍କ ନାମ ଜପ କରିବା ସମୟରେ ଆମ ମନରେ ଯେପରି ଶାନ୍ତି ଆସେ, ସେହି ଶାନ୍ତି ଆମ କଥା ଓ କାମରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯିବା ଦରକାର ।

ଆମେ ଯଦି ପ୍ରତିଦିନ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ମନକୁ ଶାନ୍ତ କରି ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ନାମ ସ୍ମରଣ କରିବା, ତେବେ ନିଜର ଭୁଲ୍‌କୁ ଦେଖିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇବା । ମନରେ ରାଗ ଆସିଲେ ତାହାକୁ ଚିହ୍ନିପାରିବା । ଈର୍ଷା ଆସିଲେ ତାହାକୁ ଦୂର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା । ଅନ୍ୟର ଉନ୍ନତି ଦେଖି ତାକୁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଦେବା ଶିଖିବା ।

ଏହିପରି ଭକ୍ତି ଆମ ଜୀବନକୁ ଭିତରୁ ବଦଳାଇପାରେ ।

୧. ଭଗବାନଙ୍କ ଚରଣରେ ନିଜକୁ ସମର୍ପଣ କରିବାର ପ୍ରଥମ ପାହାଚ — ନିଜର ଅହଂକାର ଛାଡ଼ିବା -!

ମଣିଷର ମନରେ ଅନେକ ଇଚ୍ଛା ଥାଏ । ଆମେ ଚାହୁଁ ଯେ ସମସ୍ତେ ଆମକୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତୁ । ଆମ କଥା ମାନନ୍ତୁ । ଆମ କାମରେ କେବେ ବାଧା ନ ଆସୁ । ଆମେ ଯାହା ଚାହୁଁ, ତାହା ତୁରନ୍ତ ପାଇଯାଉ ।

କିନ୍ତୁ ଜୀବନ ସବୁବେଳେ ଆମ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ଚାଲେ ନାହିଁ । କେବେ ଆମେ ସଫଳ ହେଉ, କେବେ ବିଫଳ ହେଉ । କେବେ ଲୋକ ଆମକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, କେବେ ଆମକୁ ଭୁଲ୍ ବୁଝନ୍ତି ।

ଏପରି ସମୟରେ ମନ ଅଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ । ଆମେ ଭାବୁ—“ମୋ ସହିତ ଏପରି କାହିଁକି ହେଲା?”

ଭକ୍ତି ଆମକୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ଶିଖାଏ ଯେ ସବୁକିଛି ଆମ ଇଚ୍ଛାରେ ହେବ ନାହିଁ । ଆମେ ନିଜର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କରିବା । ଭଲ ଓ ଖରାପ ମଧ୍ୟରୁ ଭଲକୁ ବାଛିବା । ନିଜର ଭୁଲ୍ ସୁଧାରିବା । ଯାହା ଆମ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ନାହିଁ, ତାହାକୁ ନେଇ ନିଜକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାଙ୍ଗି ନ ପକାଇବା ।

[ଆମର ସରଳ ବ୍ୟାଖ୍ୟା]

ଅହଂକାର ଛାଡ଼ିବାର ଅର୍ଥ ନିଜର ମୂଲ୍ୟକୁ ଭୁଲିଯିବା ନୁହେଁ । ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି—ନିଜକୁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଭାବିବା ନାହିଁ । ନିଜର ଜ୍ଞାନ ଓ ସାମର୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ ଗର୍ବ କରିବା ନାହିଁ । ଯାହା ପାଇଛୁ, ସେଥିପାଇଁ କୃତଜ୍ଞ ରହିବା ।

ଆମେ ମନେ ମନେ କହିବା—

“ହେ ପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥ, ମୋର ଯାହା ଅଛି, ତାହା ପାଇଁ ମୁଁ କୃତଜ୍ଞ । ମୋର ଯାହା ଅଭାବ ଅଛି, ତାହା ପାଇଁ ମୁଁ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧରିବି । ମୋର ଯେଉଁ ଭୁଲ୍ ଅଛି, ତାହାକୁ ସୁଧାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବି । ମୋତେ ଏପରି ବୁଦ୍ଧି ଦିଅନ୍ତୁ ଯେପରି ମୁଁ କାହାର ଅମଙ୍ଗଳ ନ ଚାହେଁ ।”

ଏହି ଭାବ ମନରେ ଜାଗିଲେ ଶରଣାଗତିର ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ।

୧. ଭଗବାନଙ୍କ ଚରଣରେ ନିଜର ମନକୁ ଅର୍ପଣ କରିବା -!

ଆମେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଫୁଲ ଦେଉ । ଦୀପ ଜାଳୁ । ଧୂପ ଦେଉ । ନୈବେଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରୁ । ଏସବୁ ଭକ୍ତିର ସୁନ୍ଦର ପ୍ରକାଶ । କିନ୍ତୁ ଏହି ବାହ୍ୟ ପୂଜା ସହିତ ମନର ପୂଜା ମଧ୍ୟ ଦରକାର ।

ମନର ପୂଜା କ’ଣ?

ଯେତେବେଳେ ଆମେ ମିଥ୍ୟା କହିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇ ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟ କହୁ, ସେତେବେଳେ ଆମ ମନ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ ହୁଏ । ଯେତେବେଳେ କାହାକୁ ଅପମାନ କରିବାର ଇଚ୍ଛା ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ଆମେ ନିଜକୁ ସଂଯମ କରୁ, ସେତେବେଳେ ଆମେ ମନକୁ ଭଲ ପଥରେ ରଖୁ । ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ଦୁଃଖୀ ଲୋକକୁ ଦେଖି ତାକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରୁ, ସେତେବେଳେ ଆମର ଭକ୍ତି କାମରେ ପ୍ରକାଶ ପାଏ ।

ଭଗବାନଙ୍କୁ ଭଲ ପାଇବାର ଅର୍ଥ ତାଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ଦୟାଶୀଳ ହେବା । ତେଣୁ ଆମେ ମଣିଷଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା । ପଶୁପକ୍ଷୀଙ୍କୁ ଅକାରଣରେ କଷ୍ଟ ଦେବା ନାହିଁ । ନିଜର କର୍ତ୍ତବ୍ୟକୁ ସତ୍ୟ ଓ ନ୍ୟାୟର ସହିତ ପାଳନ କରିବା ।

[ଆମର ସରଳ ବ୍ୟାଖ୍ୟା]

ପ୍ରକୃତ ସମର୍ପଣ ହେଉଛି ନିଜର ମନ, କଥା ଓ କାମକୁ ଭଗବାନଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ଅନୁସାରେ ଗଢ଼ିବା । ଆମେ ଭଗବାନଙ୍କୁ କହିବା—“ପ୍ରଭୁ, ମୋ ମନକୁ ଏପରି କରନ୍ତୁ ଯେ ମୁଁ ଅନ୍ୟର ଦୁଃଖରେ ଦୁଃଖୀ ହେବି, ଅନ୍ୟର ସୁଖରେ ଖୁସି ହେବି ଏବଂ କାହାର ଅଧିକାର ଛଡ଼ାଇ ନେବି ନାହିଁ ।”

୧. ଭକ୍ତିର ଅର୍ଥ ସଂସାର ଛାଡ଼ିବା ନୁହେଁ -!

କେତେକ ଲୋକ ଭାବନ୍ତି ଯେ ଭଗବାନଙ୍କ ଭକ୍ତ ହେବାକୁ ହେଲେ ସଂସାର ଛାଡ଼ିବାକୁ ପଡ଼ିବ । ଘରଦ୍ୱାର ଛାଡ଼ି ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯିବାକୁ ପଡ଼ିବ । କିନ୍ତୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମଣିଷ ପାଇଁ ଏହା ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ ।

ଜଣେ ମାଆ ନିଜ ପିଲାକୁ ପ୍ରେମରେ ଲାଳନପାଳନ କରିପାରନ୍ତି । ଜଣେ ବାପା ସତ୍ୟର ସହିତ ପରିବାରର ଦାୟିତ୍ୱ ନିର୍ବାହ କରିପାରନ୍ତି । ଜଣେ ଶିକ୍ଷକ ନିଷ୍ଠାର ସହିତ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଦେଇପାରନ୍ତି । ଜଣେ କର୍ମଚାରୀ ସଚ୍ଚୋଟତାର ସହିତ କାମ କରିପାରନ୍ତି । ଏସବୁ କାମ ମଧ୍ୟ ଭଗବାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିଭାବ ରଖି କରାଯାଇପାରେ ।

ଆମେ ଯେତେବେଳେ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟକୁ ସେବା ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରୁ, ସେତେବେଳେ ସାଧାରଣ କାମ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ହୋଇପାରେ ।

କାମ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଭାବିବା—“ଏହି କାମଟି ମୁଁ ସତ୍ୟ ଓ ନ୍ୟାୟର ସହିତ କରିପାରିବି କି?”

କାମ କରୁଥିବା ସମୟରେ ଭାବିବା—“ମୁଁ ନିଜର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି କି?”

କାମ ଶେଷ ହେଲା ପରେ ଭାବିବା—“ମୁଁ ଯାହା କରିଲି, ସେଥିରେ କାହାର ଅନ୍ୟାୟ ହେଲା କି?”

ଏହିପରି ଜୀବନ ବିତାଇବା ମଧ୍ୟ ଭକ୍ତିର ଏକ ସୁନ୍ଦର ପଥ ।

୧. ଫଳକୁ ଭଗବାନଙ୍କ ଚରଣରେ ଅର୍ପଣ କରିବା -!

ଆମେ କୌଣସି କାମ କଲେ ତାହାର ଫଳ ପାଇବାକୁ ଆଶା କରୁ । ଚାଷୀ ବିହନ ବୁଣି ଫସଲ ପାଇବାକୁ ଆଶା କରେ । ଛାତ୍ର ପରିଶ୍ରମ କରି ପରୀକ୍ଷାରେ ସଫଳତା ପାଇବାକୁ ଆଶା କରେ । କର୍ମଚାରୀ ନିଷ୍ଠାର ସହିତ କାମ କରି ଭଲ ଫଳ ପାଇବାକୁ ଆଶା କରେ ।

ଏଥିରେ କିଛି ଭୁଲ୍ ନାହିଁ । କିନ୍ତୁ ଆମେ ଯଦି କେବଳ ଫଳ ପାଇଁ ଚିନ୍ତା କରୁ ଏବଂ ଫଳ ଆମ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ନ ହେଲେ ଭାଙ୍ଗିପଡ଼ୁ, ତେବେ ଆମ ମନ ଅଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ ।

ଫଳକୁ ଭଗବାନଙ୍କ ଚରଣରେ ଅର୍ପଣ କରିବାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି—ଆମେ ନିଜର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ନିଷ୍ଠାର ସହିତ କରିବା, କିନ୍ତୁ ନିଜକୁ ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ ଭାବିବା ନାହିଁ । ସଫଳତା ମିଳିଲେ ଅହଂକାର କରିବା ନାହିଁ । ବିଫଳତା ଆସିଲେ ତାହାର କାରଣ ବୁଝି ପୁଣି ଚେଷ୍ଟା କରିବା ।

ଆମେ ଭଗବାନଙ୍କୁ କହିପାରିବା—

“ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୋର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ମୁଁ କରିବି । ମୋତେ ଠିକ୍ ବୁଦ୍ଧି ଦିଅନ୍ତୁ । ମୋର ପରିଶ୍ରମକୁ ସତ୍ପଥରେ ଲଗାଇବାର ଶକ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ । ଫଳ ଯାହା ହେଉ, ତାହାରୁ ଶିକ୍ଷା ନେବାର ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ ।”

ଏହି ପ୍ରାର୍ଥନା ମନକୁ ଅଧିକ ସ୍ଥିର କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।

୧. ଭଗବାନ ଆମ ପାଖରୁ କ’ଣ ଚାହାନ୍ତି -!

ଆମେ ଭାବୁ ଯେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ବହୁତ ବଡ଼ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର । କିନ୍ତୁ ଭକ୍ତିର ମୂଳ ଭାବ ହେଉଛି ନିଷ୍କପଟ ପ୍ରେମ ।

ଜଣେ ଛୋଟ ପିଲା ନିଜ ମାଆକୁ ଯେପରି ସରଳ ହୃଦୟରେ ଭଲ ପାଏ, ସେପରି ଭକ୍ତ ମଧ୍ୟ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଭଲ ପାଇପାରେ । ପିଲାଟି ମାଆ ପାଖରେ ନିଜର ଭୁଲ୍ ଲୁଚାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ମଧ୍ୟ ମାଆ ତାହାର ମନକୁ ବୁଝିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ । ସେପରି ଆମେ ମଧ୍ୟ ଭଗବାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ନିଜ ମନର ସତ୍ୟ କଥା କହିପାରିବା ।

ଆମେ ଯଦି ଭୁଲ୍ କରିଛୁ, ତେବେ ତାହା ସ୍ୱୀକାର କରିବା । ଯଦି କାହାକୁ କଷ୍ଟ ଦେଇଛୁ, ତେବେ କ୍ଷମା ମାଗିବା । ଯଦି କାହାର ଅଧିକାର ନେଇଛୁ, ତେବେ ତାହା ଫେରାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା । କେବଳ “ପ୍ରଭୁ, ମୋତେ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ” କହିଦେଲେ ହେବ ନାହିଁ । ଭୁଲ୍ ସୁଧାରିବାର ଚେଷ୍ଟା ମଧ୍ୟ ଦରକାର ।

[ଆମର ସରଳ ବ୍ୟାଖ୍ୟା]

ଭଗବାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସତ୍ୟ ଭକ୍ତି ଆମକୁ ଅଧିକ ସତ୍ୟବାଦୀ, ଅଧିକ ଦୟାଳୁ ଓ ଅଧିକ ନମ୍ର କରିବା ଉଚିତ । ଆମ ଭକ୍ତି ଯଦି ଆମ ଆଚରଣକୁ ଭଲ କରୁଛି, ତେବେ ଆମେ ଠିକ୍ ପଥରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛୁ ।

୧. ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଚରଣରେ ହୃଦୟର ନିବେଦନ -!

ହେ ନୀଳାଚଳନିବାସୀ ପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥ!

ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ମହିମା କେତେ ଜାଣିଛି? ଆପଣଙ୍କ ଅପାର କରୁଣାକୁ କେତେ ବୁଝିଛି? ମୋର ଜ୍ଞାନ ସୀମିତ । ମୋର ଶକ୍ତି ସୀମିତ । ମୋ ମନରେ ଅନେକ ଦୁର୍ବଳତା ଅଛି । ତଥାପି ଆପଣଙ୍କ ଚରଣରେ ମୋର ଏକ ଛୋଟ ନିବେଦନ ଅଛି ।

ପ୍ରଭୁ, ମୋତେ ଏପରି ହୃଦୟ ଦିଅନ୍ତୁ ଯେଉଁ ହୃଦୟରେ ଅନ୍ୟ ପାଇଁ ଘୃଣା ନ ରହୁ । ମୋତେ ଏପରି ଜିଭ ଦିଅନ୍ତୁ ଯାହା ମିଥ୍ୟା ଓ କଟୁ କଥା କହିବାରୁ ନିଜକୁ ରୋକିପାରିବ । ମୋତେ ଏପରି ହାତ ଦିଅନ୍ତୁ ଯାହା ଅସହାୟ ଲୋକଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ । ମୋତେ ଏପରି ବୁଦ୍ଧି ଦିଅନ୍ତୁ ଯାହା ନ୍ୟାୟ ଓ ଅନ୍ୟାୟ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ବୁଝିପାରିବ ।

ପ୍ରଭୁ, ମୋତେ ଧନ ଦେଲେ ମୁଁ ଗର୍ବ ନ କରେ । ମୋତେ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ ମୁଁ ଅନ୍ୟକୁ ଛୋଟ ନ ଭାବେ । ମୋ ଜୀବନରେ ଦୁଃଖ ଆସିଲେ ମୁଁ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ହରାଇ ନ ବସେ । ମୋର ଭୁଲ୍ ହେଲେ ତାହାକୁ ସ୍ୱୀକାର କରିବାର ସାହସ ଦିଅନ୍ତୁ ।

ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଏହା କହୁନାହିଁ ଯେ ମୋ ଜୀବନରେ କେବେ ଦୁଃଖ ନ ଆସୁ । ମୁଁ ଏହା ମାଗୁଛି ଯେ ଦୁଃଖ ଆସିଲେ ମୋର ମନ ଅନ୍ଧକାରରେ ବୁଡ଼ି ନ ଯାଉ । ମୋତେ ଏପରି ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ ଯେ ମୁଁ ସତ୍ୟର ପଥ ଛାଡ଼ିବି ନାହିଁ ।

ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଏହା ମଧ୍ୟ ମାଗୁନାହିଁ ଯେ ମୋର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତୁ । ମୁଁ ଏତିକି ମାଗୁଛି ଯେ ମୋର ଇଚ୍ଛା ଯଦି ଅନ୍ୟର ଅମଙ୍ଗଳ କରୁଥାଏ, ତେବେ ତାହାକୁ ଛାଡ଼ିବାର ବୁଦ୍ଧି ଦିଅନ୍ତୁ ।

ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୋ ହୃଦୟରେ ଆପଣଙ୍କ ନାମ ପ୍ରତି ପ୍ରେମ ରହୁ । ମୋ ଜୀବନରେ ଆପଣଙ୍କ ସ୍ମରଣ ରହୁ । ମୋର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭଲ କାମ ଅନ୍ୟର ଉପକାରରେ ଲାଗୁ । ମୋ ମନରେ ଯେତେବେଳେ ଅହଂକାର ଜନ୍ମ ନେବ, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ମନେ ପକାଇ ନମ୍ର ହୋଇପାରିବି ।

ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କର । ମୋର ଜୀବନକୁ ସତ୍ୟ, ଦୟା, ସେବା ଓ ଭକ୍ତିର ପଥରେ ଚାଲିବାକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ ।

ଜୟ ଜଗନ୍ନାଥ!

୧. ଏହି ଭାଗରୁ ଆମେ କ’ଣ ଶିଖିଲେ -!

[ମୂଳ ସଂସ୍କୃତ ଭାଗବତ]

ନାରଦ ମୁନି ବ୍ୟାସଦେବଙ୍କୁ ଭଗବାନଙ୍କ ନିର୍ମଳ ଯଶ ଓ ଲୀଳା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଲେ । ଭଗବାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିକୁ ମଣିଷର ଜୀବନରେ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ ଦେବାକୁ କହିଲେ ।

[ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ଭାବବିସ୍ତାର]

ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତର ଭକ୍ତିମୟ ଭାବଧାରାକୁ ଅନୁସରଣ କରି ଆମେ ଭଗବାନଙ୍କ ନାମ, ଗୁଣ ଓ ଲୀଳାକୁ ହୃଦୟରେ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଶିଖୁ । ଏଠାରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ପ୍ରାର୍ଥନା ଓ ଆଧୁନିକ ଜୀବନର ଉଦାହରଣଗୁଡ଼ିକ ଏହି ଭାବଧାରାକୁ ଆଧାର କରି ଲେଖାଯାଇଥିବା ସରଳ ବ୍ୟାଖ୍ୟା; ସେଗୁଡ଼ିକୁ ମୂଳ ଶ୍ଳୋକର ସିଧାସଳଖ ଅନୁବାଦ ବୋଲି ଧରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ।

[ଆମର ସରଳ ବ୍ୟାଖ୍ୟା]

୧. ଭଗବାନଙ୍କ ନାମ ସ୍ମରଣ କରିବା ।

୨. ନିଜର ଭୁଲ୍‌କୁ ସ୍ୱୀକାର କରି ସୁଧାରିବା ।

୩. ସତ୍ୟ ଓ ନ୍ୟାୟର ପଥରେ ଚାଲିବା ।

୪. ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଦୟା ଓ ସମ୍ମାନ ରଖିବା ।

୫. ନିଜର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ନିଷ୍ଠାର ସହିତ କରିବା ।

୬. ସଫଳତାରେ ଗର୍ବ ନ କରିବା ଓ ବିଫଳତାରେ ହାର ନ ମାନିବା ।

୭. ଭଗବାନଙ୍କ ଉପରେ ଭରସା ରଖି ନିଜର ମନ, କଥା ଓ କାମକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରିବା ।

ଏହା ହେଉଛି ଶରଣାଗତିର ଦୈନନ୍ଦିନ ଅଭ୍ୟାସ ।

୧. ଆଗାମୀ ଭାଗରେ -!

ପରବର୍ତ୍ତୀ ଭାଗରେ ଆମେ ନାରଦ ମୁନିଙ୍କ ଉପଦେଶର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅଂଶକୁ ଆଗେଇ ନେବା । ବ୍ୟାସଦେବ କିପରି ଭଗବାନଙ୍କ ଲୀଳା, ଗୁଣ ଓ ଭକ୍ତିକୁ କେନ୍ଦ୍ର କରି ଭାଗବତ ରଚନା କଲେ, ସେହି କଥାକୁ ବୁଝିବା । ତା’ପରେ ଭାଗବତର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ ଏହା ମଣିଷକୁ କିପରି ଭକ୍ତିର ପଥରେ ନେଇଯାଏ, ତାହାକୁ ସରଳ ଭାବରେ ଆଲୋଚନା କରିବା ।

ଲେଖକ : ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର
MA, LLB, IRS (Retired)