ଲତା ମଙ୍ଗେସକର ଏକ ଅମର ସ୍ୱର ଯାତ୍ରା
୧. ଜନ୍ମ ଓ ପରିବାର:
ଲତା ମଙ୍ଗେସକର ୨୮ ସେପ୍ଟେମ୍ବର, ୧୯୨୯ ମସିହାରେ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ଇନ୍ଦୋରଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପିତା ପଣ୍ଡିତ ଦୀନନାଥ ମଙ୍ଗେସକର ଜଣେ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଗାୟକ ଏବଂ ନାଟ୍ୟ କଳାକାର ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ପିଲାଦିନର ନାମ ‘ହେମା’ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ପରେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାଟକର ଏକ ଚରିତ୍ର ‘ଲତିକା’ ଅନୁସାରେ ତାଙ୍କ ନାମ ଲତା ରଖାଗଲା।
୨. ସଂଘର୍ଷପୂର୍ଣ୍ଣ ଆରମ୍ଭ:
୧୯୪୨ ମସିହାରେ ମାତ୍ର ୧୩ ବର୍ଷ ବୟସରେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ପରିବାରର ବଡ଼ ଝିଅ ଭାବେ ସମସ୍ତ ଦାୟିତ୍ୱ ତାଙ୍କ ଉପରକୁ ଆସିଯାଇଥିଲା। ସେ ସେହି ବର୍ଷ ଜଣେ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଏବଂ ଗାୟିକା ଭାବେ ମରାଠୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରୁ ନିଜର କ୍ୟାରିୟର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ହିନ୍ଦୀ ସଙ୍ଗୀତ ଜଗତରେ ନିଜକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ବହୁତ ପରିଶ୍ରମ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା।
୩. ସଙ୍ଗୀତ କ୍ୟାରିୟର:
- ୧୯୪୯ ମସିହାରେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‘ମହଲ’ର “ଆୟେଗା ଆନେୱାଲା” ଗୀତ ତାଙ୍କୁ ରାତାରାତି ସଫଳତା ଦେଇଥିଲା।
- ସେ ପ୍ରାୟ ୩୬ଟି ଆଞ୍ଚଳିକ ଭାଷାରେ (ଓଡ଼ିଆ ସମେତ) ୩୦,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଗୀତ ଗାଇଛନ୍ତି।
- ତାଙ୍କର ଦେଶାତ୍ମବୋଧକ ଗୀତ “ଏ ମେରେ ୱତନ କେ ଲୋଗୋଁ” ଶୁଣି ତତ୍କାଳୀନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁଙ୍କ ଆଖିରେ ଲୁହ ଆସିଯାଇଥିଲା।
- ଓଡ଼ିଆ ସଙ୍ଗୀତ ଜଗତରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଅନେକ ସୁନ୍ଦର ଗୀତ ଗାଇଛନ୍ତି, ଯେମିତି କି — “ସେଇ ଚୁନା ଚୁନା ତାରା ଫୁଲ”।
୪. ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର:
ତାଙ୍କର ଅସାଧାରଣ ଅବଦାନ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା:
- ଭାରତ ରତ୍ନ (୨୦୦୧)
- ପଦ୍ମ ବିଭୂଷଣ (୧୯୯୯)
- ଦାଦାସାହେବ ଫାଲକେ ପୁରସ୍କାର (୧୯୮୯)
- ତିନୋଟି ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର।
୫. ଶେଷ ଯାତ୍ରା:
୬ ଫେବୃଆରୀ, ୨୦୨୨ ମସିହାରେ ୯୨ ବର୍ଷ ବୟସରେ ମୁମ୍ବାଇର ବ୍ରିଚ୍ କ୍ୟାଣ୍ଡି ହସ୍ପିଟାଲରେ ତାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ଭାରତ ସରକାର ତାଙ୍କ ସମ୍ମାନରେ ଦୁଇ ଦିନିଆ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଶୋକ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ।
”ସେ ଶାରୀରିକ ଭାବେ ଆମ ଗହଣରେ ନାହାଁନ୍ତି ସତ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ସ୍ୱର ଯୁଗ ଯୁଗ ଧରି ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଙ୍ଗୀତ ପ୍ରେମୀଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଗୁଞ୍ଜରିତ ହେଉଥିବ।”
ବ୍ଲାକ୍ ହୋଲ୍ (Black Hole) କ’ଣ ? ଜାଣନ୍ତୁ ମହାକାଶର ଏହି ରହସ୍ୟମୟ ଦୁନିଆ ବିଷୟରେ କିଛି ଅଜଣା ତଥ୍ୟ!