ଶାନ୍ତି ଆନନ୍ଦାଶ୍ରମ, ଶାନ୍ତିଧାମ, କରମଳା !
( ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର )
ଠାକୁର ଶ୍ରୀ ଅଭିରାମ ପରମହଂସ ଦେବଙ୍କ ପବିତ୍ର ଜନ୍ମଭୂମି ଓ ସାଧନାପୀଠ !
ଓଡ଼ିଶାର ପବିତ୍ର ମାଟି ଅନେକ ସାଧୁ, ସନ୍ଥ, ଯୋଗୀ ଓ ମହାପୁରୁଷଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଛି । ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଭୂମି ଭାବରେ ପରିଚିତ ଏହି ଓଡ଼ିଶାର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଇତିହାସରେ ଠାକୁର ଶ୍ରୀ ଅଭିରାମ ପରମହଂସ ଦେବଙ୍କ ନାମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହିତ ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଏ ।
ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର କରମଳା ଗ୍ରାମରେ ଅବସ୍ଥିତ ଶାନ୍ତି ଆନନ୍ଦାଶ୍ରମ, ଯାହାକୁ ଶାନ୍ତିଧାମ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, ଠାକୁର ଶ୍ରୀ ଅଭିରାମ ପରମହଂସ ଦେବଙ୍କ ଜୀବନ, ସାଧନା, ଭକ୍ତି ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ବାଣୀର ଏକ ପବିତ୍ର କେନ୍ଦ୍ର ।
ଏହି ସ୍ଥାନ ଆଜି କେବଳ ଏକ ଆଶ୍ରମ ନୁହେଁ । ଏହା ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ତୀର୍ଥସ୍ଥାନ, ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସାଧନାର କେନ୍ଦ୍ର ଓ ଓଡ଼ିଆ ଭକ୍ତି ସାହିତ୍ୟର ଏକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ମୃତିପୀଠ ।
କରମଳାର ପବିତ୍ର ଭୂମି !
ଠାକୁର ଶ୍ରୀ ଅଭିରାମ ପରମହଂସ ଦେବ ୧୮ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୦୪ ମସିହାରେ କରମଳା ଗ୍ରାମର ଭୋଇପଡ଼ାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଏହି ସ୍ଥାନ ବର୍ତ୍ତମାନ କରମଳା ନାମରେ ପରିଚିତ । କରମଳା ଜୋଡ଼ାପଦର ଡାକଘର, ବ୍ରହ୍ମଗିରି ଥାନା ଓ କଣାସ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଦୟା, ଭାର୍ଗବୀ ଓ ଲୁଣା ନଦୀ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ।
କରମଳା ନାମକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ଏକ ସ୍ଥାନୀୟ ପରମ୍ପରା ରହିଛି । ପୁରୁଣାଦିନରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଧାନ ଆକାରରେ କର ବା ରାଜସ୍ୱ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇ ସଂରକ୍ଷିତ ହେଉଥିଲା । ‘କର’ ଓ ‘ଅମଳ’ ଶବ୍ଦରୁ ‘କରମଳା’ ନାମର ଉତ୍ପତ୍ତି ହୋଇଥିବାର ଲୋକକଥା ରହିଛି । ଏହା ଏକ ପରମ୍ପରାଗତ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଭାବରେ ଦେଖିବା ଉଚିତ ।
ଠାକୁର ଶ୍ରୀ ଅଭିରାମ ପରମହଂସ ଦେବଙ୍କ ଜନ୍ମ !
ଠାକୁରଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ସତ୍ୟବାଦୀ ପଟ୍ଟନାୟକ ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ରାଧାଦେବୀ । ଓଡ଼ିଆ ଭର୍ଚୁଆଲ୍ ଏକାଡେମୀରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଜନ୍ମତାରିଖ, ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ଓ ପିତାମାତାଙ୍କ ଏହି ତଥ୍ୟ ଦିଆଯାଇଛି ।
ତାଙ୍କ ଜନ୍ମକୁ ନେଇ ଭକ୍ତିପରମ୍ପରାରେ ଅନେକ ଅଲୌକିକ କଥା ପ୍ରଚଳିତ । ଏକ ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଘର ଦିବ୍ୟ ଆଲୋକରେ ଆଲୋକିତ ହୋଇଥିଲା । ପରଦିନ ଜଣେ ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନୀ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ଘରକୁ ଆସି ଶିଶୁଟିର ନାମ ‘ଅଭିରାମ’ ରଖିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ ବୋଲି ଓଡ଼ିଆ ଭର୍ଚୁଆଲ୍ ଏକାଡେମୀରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି । ଏହା ଭକ୍ତିପରମ୍ପରାର ଅଂଶ ।
ଛୋଟବେଳୁ ଅଭିରାମଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅସାଧାରଣ ପ୍ରତିଭା ଦେଖାଯାଇଥିଲା । ସେ ପାଠପଢ଼ା ସହିତ ସଙ୍ଗୀତ ଓ ବିଭିନ୍ନ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ଗଭୀର ଆଗ୍ରହ ରଖୁଥିଲେ । ଖଞ୍ଜଣୀ, ପଖାଉଜ ଓ ମୃଦଙ୍ଗ ଭଳି ବାଦ୍ୟରେ ସେ ଅଳ୍ପ ବୟସରେ ପାରଦର୍ଶୀ ହୋଇଥିବା ତଥ୍ୟ ମିଳେ ।
ଶିକ୍ଷକରୁ ସାଧକ !
ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ଶେଷ କରି ଅଭିରାମ ଶିକ୍ଷକ ଭାବରେ କିଛି ସମୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରକାଶନରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ତାଙ୍କ ମନ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସାଧନା ଓ ଦେଶସେବା ଦିଗକୁ ଅଧିକ ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲା ।
ଠାକୁର କେବଳ ଜଣେ ସାଧୁ ନଥିଲେ । ଉପଲବ୍ଧ ସରକାରୀ ଓ ଐତିହାସିକ ଲେଖାଗୁଡ଼ିକରେ ତାଙ୍କୁ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଗୁରୁ, ଲେଖକ, ସମାଜ ସଂସ୍କାରକ, ଦେଶପ୍ରେମୀ ଓ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି ।
ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଭୂମିକା !
ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ଠାକୁର ଅଭିରାମ ପରମହଂସଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଭୂମିକା ଥିଲା । ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ Orissa Review ରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ଲେଖା ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଓ ଦେଶପ୍ରେମୀ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି ।
ତାଙ୍କର ଲେଖା ‘କଳି ଭାଗବତ’ ମଧ୍ୟ ଜାତୀୟ ଚେତନା ସୃଷ୍ଟିରେ ଭୂମିକା ନେଇଥିବାର ଐତିହାସିକ ଉଲ୍ଲେଖ ମିଳେ । ତାଙ୍କ ରଚନାରେ ଧର୍ମ, ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତା, ସମାଜ, ଦେଶ ଓ ମଣିଷ ଜୀବନ ସମ୍ପର୍କରେ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି ।
ଗୁରୁପରମ୍ପରା ଓ ସାଧନା !
ଠାକୁର ଅଭିରାମ ପରମହଂସ ସିଦ୍ଧପୁରୁଷ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପରମ୍ପରା ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଗଭୀର ସମ୍ମାନ ଥିଲା ବୋଲି ତାଙ୍କ ଜୀବନ ସମ୍ପର୍କିତ ଲେଖାରେ ମିଳେ । ସେ ମହାପୁରୁଷ ହାଡ଼ି ଦାସଙ୍କ ଶିଷ୍ୟତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଉଲ୍ଲେଖ ମଧ୍ୟ ମିଳେ ।
ତାଙ୍କ ସାଧନାର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଦିଗ ଥିଲା ଅଜପା ଯୋଗ । ସେ ସାଧାରଣ ଗୃହସ୍ଥ ମଣିଷ ମଧ୍ୟ ସହଜରେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଜୀବନ ଅନୁସରଣ କରିପାରିବେ ବୋଲି ଜୋର ଦେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଭେଦାଭେଦ ଭାବ, ପିଣ୍ଡ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଏକତା, ଅଜପା ଯୋଗ ଓ ସମର୍ପଣ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ।
ଶାନ୍ତି ଆନନ୍ଦାଶ୍ରମର ପ୍ରତିଷ୍ଠା !
କରମଳା ହେଉଛି ଠାକୁରଙ୍କ ଜନ୍ମଭୂମି । ତାଙ୍କ ଜୀବନର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଯାତ୍ରା ସହିତ ମଧ୍ୟ ଏହି ମାଟିର ଗଭୀର ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି ।
ଉପଲବ୍ଧ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ୧୯୨୭ ମସିହାରେ ସେ କରମଳାରେ ନିଜ ଆଶ୍ରମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ପରେ ଏହି ଆଶ୍ରମର ନାମ ହେଲା ଶାନ୍ତି ଆନନ୍ଦାଶ୍ରମ ଏବଂ ସ୍ଥାନଟି ଶାନ୍ତିଧାମ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲା ।
ତାଙ୍କ ଜୀବନର ଏକ ସମୟରେ ସେ ରାଜମହେନ୍ଦ୍ରୀ ଜେଲ୍ରେ ଥିଲେ । ମୁକ୍ତି ପାଇବା ପରେ ପ୍ରାୟ ଏକ ବର୍ଷ ଗଞ୍ଜାମ ଅଞ୍ଚଳର ବିଭିନ୍ନ ଗାଁରେ ଘୁରି ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ବାଣୀ ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ । ୧୯୩୬ରେ ସେ କରମଳା ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରି ଆସିଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ସେଠାରୁ ଆଉ ବାହାରିନଥିଲେ ବୋଲି ଆଶ୍ରମର ଅଧିକୃତ ୱେବସାଇଟ୍ରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି ।
ଶାନ୍ତିଧାମର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପରିବେଶ !
ଠାକୁରଙ୍କ ଜୀବନକାଳରେ ତାଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ସହିତ ଆନ୍ଧ୍ର, ମାଦ୍ରାସ ଓ ବଙ୍ଗ ଅଞ୍ଚଳରୁ ମଧ୍ୟ ଭକ୍ତମାନେ ଆସୁଥିଲେ ବୋଲି ଆଶ୍ରମର ତଥ୍ୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି । ଧୀରେ ଧୀରେ ଶାନ୍ତି ଆନନ୍ଦାଶ୍ରମ ଏକ ତୀର୍ଥସ୍ଥାନର ରୂପ ନେଲା ।
ଆଜି ମଧ୍ୟ ଏଠାକୁ ଆସୁଥିବା ଭକ୍ତମାନେ ଠାକୁରଙ୍କ ସ୍ମୃତି, ସାଧନା ଓ ବାଣୀ ସହିତ ନିଜକୁ ଯୋଡ଼ିବାର ଅନୁଭବ କରନ୍ତି ।
ଆଶ୍ରମ ପରିସରରେ ଠାକୁରଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ଦିର ସହିତ ତାଙ୍କ ସମାଧିସ୍ଥଳୀ, ମା’ ପୂର୍ଣ୍ଣମାସୀଙ୍କ ମନ୍ଦିର ଏବଂ ଠାକୁର ଧ୍ୟାନ କରୁଥିବା ଛୋଟ ‘ଛତା’ ସ୍ଥାନ ସମ୍ପର୍କରେ ମଧ୍ୟ ତଥ୍ୟ ମିଳେ ।
ଆଶ୍ରମର ପ୍ରଧାନ ଦେବତା !
ଶାନ୍ତି ଆନନ୍ଦାଶ୍ରମର ପ୍ରମୁଖ ଆରାଧ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ଠାକୁର ଶ୍ରୀ ଅଭିରାମ ପରମହଂସ ଦେବ ।
ଭକ୍ତମାନେ ତାଙ୍କୁ କେବଳ ଜଣେ ମହାପୁରୁଷ ବା ସନ୍ଥ ଭାବରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ ଓ ଅବତାର ଭାବେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରଦ୍ଧା କରନ୍ତି । ଆଶ୍ରମର ଅଧିକୃତ ୱେବସାଇଟ୍ରେ ମଧ୍ୟ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଏହି ବିଶ୍ୱାସ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି ।
ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଭକ୍ତିର ଅର୍ଥ କେବଳ ବାହ୍ୟ ପୂଜା ନୁହେଁ । ନିଜ ମନକୁ ପବିତ୍ର କରିବା, ଅହଂକାର ତ୍ୟାଗ କରିବା, ଭଗବାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସମର୍ପିତ ହେବା ଓ ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ଦିବ୍ୟତାକୁ ଅନୁଭବ କରିବା ହେଉଛି ତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷାର ମୂଳ ଭାବ ।
ମା’ ପୂର୍ଣ୍ଣମାସୀଙ୍କ ମନ୍ଦିର !
ମୁଖ୍ୟ ଠାକୁର ମନ୍ଦିର ନିକଟରେ ମା’ ପୂର୍ଣ୍ଣମାସୀଙ୍କ ମନ୍ଦିର ଥିବା ତଥ୍ୟ ମିଳେ । ଏହା ଶାନ୍ତିଧାମର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପରିବେଶକୁ ଆହୁରି ସମୃଦ୍ଧ କରିଥାଏ । (Wikibin)
ପୂଜାପଦ୍ଧତି କିପରି !
ଶାନ୍ତି ଆନନ୍ଦାଶ୍ରମର ପୂଜାକୁ ଏକ ସାଧାରଣ ମନ୍ଦିରର ପୂଜା ସହିତ ସମାନ କରି ଦେଖିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ । ଏଠାରେ ଠାକୁରଙ୍କ ପୂଜା ସହିତ ଭଜନ, କୀର୍ତ୍ତନ, ସତ୍ସଙ୍ଗ, ଯଜ୍ଞ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଆଲୋଚନାର ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱ ରହିଛି ।
ଉପଲବ୍ଧ ଖବର ଓ ଆଶ୍ରମ ସମ୍ପର୍କିତ ତଥ୍ୟରୁ ଜଣାଯାଏ ଯେ ବିଭିନ୍ନ ଉତ୍ସବରେ ଷୋଡ଼ଶୋପଚାର ପୂଜା, ଯଜ୍ଞ, ଠାକୁର ପୂଜା, ଭଜନ-କୀର୍ତ୍ତନ ଓ ସତ୍ସଙ୍ଗ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ ।
ସାଧାରଣ ଭକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏଠାରେ ଭକ୍ତିର ମୁଖ୍ୟ ପଥ ହେଉଛି—
ଦର୍ଶନ → ପ୍ରଣାମ → ନାମସ୍ମରଣ → ଭଜନ/କୀର୍ତ୍ତନ → ସତ୍ସଙ୍ଗ → ପ୍ରସାଦ ଗ୍ରହଣ ।
ତେବେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦୈନିକ ପୂଜାର ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ର, ନୈବେଦ୍ୟ ଓ ସମୟସୂଚୀ ଆଶ୍ରମର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ହୋଇଥାଏ । ତେଣୁ ଏହାକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଲେଖିବା ପାଇଁ ଆଶ୍ରମର ଅଧିକୃତ ପୂଜା ବିଧି ଆବଶ୍ୟକ ।
ଏକାଦଶୀରେ କରମଳା ଦର୍ଶନ !
ଏକାଦଶୀ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ଏକ ପବିତ୍ର ଦିନ । ଏହି ଦିନ ଭଗବାନଙ୍କ ନାମସ୍ମରଣ, ଉପବାସ, ଭଜନ ଓ ଧ୍ୟାନ ପାଇଁ ଅନେକ ଭକ୍ତ ଧାର୍ମିକ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଆନ୍ତି ।
ଆଜି ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ ଶ୍ରୀମତୀ ଉମାମଣି ମିଶ୍ର, ଆଚାରୀ ଲେନ୍, ପୁରୀ, ନିଜ ଝିଅ, ଦୁଇ ପୁଅ ଓ ନାତିଙ୍କ ସହିତ କରମଳା ମଠ/ଶାନ୍ତି ଆନନ୍ଦାଶ୍ରମକୁ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଯାଇଥିଲେ । ପରିବାର ସହିତ ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ଶାନ୍ତ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପରିବେଶ ଉପଭୋଗ କରି ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଏପରି ପରିବାର ସହିତ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ଏକ ଭଲ ପରମ୍ପରା । ଏହା ଛୋଟ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଧର୍ମ, ସଂସ୍କୃତି ଓ ମହାପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଜୀବନ ସହିତ ପରିଚିତ କରାଏ ।
ଠାକୁରଙ୍କ ରଚନା !
ଠାକୁର ଅଭିରାମ ପରମହଂସ ଦେବ ଜଣେ ମହାନ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଲେଖକ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ନିଜ ହାତରେ ବହୁ ଗ୍ରନ୍ଥ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଆଶ୍ରମର ସୂଚନା ଅନୁସାରେ ପ୍ରାୟ ୫୦ଟି ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି ।
ତାଙ୍କ ରଚନାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ—
କଳି ଭାଗବତ,
ସନାତନ ଧର୍ମ,
ଅଜପା ଯୋଗ,
ସମର୍ପଣ ସୂତ୍ର,
ପରମେଶ୍ୱର,
ସନାତନ ଗୀତା,
ଗୁରୁଗୀତା ଓ ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞାନ,
ଭକ୍ତି କଲ୍ଲୋଳ,
ଭାବ କଲ୍ଲୋଳ,
କୋଇଲି ଶିକ୍ଷା,
ଶ୍ରୁତି ରତ୍ନହାର ଆଦିର ଉଲ୍ଲେଖ ମିଳେ ।
ତାଙ୍କ ଲେଖାର ଏକ ବିଶେଷତା ହେଉଛି—ଗଭୀର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଓଡ଼ିଆ କାବ୍ୟ ଓ ପଦ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚାଇବା ।
ଠାକୁରଙ୍କ ଦର୍ଶନ !
ଠାକୁରଙ୍କ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଚିନ୍ତାରେ ମଣିଷର ଭିତରେ ଥିବା ଦିବ୍ୟତାକୁ ଜାଗ୍ରତ କରିବାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା ।
ତାଙ୍କ ବାଣୀର ମୁଖ୍ୟ ଦିଗଗୁଡ଼ିକୁ ସରଳ ଭାଷାରେ କହିଲେ—
ନିଜକୁ ଜାଣ ।
ଭଗବାନଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କର ।
ମନକୁ ପବିତ୍ର ରଖ ।
ଅହଂକାର ଛାଡ଼ ।
ଗୁରୁଙ୍କ ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ରଖ ।
ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖ ।
ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କରି ଭଗବାନଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କର ।
ଏହି ଶିକ୍ଷା ଗୃହସ୍ଥ ଓ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ—ଉଭୟଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଯୋଗୀ ବୋଲି ଆଶ୍ରମର ସୂଚନାରେ କୁହାଯାଇଛି ।
ଠାକୁରଙ୍କ ମହାସମାଧି !
ଠାକୁର ଶ୍ରୀ ଅଭିରାମ ପରମହଂସ ଦେବ ୨୭ ନଭେମ୍ବର ୧୯୬୩ ମସିହାରେ ଶାନ୍ତିଧାମ, କରମଳାରେ ମହାସମାଧି ଲାଭ କରିଥିଲେ । ଏହି ତାରିଖ ଆଶ୍ରମ ଓ ଓଡ଼ିଆ ଭର୍ଚୁଆଲ୍ ଏକାଡେମୀ—ଦୁଇଟି ସୂତ୍ରରେ ମିଳେ ।
ତାଙ୍କ ମହାସମାଧି ପରେ ମଧ୍ୟ କରମଳା ତାଙ୍କ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥସ୍ଥାନ ହୋଇ ରହିଛି ।
ଆଶ୍ରମର ସେବା କାର୍ଯ୍ୟ !
ଶାନ୍ତିଧାମ କେବଳ ପୂଜା ଓ ଧ୍ୟାନର ସ୍ଥାନ ନୁହେଁ । ଏଠାରେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ କାର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ସାମାଜିକ ସେବାର ମଧ୍ୟ ପରମ୍ପରା ରହିଛି ।
ଠାକୁରଙ୍କ ଜୟନ୍ତୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅବସରରେ ଧର୍ମ ସମ୍ମିଳନୀ, ସାଧୁ ସମାବେଶ, ବିଶ୍ୱଶାନ୍ତି ଯଜ୍ଞ, ନାମଯଜ୍ଞ, ପ୍ରସାଦ ବଣ୍ଟନ, ମାଗଣା ଚିକିତ୍ସା ଶିବିର ଓ ଚକ୍ଷୁ ଚିକିତ୍ସା ଶିବିର ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ହେଉଥିବା ଆଶ୍ରମର ତଥ୍ୟରେ ଦେଖାଯାଏ ।
ଏହା ଠାକୁରଙ୍କ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଚିନ୍ତାର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଦିଗକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ—ମଣିଷର ସେବା ହେଉଛି ଭଗବାନଙ୍କ ସେବା ।
ଶାନ୍ତିଧାମର ଅର୍ଥ !
‘ଶାନ୍ତି ଆନନ୍ଦାଶ୍ରମ’ ନାମଟି ନିଜେ ଏକ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ବାର୍ତ୍ତା ବହନ କରେ ।
ମଣିଷ ସାରା ଜୀବନ ସୁଖ ଖୋଜେ । କିନ୍ତୁ ବାହାର ଜଗତର ସୁଖ ସବୁବେଳେ ସ୍ଥାୟୀ ନୁହେଁ । ମନର ଶାନ୍ତି ହିଁ ପ୍ରକୃତ ଆନନ୍ଦର ମୂଳ ।
ସେଥିପାଇଁ ଶାନ୍ତିରୁ ଆନନ୍ଦ, ଆନନ୍ଦରୁ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ଓ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନରୁ ଈଶ୍ୱରାନୁଭୂତି—ଏହି ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଭାବନାକୁ ଶାନ୍ତିଧାମର ପରିବେଶ ସ୍ମରଣ କରାଏ ।
ଆଜିର କରମଳା !
ଆଜି କରମଳା କେବଳ ଠାକୁର ଅଭିରାମ ପରମହଂସଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ନୁହେଁ । ଏହା ତାଙ୍କ ଭକ୍ତ ଓ ଅନୁଗାମୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଜୀବନ୍ତ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ କେନ୍ଦ୍ର ।
କରମଳା ଶାନ୍ତି ଆନନ୍ଦାଶ୍ରମର ଅଧିକୃତ ଠିକଣା ଆଶ୍ରମ ପକ୍ଷରୁ ଶାନ୍ତି ଆନନ୍ଦାଶ୍ରମ, ଶାନ୍ତିଧାମ, କରମଳା, ପୁରୀ, ଓଡ଼ିଶା ଭାବେ ଦିଆଯାଇଛି ।
ଏଠାରେ ଠାକୁରଙ୍କ ମନ୍ଦିର, ସମାଧିସ୍ଥଳୀ, ମା’ ପୂର୍ଣ୍ଣମାସୀଙ୍କ ମନ୍ଦିର, ଧ୍ୟାନସ୍ଥଳୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ମୃତିସ୍ଥାନ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରେ ।
ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଓ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ପାଇଁ କରମଳା !
ପୁରୀ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରକୁ ଆସୁଥିବା ଧାର୍ମିକ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନେ ଯଦି କରମଳାକୁ ମଧ୍ୟ ଯାଆନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନେ ଓଡ଼ିଶାର ଆଉ ଏକ ଭିନ୍ନ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପରମ୍ପରା ସହିତ ପରିଚିତ ହୋଇପାରିବେ ।
ଏଠାରେ ମିଳେ—
ଜଣେ ମହାନ ସନ୍ଥଙ୍କ ଜନ୍ମଭୂମି,
ସାଧନାର ସ୍ମୃତି,
ସମାଧିପୀଠ,
ଭକ୍ତି ସାହିତ୍ୟ,
ସତ୍ସଙ୍ଗ,
ଭଜନ-କୀର୍ତ୍ତନ,
ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଶିକ୍ଷା ଓ
ଶାନ୍ତ ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶ ।
ତେଣୁ କରମଳା ଓ ଶାନ୍ତିଧାମ ଓଡ଼ିଶାର ଧାର୍ମିକ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ମାନଚିତ୍ରରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନ ଦାବି କରେ ।
ଉପସଂହାର !
ଠାକୁର ଶ୍ରୀ ଅଭିରାମ ପରମହଂସ ଦେବଙ୍କ ଜୀବନ ଆମକୁ ଅନେକ ଶିକ୍ଷା ଦିଏ ।
ସେ ଜଣେ ସନ୍ଥ, ସାଧକ, ଲେଖକ, ଦେଶପ୍ରେମୀ, ସମାଜ ସଂସ୍କାରକ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଗୁରୁ ଭାବରେ ଓଡ଼ିଶାର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଇତିହାସରେ ନିଜର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି ।
ତାଙ୍କ ଜନ୍ମଭୂମି କରମଳା ଆଜି ଶାନ୍ତିଧାମ । ତାଙ୍କ ସାଧନାଭୂମି ଆଜି ଶାନ୍ତି ଆନନ୍ଦାଶ୍ରମ । ତାଙ୍କ ସମାଧି ଆଜି ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ମୃତିସ୍ଥଳୀ । ତାଙ୍କ ରଚନାଗୁଡ଼ିକ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଜୀବନର ପଥ ଦେଖାଉଛି ।
ଏହି ପବିତ୍ର ଭୂମିକୁ ଦର୍ଶନ କରିବା କେବଳ ଏକ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ନୁହେଁ । ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ଜଣେ ମହାନ ସନ୍ଥଙ୍କ ଜୀବନ, ସାଧନା ଓ ବାଣୀ ସହିତ ନିଜକୁ ଯୋଡ଼ିବାର ଏକ ସୁଯୋଗ ।
ଶାନ୍ତିଧାମର ମାଟି ଆମକୁ ଶାନ୍ତି ଦେଉ ।
ଠାକୁରଙ୍କ ବାଣୀ ଆମକୁ ସତ୍ୟର ପଥ ଦେଖାଉ ।
ତାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଜୀବନ ଆନନ୍ଦମୟ ହେଉ ।
ଜୟ ଶ୍ରୀ ଅଭିରାମ ପରମହଂସ ଦେବ ।
ଜୟ ଜଗନ୍ନାଥ ।