ମହାଭାରତ ଗଦ୍ୟରେ – ଭାଗ ୯୪ : ହସ୍ତିନାପୁରରେ ଶାନ୍ତିଦୂତ ଓ ଅଧର୍ମର ଚକ୍ରବ୍ୟୁହ ।
ଦ୍ୱାପର ଯୁଗର ଏକ ମହାକାବ୍ୟମୟ କାହାଣୀ ।
ଲେଖକ – ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର, MA, LLB, IRS (Retired) ।
ଭାଗ ୯୩ରେ ଆମେ ଦେଖିଲୁ—ଉପପ୍ଲବ୍ୟରୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଶାନ୍ତିର ଦୂତ ହୋଇ ହସ୍ତିନାପୁର ଅଭିମୁଖେ ଯାତ୍ରା କଲେ । ତାଙ୍କ ହାତରେ ଥିଲା ନାହିଁ କୌଣସି ଅସ୍ତ୍ର, ତାଙ୍କ ମନରେ ଥିଲା ନାହିଁ ବିଜୟର ଲୋଭ । ସେ ନେଇଯାଉଥିଲେ କେବଳ ଶାନ୍ତିର ବାଣୀ, ନ୍ୟାୟର ଦାବି ଓ ଧର୍ମର ଶେଷ ଆହ୍ୱାନ ।
ରଥ ହସ୍ତିନାପୁର ଆଡ଼କୁ ଗଡ଼ିଚାଲିଲା ।
ଏପଟେ ହସ୍ତିନାପୁରର ରାଜପ୍ରାସାଦରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଦୃଶ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଥିଲା ।
ଶାନ୍ତିର ଦୂତ ଆସୁଛନ୍ତି ।
କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ଘରକୁ ସେ ଆସୁଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ଶାନ୍ତିଠାରୁ ଅଧିକ ଥିଲା ଅହଂକାର ।
ଧର୍ମଠାରୁ ଅଧିକ ଥିଲା ରାଜ୍ୟଲୋଭ ।
ସ୍ନେହଠାରୁ ଅଧିକ ଥିଲା ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଦ୍ଧା ।
ଏବଂ ସତ୍ୟଠାରୁ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଯାଇଥିଲା ମୋହ ।
ଦୁର୍ଯୋଧନଙ୍କ ମନରେ ଏକ ଅଜବ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା ।
ସେ ଭାବୁଥିଲେ—
“କୃଷ୍ଣ ଆସୁଛନ୍ତି ବୋଲି କ’ଣ ହେଲା? ସେ ମଧ୍ୟ ଜଣେ ମଣିଷ । ମୋତେ ରାଜ୍ୟ ଛାଡ଼ିବାକୁ କିଏ ବାଧ୍ୟ କରିପାରିବ?”
କିନ୍ତୁ ଏହି ଚିନ୍ତାର ଭିତରେ ଥିଲା ଅହଂକାରର ଏକ ବଡ଼ ଭ୍ରମ ।
ମଣିଷ ଯେତେବେଳେ ନିଜ ଶକ୍ତିକୁ ନିଜର ସର୍ବଶକ୍ତି ଭାବିବା ଆରମ୍ଭ କରେ, ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରୁ ତାହାର ପତନର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଏ ।
ଦୁର୍ଯୋଧନ ନିଜ ପାଖରେ ଦେଖୁଥିଲେ ଏକ ବିଶାଳ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ।
ଭୀଷ୍ମ ଅଛନ୍ତି ।
ଦ୍ରୋଣ ଅଛନ୍ତି ।
କୃପାଚାର୍ଯ୍ୟ ଅଛନ୍ତି ।
କର୍ଣ୍ଣ ଅଛନ୍ତି ।
ଅସଂଖ୍ୟ ରାଜା ଅଛନ୍ତି ।
ବିଶାଳ ସେନା ଅଛି ।
ତେଣୁ ତାଙ୍କ ମନ କହୁଥିଲା—
“ମୋତେ କିଏ ପରାସ୍ତ କରିପାରିବ?”
କିନ୍ତୁ ସେ ଭୁଲିଯାଇଥିଲେ—
ସେନା ମଣିଷକୁ ଶକ୍ତି ଦେଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ଧର୍ମ ଦେଇପାରେ ନାହିଁ ।
ଅସ୍ତ୍ର ହାତକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିପାରେ, କିନ୍ତୁ ବିବେକକୁ ନୁହେଁ ।
ସିଂହାସନ ମଣିଷକୁ ରାଜା କରିପାରେ, କିନ୍ତୁ ଧର୍ମାତ୍ମା କରିପାରେ ନାହିଁ ।
ଦୁର୍ଯୋଧନଙ୍କ ପାଖରେ ଥିଲା ଶକ୍ତି ।
କିନ୍ତୁ ଶକ୍ତିର ସଠିକ୍ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଯେଉଁ ବିବେକ ଦରକାର, ତାହା ଧୀରେ ଧୀରେ ତାଙ୍କ ମନରୁ ଦୂରେଇଯାଉଥିଲା ।
ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଥିଲେ ଦୁଃଶାସନ ।
ଭାଇ ପାଇଁ ଭାଇର ଭକ୍ତି ଅନେକ ସମୟରେ ପବିତ୍ର ହୋଇଥାଏ ।
କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ଭକ୍ତି ବିବେକହୀନ ହୋଇଯାଏ, ସେତେବେଳେ ସେହି ଭକ୍ତି ଅଧର୍ମର ସହଯୋଗୀ ହୋଇପାରେ ।
ଦୁଃଶାସନ ଦୁର୍ଯୋଧନଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅନ୍ୟାୟକୁ ପ୍ରଶ୍ନ ନକରି ସମର୍ଥନ କରୁଥିଲେ ।
ଦ୍ୟୂତସଭାରେ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ଟାଣି ଆଣିବାର ଅପମାନଜନକ ଘଟଣାରେ ତାଙ୍କ ଭୂମିକା ମହାଭାରତର ସବୁଠାରୁ କଳଙ୍କିତ ଅଧ୍ୟାୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ।
ସେହି ଦିନରୁ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଯେଉଁ ଅଗ୍ନି ଜଳିଥିଲା, ତାହା କେବଳ ଜଣେ ନାରୀର ଅପମାନର ଅଗ୍ନି ନଥିଲା ।
ସେ ଥିଲା ଅନ୍ୟାୟ ବିରୋଧରେ ମଣିଷର ଅନ୍ତରାତ୍ମାର ଚିତ୍କାର ।
ଦୁଃଶାସନ ସେହି ଚିତ୍କାରକୁ ଶୁଣିନଥିଲେ ।
ଅହଂକାର ମଣିଷର କାନକୁ ପ୍ରଥମେ ବନ୍ଦ କରେ ।
ତା’ପରେ ଆଖିକୁ ।
ଶେଷରେ ବିବେକକୁ ।
ଦୁଃଶାସନଙ୍କ ଜୀବନରେ ଏହି ତିନୋଟି ଦ୍ୱାର ଯେପରି ଧୀରେ ଧୀରେ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଥିଲା ।
ଏପଟେ କର୍ଣ୍ଣ ।
କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ କାହାଣୀ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ଜଟିଳ ।
ତାଙ୍କ ଜୀବନରେ ଥିଲା ଅପମାନ ।
ଥିଲା ପ୍ରତିଭା ।
ଥିଲା ଦାନଶୀଳତା ।
ଥିଲା ବୀରତ୍ୱ ।
କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଦୁର୍ଯୋଧନ ପ୍ରତି ଥିଲା ଗଭୀର କୃତଜ୍ଞତା ।
ଦୁର୍ଯୋଧନ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇଥିଲେ ।
ଅଙ୍ଗରାଜ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ ।
ସମାଜର ଅବମାନନାରୁ ତାଙ୍କୁ ଉଠାଇ ରାଜସିଂହାସନରେ ବସାଇଥିଲେ ।
ତେଣୁ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ମନରେ ଏକ ଅଟଳ ଋଣବୋଧ ଥିଲା ।
କିନ୍ତୁ ମହାଭାରତର ସବୁଠାରୁ ବିଷାଦମୟ ସତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ହେଉଛି—
କୃତଜ୍ଞତା ଯଦି ଅନ୍ୟାୟ ସହିତ ବନ୍ଧିଯାଏ, ତେବେ ମଣିଷ ପାଇଁ ଧର୍ମ ଓ ବନ୍ଧୁତ୍ୱ ମଧ୍ୟରେ ଚୟନ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର ହୋଇଯାଏ ।
କର୍ଣ୍ଣ ଦୁର୍ଯୋଧନଙ୍କ ପାଖରେ ରହିଲେ ।
ଅନେକ ସମୟରେ ତାଙ୍କ କଥା ଦୁର୍ଯୋଧନଙ୍କ ଅହଂକାରକୁ ଆହୁରି ଦୃଢ଼ କରିଥିଲା ।
ସେ ଜାଣୁଥିଲେ—ଯୁଦ୍ଧ ହେଲେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ରହିବେ ।
ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କ ଚିରପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ।
ତେଣୁ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ମନରେ ଯୁଦ୍ଧର ଆହ୍ୱାନ ମଧ୍ୟ ଥିଲା ।
କିନ୍ତୁ ଭାଗ୍ୟ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଅଜଣା ରହସ୍ୟ ଲୁଚାଇ ରଖିଥିଲା ।
ସେ ଜାଣୁନଥିଲେ—ଯେଉଁ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ସେ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ନିଜ ରକ୍ତ ଅଛି ।
କିନ୍ତୁ ସେହି ରହସ୍ୟ ଏବେ ମଧ୍ୟ ଭାଗ୍ୟର ଗର୍ଭରେ ଥିଲା ।
ଏବଂ ଚତୁର୍ଥ ଜଣ—ଶକୁନି ।
ଶକୁନିଙ୍କ ହାତରେ ତଳୱାର ଠାରୁ ଅଧିକ ଭୟଙ୍କର ଥିଲା ତାଙ୍କ ବୁଦ୍ଧି ।
ସେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ସବୁବେଳେ ଠିଆ ହୋଇନଥିଲେ ।
କିନ୍ତୁ ଯୁଦ୍ଧର ମାଟି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାରେ ତାଙ୍କ ଚାଳର ଭୂମିକା ଥିଲା ।
ଦ୍ୟୂତସଭାରେ ଶକୁନିଙ୍କ ପାଶା କେବଳ ହାଡ଼ର ଖଣ୍ଡ ନଥିଲା ।
ସେହି ପାଶା ଥିଲା ମୋହ, କପଟ ଓ ଚାତୁରୀର ପ୍ରତୀକ ।
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଦୁର୍ବଳତାକୁ ଜାଣି ସେ ଖେଳକୁ ଏପରି ଦିଗକୁ ନେଇଗଲେ ଯେଉଁଠାରେ ଧର୍ମରାଜ ନିଜେ ନିଜର ସମ୍ପଦ, ଭାଇମାନେ ଏବଂ ଶେଷରେ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବାଜିରେ ରଖିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଗଲେ ।
ଶକୁନିଙ୍କ ବୁଦ୍ଧି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଥିଲା ।
କିନ୍ତୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବୁଦ୍ଧି ଯଦି ଧର୍ମର ସେବାରେ ନ ଥାଏ, ତେବେ ସେହି ବୁଦ୍ଧି ନିଜେ ଏକ ଅସ୍ତ୍ର ହୋଇଯାଏ ।
ଏହି ଚାରିଜଣ—
ଦୁର୍ଯୋଧନଙ୍କ ଅହଂକାର ।
ଦୁଃଶାସନଙ୍କ ଅନ୍ଧ ଅନୁଗତତା ।
କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଅଟଳ କୃତଜ୍ଞତା ଓ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଦ୍ଧା ।
ଶକୁନିଙ୍କ କପଟ ବୁଦ୍ଧି ।
ଏହି ସବୁ ଧାରା ମିଶି ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ଏକ ବିପଦର ଦିଗକୁ ନେଉଥିଲା ।
କିନ୍ତୁ ହସ୍ତିନାପୁରରେ ଆଉ ଜଣେ ଥିଲେ ।
ବିଦୁର ।
ତାଙ୍କ ପାଖରେ ନଥିଲା ବିଶାଳ ସେନା ।
ନଥିଲା ସିଂହାସନ ।
ନଥିଲା ଅସ୍ତ୍ର ।
କିନ୍ତୁ ଥିଲା ସତ୍ୟ ।
ଏବଂ ସତ୍ୟ ଏକାକୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତାହାର ଶକ୍ତି ଅସୀମ ।
ବିଦୁର ଜାଣିଥିଲେ—କୃଷ୍ଣ ଆସୁଛନ୍ତି ।
ତାଙ୍କ ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଗଲା ।
କୃଷ୍ଣ ରାଜପ୍ରାସାଦକୁ ଯିବେ କି ନାହିଁ—ଏହା ବିଦୁରଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ନଥିଲା ।
ତାଙ୍କ ପାଇଁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଆଗମନ ନିଜେ ଏକ ପବିତ୍ର ଘଟଣା ।
କାରଣ ଭକ୍ତ ପାଇଁ ଭଗବାନଙ୍କ ଆଗମନରେ ରାଜସଭାର ଆଡ଼ମ୍ବର ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ ।
ଭକ୍ତିର ଏକ ଛୋଟ ଘର ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ।
କୃଷ୍ଣ ହସ୍ତିନାପୁରର ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ ।
ସମଗ୍ର ନଗରୀରେ ଖବର ପ୍ରସାରିତ ହେଲା—
“ବାସୁଦେବ କୃଷ୍ଣ ଆସିଛନ୍ତି ।”
ଲୋକମାନେ ରାସ୍ତାରେ ବାହାରିଲେ ।
କେହି ତାଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ।
କେହି ତାଙ୍କ ବାଣୀ ଶୁଣିବା ପାଇଁ ।
କେହି ଆଶାରେ ।
କେହି ଭୟରେ ।
କିନ୍ତୁ ରାଜପ୍ରାସାଦ ଭିତରେ ଦୁର୍ଯୋଧନଙ୍କ ମନରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଯୋଜନା ଜନ୍ମ ନେଉଥିଲା ।
ସେ ଭାବିଲେ—
“କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଆମ ପକ୍ଷକୁ ଆଣିହେବ କି?”
ଏହି ଚିନ୍ତା ନୂଆ ନଥିଲା ।
ଦୁର୍ଯୋଧନ ବୁଝୁଥିଲେ—କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ଯୁଦ୍ଧର ଦିଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିପାରେ ।
କିନ୍ତୁ ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ବୁଝିପାରୁନଥିଲେ ।
ଯେଉଁ ମଣିଷ ଭଗବାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନିଜ ରାଜନୈତିକ ହିସାବର ଏକ ଅଂଶ ଭାବେ ଦେଖେ, ସେ ଭଗବାନଙ୍କ ସ୍ୱରୂପକୁ କିପରି ବୁଝିବ?
ଦୁର୍ଯୋଧନଙ୍କ ମନରେ ଥିଲା ଗଣନା ।
କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମନରେ ଥିଲା ଧର୍ମ ।
ଏହି ଦୁଇ ଦୃଷ୍ଟିର ମଧ୍ୟରେ ଦୂରତା ଥିଲା ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ ପରି ।
କୃଷ୍ଣ ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ ।
ବିଦୁର ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାମାତ୍ରେ ଆଗକୁ ଆସିଲେ ।
ତାଙ୍କ ଆଖିରେ ଭକ୍ତିର ଅଶ୍ରୁ ।
କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ ।
ବିଦୁରଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଯେପରି ବର୍ଷ ବର୍ଷର ତୃଷ୍ଣା ଶାନ୍ତ ହୋଇଗଲା ।
ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନିଜ ଗୃହକୁ ନେବାକୁ ଚାହିଲେ ।
ଏଠାରେ ରାଜନୈତିକ ଆଡ଼ମ୍ବର ନଥିଲା ।
ଥିଲା ସରଳତା ।
ଥିଲା ଭକ୍ତି ।
ଥିଲା ପ୍ରେମ ।
ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ମହାଭାରତର ଏକ ଗଭୀର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥାଏ—
ଭଗବାନଙ୍କୁ ପାଇବା ପାଇଁ ଧନ ଦରକାର ନାହିଁ ।
ଦରକାର ହେଉଛି ନିର୍ମଳ ହୃଦୟ ।
ଦୁର୍ଯୋଧନଙ୍କ ପାଖରେ ଥିଲା ରାଜପ୍ରାସାଦ ।
ବିଦୁରଙ୍କ ପାଖରେ ଥିଲା ଭକ୍ତିର ଘର ।
କୃଷ୍ଣଙ୍କ ହୃଦୟ କେଉଁଠାରେ ଅଧିକ ନିକଟ ହେଲା—ସେଥିର ଉତ୍ତର ମହାଭାରତ ନିଜେ ଦେଇଥାଏ ।
କିନ୍ତୁ ଏପଟେ ଦୁର୍ଯୋଧନ ଶାନ୍ତ ହୋଇ ବସିନଥିଲେ ।
ତାଙ୍କ ମନରେ ଅହଂକାର ଆଉ ଗଭୀର ହେଉଥିଲା ।
ଶକୁନି ତାଙ୍କୁ ଉସକାଉଥିଲେ ।
ଦୁଃଶାସନ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଥିଲେ ।
କର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସହିତ ଥିଲେ ।
ଚାରିଜଣଙ୍କ ଚାରି ପ୍ରକାର ମନ ।
କିନ୍ତୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଗୋଟିଏ—
ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଅଧିକାର ନ ଦେବା ।
ଶାନ୍ତିର ପ୍ରସ୍ତାବ ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ ତାହାକୁ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଅସ୍ୱୀକାର କରିବା ।
ଏହି ସମୟରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ମନରେ ଏକ ଗଭୀର ଚିନ୍ତା ଥିଲା ।
ସେ ଜାଣୁଥିଲେ—ସେ ଯାହା କହିବେ, ତାହା ଇତିହାସ ଶୁଣିବ ।
ସେ କେବଳ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ଭୀଷ୍ମ କିମ୍ବା ଦୁର୍ଯୋଧନଙ୍କୁ କହିବେ ନାହିଁ ।
ସେ କହିବେ ଆଗାମୀ ଯୁଗମାନଙ୍କୁ ।
ସେ କହିବେ ମଣିଷର ବିବେକକୁ ।
ସେ କହିବେ—
ଅଧିକାର ଦଳି ରଖିଲେ ରାଜ୍ୟ ରହେ ନାହିଁ ।
ଅହଂକାରରେ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ରକ୍ଷା ହୁଏ ନାହିଁ ।
ଅନ୍ୟାୟରେ ଲଭିଥିବା ବିଜୟ ମଧ୍ୟ ଶେଷରେ ପରାଜୟରେ ପରିଣତ ହୁଏ ।
କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ଯୋଧନ ଏହି ସତ୍ୟ ଶୁଣିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଥିଲେ କି?
ଏହାର ଉତ୍ତର ଦେବ ଆସନ୍ତା ରାଜସଭା ।
ସେହି ସଭାରେ କୃଷ୍ଣ ଶାନ୍ତିର ପ୍ରସ୍ତାବ ରଖିବେ ।
ଦୁର୍ଯୋଧନ ନିଜ ଅଧିକାରର କଥା କହିବେ ।
ଭୀଷ୍ମ ଧର୍ମର କଥା କହିବେ ।
ବିଦୁର ସତ୍ୟର କଥା କହିବେ ।
କର୍ଣ୍ଣ ନିଜ ବନ୍ଧୁତ୍ୱର ଋଣରେ ଦୃଢ଼ ରହିବେ ।
ଶକୁନି ନିଜ ଚାତୁରୀରେ ଦୁର୍ଯୋଧନଙ୍କୁ ଧରି ରଖିବେ ।
ଦୁଃଶାସନ ଭାଇର ଅହଂକାରର ପ୍ରତିଧ୍ୱନି ହେବେ ।
ଏବଂ ସେହି ସଭାରେ ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବେ ।
କିନ୍ତୁ କାହାରି ଅନୁମାନ ନଥିଲା—ସେହି ସଭାରେ ଦୁର୍ଯୋଧନ ଏମିତି ଏକ ପଦକ୍ଷେପ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ, ଯାହା ତାଙ୍କ ଅହଂକାରକୁ ଇତିହାସର ସବୁଠାରୁ ବିଚିତ୍ର ଅଧ୍ୟାୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲେଖିଦେବ ।
ଶାନ୍ତିର ଦୂତକୁ ବୁଝାଇ ପାରିଲେ ନାହିଁ—
ତେବେ କ’ଣ ତାଙ୍କୁ ବନ୍ଦୀ କରିବାର ଚେଷ୍ଟା କରାଯିବ?
ଅହଂକାର ଯେତେବେଳେ ବୁଦ୍ଧିକୁ ଜିତିଯାଏ, ମଣିଷ ଅସମ୍ଭବକୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ଭବ ଭାବିବା ଆରମ୍ଭ କରେ ।
କିନ୍ତୁ କୃଷ୍ଣ କିଏ?
ଯିଏ ନିଜକୁ ଅସ୍ତ୍ରହୀନ ଦୂତ ଭାବେ ନେଇ ଆସିଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଭିତରେ ଥିବା ଅସୀମ ସତ୍ତାକୁ ଦୁର୍ଯୋଧନ କିପରି ବନ୍ଦୀ କରିବେ?
ସମୟ ଏବେ ନିଜ ଉତ୍ତର ଦେବାକୁ ଯାଉଥିଲା ।
ହସ୍ତିନାପୁରର ରାଜସଭା ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଥିଲା ।
ଏବଂ ସେହି ସଭାରେ ଶୀଘ୍ର ଏମିତି ଏକ ଦୃଶ୍ୟ ଘଟିବାକୁ ଥିଲା, ଯାହା ମଣିଷର ଚକ୍ଷୁ ଦେଖିବ, କିନ୍ତୁ ତାହାର ଅର୍ଥ ବୁଝିବାକୁ ଯୁଗ ଲାଗିଯିବ ।
ଭାଗ ୯୪ର ଶେଷ ।
(ଭାଗ ୯୫ରେ ଜାରି ରହିବ — ହସ୍ତିନାପୁର ରାଜସଭାରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଶାନ୍ତିବାଣୀ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ ଦାବି ଓ ଦୁର୍ଯୋଧନଙ୍କ ଅହଂକାରର ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ପ୍ରକାଶ ।)
