ଦ୍ୱାପର ଯୁଗର ଏକ କାହାଣୀ ଭାଗ ୬୩

ମହାଭାରତ ଗଦ୍ୟରେ – ଭାଗ ୬୩

(ଦ୍ୱାପର ଯୁଗର ଏକ କାହାଣୀ)

ଲେଖକ – ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର

ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କୁ ଅରଣ୍ୟରେ ଏକା ଛାଡ଼ି ନଳ ବହୁ ଦୂରକୁ ଚାଲିଯାଇଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ମନ ଶାନ୍ତ ନଥିଲା । ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦକ୍ଷେପ ସହିତ ତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଅପରାଧବୋଧ ବଢ଼ି ଚାଲିଥିଲା ।

“ମୁଁ କ’ଣ କରିଦେଲି ?” — ସେ ନିଜକୁ ପଚାରୁଥିଲେ ।

ଯେଉଁ ଦମୟନ୍ତୀ ରାଜସୁଖ, ଧନସମ୍ପତ୍ତି ଓ ନିଜ ପିତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟର ସମସ୍ତ ସୁବିଧା ତ୍ୟାଗ କରି ତାଙ୍କ ସହିତ ଅରଣ୍ୟକୁ ଆସିଥିଲେ, ସେହି ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କୁ ନିର୍ଜନ ଜଙ୍ଗଲରେ ଏକା ଛାଡ଼ି ଆସିବା ନଳଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ଭିତରୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଉଥିଲା ।

କିନ୍ତୁ କଳିର ପ୍ରଭାବ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କ ବିବେକକୁ ଆବୃତ କରି ରଖିଥିଲା ।

ସେ ଆଗକୁ ଚାଲିଲେ ।

ଅରଣ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନି

କିଛି ସମୟ ପରେ ନଳ ଦୂରରୁ ଅଜଣା ଏକ ଆଲୋକ ଦେଖିଲେ ।

ପ୍ରଥମେ ସେ ଭାବିଲେ, ବୋଧହୁଏ କୌଣସି ଆଶ୍ରମର ଅଗ୍ନି ।

କିନ୍ତୁ ନିକଟକୁ ଯିବା ପରେ ସେ ଦେଖିଲେ—ଏହା ଏକ ଭୟଙ୍କର ଦାବାନଳ ।

ଅରଣ୍ୟର ଶୁଖିଲା ଗଛ, ଲତା, ପତ୍ର ଓ ଘାସକୁ ଅଗ୍ନି ଗ୍ରାସ କରୁଥିଲା । ପବନର ବେଗରେ ଅଗ୍ନି ଆହୁରି ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଚାରିଆଡ଼େ ବ୍ୟାପି ଯାଉଥିଲା ।

ଆକାଶ ଧୂଆଁରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇଯାଇଥିଲା ।

ନଳ ଦୂରେ ହଟିବାକୁ ଚାହିଁଲେ ।

କିନ୍ତୁ ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ କାନରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ସ୍ୱର ପଡ଼ିଲା ।

“ହେ ପୁଣ୍ୟଶ୍ଳୋକ ନଳ ! ଏଠାକୁ ଆସ । ମୋତେ ରକ୍ଷା କର !”

ନଳ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ଚାରିଆଡ଼େ ଚାହିଁଲେ ।

ପୁଣି ସେହି ସ୍ୱର ଶୁଣାଗଲା ।

“ହେ ନଳ ! ଭୟ କର ନାହିଁ । ମୋତେ ଏହି ଅଗ୍ନିରୁ ଉଦ୍ଧାର କର ।”

ନଳଙ୍କ ହୃଦୟରେ କରୁଣା ଜାଗ୍ରତ ହେଲା ।

ନିଜ ଦୁଃଖ ଓ ବିପଦକୁ ଭୁଲି ସେ ଅଗ୍ନି ଦିଗକୁ ଆଗେଇଲେ ।

⸻

ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟରେ ନାଗରାଜ

ଅଗ୍ନିର ତୀବ୍ର ଉତ୍ତାପକୁ ଅବହେଳା କରି ନଳ ଘନ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ ।

ସେଠାରେ ସେ ଏକ ବିଶାଳ ସର୍ପକୁ ଦେଖିଲେ ।

ସର୍ପଟି ଅଗ୍ନିରେ ଘେରି ରହିଥିଲା ଏବଂ ଏକ ଅଦୃଶ୍ୟ ଶାପ ଯୋଗୁଁ ନିଜ ସ୍ଥାନରୁ ହଲିପାରୁନଥିଲା ।

ସର୍ପଟି ମାନବ ସ୍ୱରରେ କହିଲା,

“ହେ ନିଷଧରାଜ, ମୁଁ କର୍କୋଟକ ନାମକ ନାଗ । ମହର୍ଷି ନାରଦଙ୍କୁ ଠକାଇବାର ଅପରାଧରେ ମୁଁ ତାଙ୍କ ଶାପ ପାଇଛି । ସେହି ଶାପ ଅନୁସାରେ ମୁଁ ଏଠାରେ ଅଚଳ ହୋଇ ପଡ଼ିଛି । ଯେତେବେଳେ ନଳ ନାମକ ଜଣେ ମହାନ ରାଜା ମୋତେ ଏଠାରୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବେ, ସେତେବେଳେ ମୋର ଶାପ ମୁକ୍ତ ହେବ ।”

ନଳ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ।

“ତୁମେ ମୋତେ କିପରି ଚିହ୍ନିଲ ?”

କର୍କୋଟକ ଉତ୍ତର ଦେଲେ,

“ତୁମର ନାମ ଓ ଭାଗ୍ୟ ମୋ ପାଇଁ ଅଜଣା ନୁହେଁ । ତୁମେ ମୋତେ ଏହି ଅଗ୍ନିରୁ ଉଦ୍ଧାର କର । ମୁଁ ତୁମର ମଙ୍ଗଳ କରିବି ।”

କରୁଣାର ପରୀକ୍ଷା

ନଳ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ବିଳମ୍ବ କଲେ ନାହିଁ ।

ସେ ନିଜ ଜୀବନକୁ ବିପଦରେ ପକାଇ କର୍କୋଟକଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ।

କର୍କୋଟକ ନିଜ ଦେହକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଛୋଟ କରି ଆଙ୍ଗୁଠି ପରି ହୋଇଗଲେ ।

ନଳ ତାଙ୍କୁ ଉଠାଇ ଅଗ୍ନିରୁ ବାହାରକୁ ନେଇଆସିଲେ ।

ଏକ ନିରାପଦ ସ୍ଥାନରେ ପହଞ୍ଚି ସେ ନାଗକୁ ତଳେ ରଖିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ ।

ସେତେବେଳେ କର୍କୋଟକ କହିଲେ,

“ହେ ରାଜନ, ଆଉ କିଛି ପାଦ ଆଗକୁ ଚାଲ । ତୁମେ ପାଦ ଗଣି ଗଣି ଚାଲ । ଦଶମ ପାଦରେ ମୁଁ ତୁମର ଏକ ମହତ୍ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବି ।”

ନଳ କିଛି ବୁଝିପାରିଲେ ନାହିଁ ।

ତଥାପି ସେ କର୍କୋଟକଙ୍କ କଥା ଅନୁସାରେ ଚାଲିବାକୁ ଲାଗିଲେ ।

“ଏକ… ଦୁଇ… ତିନି…”

ସେ ଧୀରେ ଧୀରେ ପାଦ ଗଣିଲେ ।

“ଆଠ… ନଅ…”

ଦଶମ ପାଦ ରଖିବାମାତ୍ରେ କର୍କୋଟକ ହଠାତ୍ ନଳଙ୍କୁ ଦଂଶନ କଲେ ।

⸻

ନଳଙ୍କ ରୂପ ପରିବର୍ତ୍ତନ

ଦଂଶନ କରିବା ସହିତ ନଳଙ୍କ ଶରୀରରେ ଅଦ୍ଭୁତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ।

ତାଙ୍କ ରାଜସିକ ରୂପ ମିଳାଇଗଲା ।

ମୁହଁର ଆକୃତି ବଦଳିଗଲା ।

ଦେହର ଗଠନ ବିକୃତ ହୋଇଗଲା ।

ଯେଉଁ ନଳ କେବେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ଓ ରାଜସିକ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଜଣେ ଅପରିଚିତ, କ୍ଷୁଦ୍ରାକାର ଓ ବିକୃତ ଦେହଧାରୀ ବ୍ୟକ୍ତି ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ ।

ନଳ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହୋଇ କର୍କୋଟକଙ୍କ ଦିଗକୁ ଚାହିଁଲେ ।

“ତୁମେ ମୋ ସହିତ ଏପରି କାହିଁକି କଲ ?”

କର୍କୋଟକ ଶାନ୍ତ ସ୍ୱରରେ କହିଲେ,

“ହେ ରାଜନ, ଭୟ କର ନାହିଁ । ଏହା ତୁମର ଅମଙ୍ଗଳ ନୁହେଁ । ଏହା ତୁମର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ।”

କର୍କୋଟକଙ୍କ ରହସ୍ୟମୟ ଉପଦେଶ

କର୍କୋଟକ ବୁଝାଇଲେ,

“ଯେଉଁ କଳିର ପ୍ରଭାବରେ ତୁମେ ନିଜ ରାଜ୍ୟ, ଧନ ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ହରାଇଛ, ସେହି କଳି ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମ ମଧ୍ୟରେ ବାସ କରୁଛି । ମୋର ବିଷ ତାହାକୁ ଭିତରୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେବ ।”

“ତୁମର ପୂର୍ବତନ ରୂପ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପରିଚିତ । ଯଦି ତୁମେ ସେହି ରୂପରେ ଘୁରିବ, ତେବେ ଶତ୍ରୁମାନେ ତୁମକୁ ଚିହ୍ନିପାରନ୍ତି । ଏହି ନୂଆ ରୂପ ତୁମକୁ ଗୋପନ ରଖିବ ।”

ନଳ ନିରବ ହୋଇ ଶୁଣୁଥିଲେ ।

କର୍କୋଟକ ଆହୁରି କହିଲେ,

“ତୁମେ ଏବେ ଅଯୋଧ୍ୟାକୁ ଯାଅ । ସେଠାରେ ରାଜା ଋତୁପର୍ଣ୍ଣ ରାଜ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ସେ ଜୁଆ ଓ ପାଶା ଖେଳର ଗୁପ୍ତ ବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ । ତୁମେ ତାଙ୍କ ନିକଟରେ ‘ବାହୁକ’ ନାମରେ ରୁହ ।”

“ତୁମେ ଅଶ୍ୱବିଦ୍ୟା ଓ ରଥଚାଳନାରେ ଅତୁଳନୀୟ । ତୁମର ଏହି ବିଦ୍ୟା ବଦଳରେ ଋତୁପର୍ଣ୍ଣ ତୁମକୁ ପାଶାର ଗୁପ୍ତ ଜ୍ଞାନ ଦେବେ ।”

ନଳ ଗଭୀର ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଗଲେ ।

⸻

ଭବିଷ୍ୟତର ଆଶ୍ୱାସନ

କର୍କୋଟକ କହିଲେ,

“ହେ ନଳ, ଏହି ଦୁଃଖ ସ୍ଥାୟୀ ନୁହେଁ । ଦିନେ ତୁମେ ପୁଣି ତୁମର ନିଜ ରୂପ ପାଇବ । ତୁମେ ତୁମ ପତ୍ନୀ ଦମୟନ୍ତୀ ଓ ସନ୍ତାନମାନଙ୍କ ସହିତ ପୁଣି ମିଳିବ । ତୁମେ ନିଜ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଫେରିପାଇବ ।”

ଏହା ଶୁଣି ନଳଙ୍କ ଆଖିରେ ଆଶାର ଆଲୋକ ଦେଖାଦେଲା ।

କର୍କୋଟକ ତାଙ୍କୁ ଏକ ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ଦେଇ କହିଲେ,

“ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ନିଜ ପ୍ରକୃତ ରୂପକୁ ଫେରିବାକୁ ଚାହିବ, ସେତେବେଳେ ମୋତେ ସ୍ମରଣ କରି ଏହି ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିବ । ତୁମର ପୂର୍ବ ରୂପ ପୁଣି ଫେରିଆସିବ ।”

ନଳ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ ।

“ହେ ନାଗରାଜ, ତୁମର ଏହି ଉପକାର ମୁଁ କେବେ ଭୁଲିବି ନାହିଁ ।”

କର୍କୋଟକ ହସି କହିଲେ,

“ତୁମେ ମୋତେ ଅଗ୍ନିରୁ ରକ୍ଷା କରିଛ । ମୁଁ ତୁମକୁ ତୁମର ଭବିଷ୍ୟତ ପଥ ଦେଖାଇଲି । ଏବେ ଯାଅ, ବାହୁକ ନାମରେ ନୂଆ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କର ।”

ଏତିକି କହି କର୍କୋଟକ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ ।

⸻

ବାହୁକ ଭାବରେ ନୂଆ ଜୀବନ

ନଳ ଏକା ଠିଆ ହୋଇ ରହିଲେ ।

ସେ ନିଜ ନୂଆ ରୂପକୁ ଦେଖିଲେ ।

ଏହା ଆଉ ରାଜା ନଳଙ୍କ ରୂପ ନୁହେଁ ।

କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଏବେ ଏକ ନୂଆ ଆଶା ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲା ।

ସେ ଜାଣିଥିଲେ—ଏହା ତାଙ୍କ ଜୀବନର ଶେଷ ନୁହେଁ ।

ଏହା ଏକ ନୂଆ ଅଧ୍ୟାୟର ଆରମ୍ଭ ।

ସେ ଅଯୋଧ୍ୟା ଦିଗକୁ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କଲେ ।

ସେଠାରେ ସେ ରାଜା ନଳ ଭାବରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ବାହୁକ ନାମରେ ଜଣେ ସାଧାରଣ ରଥଚାଳକ ଭାବେ ପରିଚିତ ହେବେ ।

କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ଭିତରେ ରହିବ ସେହି ରାଜାଙ୍କ ହୃଦୟ, ସେହି ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଏବଂ ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କ ପ୍ରତି ସେହି ଅଟଳ ପ୍ରେମ ।

ଏପଟେ ଅରଣ୍ୟର ଅନ୍ୟ ପ୍ରାନ୍ତରେ ଦମୟନ୍ତୀ ଏକା ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଖୋଜୁଥିଲେ ।

ଜଣେ ଅଜଣା ନାରୀ ଭାବରେ ନୁହେଁ—ନିଜ ପ୍ରେମ, ଧର୍ମ ଓ ବିଶ୍ୱାସକୁ ନେଇ ସେ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିଲେ ।

ନଳ ଅଯୋଧ୍ୟା ଦିଗକୁ ଯାଉଥିଲେ ।

ଦମୟନ୍ତୀ ଅନ୍ୟ ଏକ ପଥରେ ନିଜ ପରିବାର ଓ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସନ୍ଧାନରେ ଥିଲେ ।

ଦୁଇଟି ଜୀବନ ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ପଥରେ ଚାଲିଯାଇଥିଲା ।

କିନ୍ତୁ ଭାଗ୍ୟର ଅଦୃଶ୍ୟ ସୂତା ସେମାନଙ୍କୁ ପୁଣି ଥରେ ଏକାଠି କରିବା ପାଇଁ ଧୀରେ ଧୀରେ ବୁଣାଯାଉଥିଲା ।

ଭଲପାଇବା ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ସତ୍ୟ ପ୍ରେମର ଶେଷ ହୁଏ ନାହିଁ ।

(ଭାଗ ୬୪ରେ ଜାରି ରହିବ …)