ସତ୍ୟ ଭାମା ମିଶ୍ରଂକ ଜୀବନ ଇତିହାସ (ଅଧ୍ୟାୟ – ୩)
ଅଜଣା ଭାଗ୍ୟର ପଥେ ଏକ ନିରବ ଯାତ୍ରା ।
(ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର)
ସମୟର ପ୍ରବାହରେ ବାବାଜୀ ମିଶ୍ରଙ୍କ ଭଙ୍ଗା ହାଡ଼ ଧୀରେ ଧୀରେ ଯୋଡ଼ି ଯାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ନିୟତି ତାଙ୍କ ଜୀବନରୁ ଯାହା କାଢ଼ି ନେଇଥିଲା, ତାହା ଆଉ କେବେ ଫେରି ଆସିଲା ନାହିଁ । କଟକ ଏସ୍.ସି.ବି. ମେଡିକାଲ କଲେଜ ହସ୍ପିଟାଲରେ ଦୀର୍ଘ ଚିକିତ୍ସା ପରେ ସେ ନିଜ ଗ୍ରାମ କାଶୀ ଜଗନ୍ନାଥପୁରକୁ ଫେରିଲେ । ଜୀବନ ରକ୍ଷା ପାଇଥିଲା ସତ୍ୟ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ବାମ ଗୋଡ଼ ଡାହାଣ ଗୋଡ଼ଠାରୁ ପ୍ରାୟ ଚାରି ଇଞ୍ଚ ଛୋଟ ହୋଇଯାଇଥିଲା । ସେହି ଦିନଠାରୁ ସେ ଆଜୀବନ ପାଇଁ ଶାରୀରିକ ଭାବେ ଅକ୍ଷମ ହୋଇପଡ଼ିଲେ ।
ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦକ୍ଷେପ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଭାଗ୍ୟର ନିଷ୍ଠୁର ପରିହାସର କଥା ମନେ ପକାଇ ଦେଉଥିଲା । ଯେ ଯୁବକ ଏକ ସାଧାରଣ ସୁଖୀ ପରିବାରର ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିଥିଲେ, ସେ ଏବେ ନିଜ ଅସହାୟତା ସହିତ ସଂଘର୍ଷ କରୁଥିଲେ। ।
ଘରେ ତାଙ୍କର ବୃଦ୍ଧା ବିଧବା ମା’ ସମସ୍ତ ଦାୟିତ୍ୱ ବହନ କରୁଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ରହୁଥିଲେ ବାବାଜୀଙ୍କ ସାନ ଭଉଣୀ ନିଶାମଣି, ଯିଏ ମଧ୍ୟ ଭାଗ୍ୟର ନିଷ୍ଠୁରତାର ଶିକାର ହୋଇଥିଲେ । ହରଚଣ୍ଡୀ ସାହିର ଶ୍ରୀ ମାଧବ ନନ୍ଦଙ୍କ ସହିତ ତାଙ୍କ ବିବାହ ହୋଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଅକାଳ ବିୟୋଗ ପରେ ସେ କାଶୀ ଜଗନ୍ନାଥପୁରକୁ ଫେରି ଆସି ନିଜ ପାଇଁ ଏକ ଛୋଟ ଘର ଓ ଅଳ୍ପ କିଛି ଚାଷଜମି କିଣି ସେଠାରେ ରହୁଥିଲେ । ସେହି ଘରର ପ୍ରତ୍ୟେକ କୋଣରେ ଥିଲା ଦୁଃଖର ଛାୟା, ତଥାପି ସମସ୍ତେ ନୀରବ ସାହସରେ ଜୀବନ ଜିଉଁଥିଲେ ।
ଏପଟେ ପୁରୀର ଢିପ ସାହି ରେ ସତ୍ୟଭାମା ଧୀରେ ଧୀରେ ପରିପକ୍ୱ ହେଉଥିଲେ । ପନ୍ଦର ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ବାଳିକାରୁ ଯୁବତୀରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲେ । ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଅକ୍ଷମତା ଓ ଶ୍ୱଶୁରଘରର କଷ୍ଟଦାୟକ ପରିସ୍ଥିତି ବିଷୟରେ ସେ ସବୁ ଜାଣିଥିଲେ, ତଥାପି ତାଙ୍କ ମନରେ କୌଣସି ଅଭିଯୋଗ ନଥିଲା । ସେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ—ଭଗବାନ ଯାହା କରନ୍ତି, ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ କରନ୍ତି ।
ଶେଷରେ ପରିବାରର ବୟୋଜ୍ୟେଷ୍ଠମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା କଲେ । ତାଙ୍କ ଭିଣୋଇ ଶ୍ରୀ ପଦ୍ମନାଭ ମିଶ୍ର ଓ ଢିପ ସାହିର ସମ୍ମାନିତ ମୁଖ୍ୟ ଶିକ୍ଷକ ଶ୍ରୀ ଦାମୋଦର ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ହେଲା ଯେ ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ନିଜ ଶ୍ୱଶୁରଘରକୁ ପଠାଯିବ ।
ଏକ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ପ୍ରାର୍ଥନା ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ମଧ୍ୟରେ ସେ କାଶୀ ଜଗନ୍ନାଥପୁର ଅଭିମୁଖେ ଯାତ୍ରା କଲେ । ତାଙ୍କ ସହିତ ଥିଲେ ତାଙ୍କର ସାନ ଭାଇ ଏବଂ ଢିପ ସାହିର ଦୁଇଜଣ ପଡୋଷି ଘରର ସାନ ଭାଇ , ଯେଉଁମାନେ ସ୍ନେହଭରା ହୃଦୟରେ ତାଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚାଇବାକୁ ସାଥି ହୋଇଥିଲେ ।
ସେତେବେଳେ କେହି ଜାଣିନଥିଲେ ଯେ ତାଙ୍କ ସାନ ଭାଇ ମିଛୁ ମିଶ୍ର ପରେ ଜଣେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶ୍ରମିକ ନେତା ହେବେ; ହରିହର ମିଶ୍ର ( କାବା ) ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀର ସଭାପତି ଓ ଜଣେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ପ୍ରଧାନାଚାର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ ଖ୍ୟାତି ଅର୍ଜନ କରିବେ; ଏବଂ ଦେବେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ମହାପାତ୍ର ରାଉରକେଲା ଇସ୍ପାତ କାରଖାନାର ଉପମହାପ୍ରବନ୍ଧକ ପଦରେ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିବେ । ସେହି ଦିନ ସେମାନେ କେବଳ ଜଣେ ପ୍ରିୟ ଭଉଣୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ନୂଆ ଜୀବନରେ ପହଞ୍ଚାଇବାକୁ ଯାଉଥିବା ସାଧାରଣ ସାଥୀ ଥିଲେ ।
କାଶୀ ଜଗନ୍ନାଥପୁରରେ ପହଞ୍ଚି ସତ୍ୟଭାମାଂକ ଆଖି ସାମ୍ନାରେ ଏକ ଅପୂର୍ବ ଦୃଶ୍ୟ ଉନ୍ମୋଚିତ ହେଲା ।
ଭାର୍ଗବୀ ନଦୀ କୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଛୋଟ ଗ୍ରାମଟି ସବୁଜ ଶସ୍ୟକ୍ଷେତ୍ର, ଶାନ୍ତ ପରିବେଶ ଓ ଭକ୍ତିମୟ ପରମ୍ପରାରେ ଭରିଥିଲା । ଏହା ଥିଲା ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶାସନ, ଯେଉଁଠାରେ ସରଳତା ଓ ଧାର୍ମିକତା ଆଜିବି ଜୀବନର ଅଂଶ ଥିଲା । ନଦୀର ଶୀତଳ ପବନ ଓ ଦୂରରୁ ଭାସି ଆସୁଥିବା ମନ୍ଦିର ଘଣ୍ଟଧ୍ୱନି ତାଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ଏକ ଅଜଣା ଶାନ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲା ।
କ୍ଷଣିକ ପାଇଁ ସେ ନିଜ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖକୁ ଭୁଲିଗଲେ ।
ସେ ମନେ ମନେ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଭାବିଲେ— ବୋଧେ ଏହି ଛୋଟ ଗ୍ରାମଟି ତାଙ୍କ ଜୀବନର ସମସ୍ତ ବେଦନାକୁ ନୂତନ ଅର୍ଥ ଦେବ ।
କିନ୍ତୁ ସେ ଜାଣିନଥିଲେ ଯେ ଏହି ସୁନ୍ଦର ଗ୍ରାମର ନୀରବତା ପଛରେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛି ଦୀର୍ଘ ସଂଘର୍ଷ, ଅସୀମ ତ୍ୟାଗ ଓ ଅଗଣିତ ଅଶ୍ରୁର କାହାଣୀ । ତଥାପି ସେ ହସି ହସି ନିଜ ନୂତନ ଘରର ଦ୍ୱାର ଅତିକ୍ରମ କଲେ, କାରଣ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଥିଲା କେବଳ ଅତୁଟ ବିଶ୍ୱାସ, ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ପ୍ରତି ନିରବ ସମର୍ପଣ ।
ଏହିପରି ଆରମ୍ଭ ହେଲା ସତ୍ୟଭାମା ମିଶ୍ରଙ୍କ ପ୍ରକୃତ ଜୀବନଯାତ୍ରା—ଯେଉଁଠାରେ ଦୁଃଖ ଶକ୍ତିରେ ପରିଣତ ହେବ ଏବଂ ତ୍ୟାଗ ଭକ୍ତିର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ରୂପ ହୋଇ ଉଭା ହେବ ।
(କ୍ରମଶଃ…)