ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତର ସରଳ ବ୍ୟାଖ୍ୟା — ଭାଗ ୧୦
ଲେଖକ : ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର MA, LLB, IRS (Retired)
ଛୋଟ ପିଲାରୁ ନାରଦ ମୁନି — ଭକ୍ତିର ଅଦ୍ଭୁତ ଯାତ୍ରା -!
ଗତ ଭାଗରେ ଆମେ ନାରଦ ମୁନିଙ୍କ ପୂର୍ବଜନ୍ମର କଥା ଜାଣିଲୁ ।
ସେ ଜଣେ ଛୋଟ ପିଲା ଥିଲେ ।
ତାଙ୍କ ମାଆ ସାଧୁମାନଙ୍କ ସେବା କରୁଥିଲେ ।
ସେହି ସାଧୁମାନଙ୍କ ସହିତ ରହି ଛୋଟ ପିଲାଟି ଭଗବାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣିଲା ।
ସେ ସାଧୁମାନଙ୍କ ସେବା କଲା ।
ତାଙ୍କ ମନରେ ଭକ୍ତି ଜନ୍ମ ନେଲା ।
ପରେ ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହେଲା ।
ସେ ଘର ଛାଡ଼ି ଭଗବାନଙ୍କ ସନ୍ଧାନରେ ବାହାରିଲେ ।
ଧ୍ୟାନ କରିବା ସମୟରେ ସେ ଭଗବାନଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଦର୍ଶନ ମଧ୍ୟ ପାଇଲେ ।
କିନ୍ତୁ ସେହି ଦର୍ଶନ କିଛି ସମୟ ପରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲା ।
ତାଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ବାଣୀ ମିଳିଲା ଯେ ଏହି ଜନ୍ମରେ ସେ ପୁଣି ସେହି ଦର୍ଶନ ପାଇବେ ନାହିଁ ।
କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ଭକ୍ତି ବ୍ୟର୍ଥ ହେବ ନାହିଁ ।
ଏହା ପରେ କ’ଣ ହେଲା ?
ଆଜି ଆମେ ସେହି କଥା ଜାଣିବା ।
୧ . ପିଲାଟି ଭଗବାନଙ୍କୁ ମନେ ପକାଇ ଜୀବନ ବିତାଇଲା -!
[ମୂଳ ସଂସ୍କୃତ ଭାଗବତ]
ଭଗବାନଙ୍କ ଦର୍ଶନ ମାତ୍ର ଥରେ ମିଳିଥିଲା ।
କିନ୍ତୁ ସେହି ଦର୍ଶନ ତାଙ୍କ ମନରୁ କେବେ ହଟିଲା ନାହିଁ ।
ସେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ମନେ ପକାଇ ରହିଲେ ।
ସେ ଭଗବାନଙ୍କ ନାମ ଓ ଗୁଣକୁ ମନେ ମନେ ସ୍ମରଣ କରୁଥିଲେ ।
ତାଙ୍କର ମନ ଧୀରେ ଧୀରେ ଆହୁରି ପବିତ୍ର ହେଲା ।
ଏଠାରେ ଗୋଟିଏ ବଡ଼ କଥା ଅଛି ।
ଭଗବାନଙ୍କୁ ଥରେ ମନେ ପକାଇଲେ ହେବ ନାହିଁ । ନିୟମିତ ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଦରକାର ।
୨ . ଭକ୍ତିର ଫଳ ତୁରନ୍ତ ମିଳେ ନାହିଁ -!
[ଆମର ସରଳ ବ୍ୟାଖ୍ୟା]
ଆମେ ଗଛରେ ମଞ୍ଜି ପୋତିଲେ ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଫଳ ମିଳେ ନାହିଁ ।
ପ୍ରଥମେ ମଞ୍ଜି ମାଟି ଭିତରେ ରହେ ।
ତାହା ପରେ ଛୋଟ ଗଛ ହୁଏ ।
ପରେ ବଡ଼ ଗଛ ହୁଏ ।
ତାହା ପରେ ଫଳ ଆସେ ।
ଭକ୍ତି ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ।
ଆଜି ଭକ୍ତି କଲେ ଆଜି ହିଁ ସବୁକିଛି ମିଳିଯିବ ବୋଲି ଭାବିବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ ।
ଭକ୍ତିର ମଞ୍ଜି ମନରେ ପଡ଼େ ।
ସେହି ମଞ୍ଜିକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଭଲ କାମରେ ବଢ଼ାଇବାକୁ ପଡ଼େ ।
୩ . ପିଲାଟିର ମୃତ୍ୟୁ ହେଲା -!
[ମୂଳ ସଂସ୍କୃତ ଭାଗବତ]
ସେହି ପିଲାଟି ଭଗବାନଙ୍କୁ ମନେ ପକାଇ ଜୀବନ ବିତାଇଲା ।
କିଛି ସମୟ ପରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହେଲା ।
ସେହି ସମୟରେ ସେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରୁଥିଲେ ।
ଭାଗବତ କହେ ଯେ ତାଙ୍କ ମନ ଭଗବାନଙ୍କ ପାଖରେ ଥିଲା ।
ତାଙ୍କର ଭକ୍ତିର ଯାତ୍ରା ସେଠାରେ ଶେଷ ହେଲା ନାହିଁ ।
୪ . ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜନ୍ମରେ ସେ ନାରଦ ହେଲେ -!
[ମୂଳ ସଂସ୍କୃତ ଭାଗବତ]
ପରବର୍ତ୍ତୀ କଳ୍ପରେ ସେ ନାରଦ ମୁନି ଭାବରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଲେ ।
ଏବେ ସେ ଆଉ ସାଧାରଣ ପିଲା ନୁହନ୍ତି ।
ସେ ହେଲେ ଦେବର୍ଷି ନାରଦ ।
ସେ ତିନି ଲୋକରେ ଘୁରି ଘୁରି ଭଗବାନଙ୍କ ନାମ ଓ ଭକ୍ତିର କଥା କହୁଥିଲେ ।
ତାଙ୍କ ହାତରେ ବୀଣା ଥିଲା ।
ସେ ଭଗବାନଙ୍କ ଗୁଣ ଗାନ କରୁଥିଲେ ।
ଏହିପରି ଜଣେ ଛୋଟ ପିଲାର ଭକ୍ତି ତାଙ୍କୁ ମହାନ ଦେବର୍ଷିରେ ପରିଣତ କଲା ।
୫ . ଏହାର ଅର୍ଥ କ’ଣ -!
[ଆମର ସରଳ ବ୍ୟାଖ୍ୟା]
ଏଠାରେ ଭାଗବତ ଆମକୁ ଗୋଟିଏ ବହୁତ ସୁନ୍ଦର କଥା ଶିଖାଏ ।
କେହି ଛୋଟ ବୋଲି ତାଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତ ଛୋଟ ନୁହେଁ ।
ସେହି ପିଲାର ଧନ ନଥିଲା ।
ଶିକ୍ଷା ନଥିଲା ।
ବଡ଼ ପରିବାର ନଥିଲା ।
କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ମନରେ ଭକ୍ତି ଥିଲା ।
ସେହି ଭକ୍ତି ତାଙ୍କ ଜୀବନକୁ ବଦଳାଇଦେଲା ।
ତେଣୁ ପିଲାମାନେ ମଧ୍ୟ ଭାବିବା ଦରକାର—
“ମୁଁ ଛୋଟ । ମୁଁ କ’ଣ କରିପାରିବି ?”
ନା ।
ଛୋଟ ବୟସରୁ ଭଲ କାମ କଲେ ତାହାର ବଡ଼ ଫଳ ମିଳିପାରେ ।
୬ . ନାରଦ ମୁନିଙ୍କ ହାତରେ ବୀଣା କାହିଁକି -!
[ମୂଳ ସଂସ୍କୃତ ଭାଗବତ ଓ ପୁରାଣୀୟ ପରମ୍ପରା]
ନାରଦ ମୁନିଙ୍କୁ ସାଧାରଣତଃ ବୀଣା ହାତରେ ଧରିଥିବା ଦେଖାଯାଏ ।
ସେ ଭଗବାନଙ୍କ ନାମ ଓ ଗୁଣ ଗାନ କରୁଥିଲେ ।
ତାଙ୍କର ବୀଣା ତାଙ୍କ ଭକ୍ତିର ପ୍ରତୀକ ଭାବରେ ପରିଚିତ ହୋଇଛି ।
ସେ ଯେଉଁଠାକୁ ଯାଉଥିଲେ, ସେଠାରେ ଭଗବାନଙ୍କ କଥା କହୁଥିଲେ ।
ତେଣୁ ନାରଦଙ୍କୁ ଆମେ ଏକ ଭକ୍ତିର ଦୂତ ଭାବରେ ବୁଝିପାରିବା ।
୭ . ନାରଦ କାହା ପାଇଁ ଭକ୍ତିର କଥା କହୁଥିଲେ -!
[ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ଭାବଧାରାକୁ ଆଧାର କରି ସରଳ ବ୍ୟାଖ୍ୟା]
ନାରଦ କେବଳ ନିଜ ପାଇଁ ଭକ୍ତି କରୁନଥିଲେ ।
ସେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭକ୍ତିର ପଥ ଦେଖାଉଥିଲେ ।
ଏଠାରେ ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ଶିକ୍ଷା ଅଛି ।
ନିଜେ ଭଲ ହେବା ଭଲ କଥା । କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟକୁ ଭଲ ହେବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ଆହୁରି ଭଲ କଥା ।
ଯିଏ ନିଜେ ଆଲୋକ ପାଏ, ସେ ଅନ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ଆଲୋକ ଦେଖାଇପାରେ ।
ନାରଦଙ୍କ ଜୀବନ ଏହି ଆଲୋକର ଏକ ଉଦାହରଣ ।
୮ . ନାରଦଙ୍କ ଠାରୁ ଆମେ କ’ଣ ଶିଖିବା -!
[ଆମର ସରଳ ବ୍ୟାଖ୍ୟା]
ପ୍ରଥମ ଶିକ୍ଷା — ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ରୁହ ।
ଦ୍ୱିତୀୟ ଶିକ୍ଷା — ଭଲ କଥା ଶୁଣ ।
ତୃତୀୟ ଶିକ୍ଷା — ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସେବା କର ।
ଚତୁର୍ଥ ଶିକ୍ଷା — ଦୁଃଖ ଆସିଲେ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ ନାହିଁ ।
ପଞ୍ଚମ ଶିକ୍ଷା — ଭଗବାନଙ୍କୁ ମନେ ପକାଇ ରୁହ ।
ଷଷ୍ଠ ଶିକ୍ଷା — ଭଲ କାମର ଫଳ ନିଶ୍ଚୟ ଆସେ ।
କେତେବେଳେ ଫଳ ଶୀଘ୍ର ମିଳେ ।
କେତେବେଳେ ଦେରିରେ ମିଳେ ।
କିନ୍ତୁ ଭଲ କାମ କେବେ ବ୍ୟର୍ଥ ଯାଏ ନାହିଁ ।
୯ . ନାରଦଙ୍କ ଜୀବନର ଗୁପ୍ତ ଶିକ୍ଷା -!
ନାରଦ ମୁନିଙ୍କ କଥା କେବଳ ଏକ ପୁରୁଣା କାହାଣୀ ନୁହେଁ ।
ଏହା ମଣିଷର ଜୀବନ ପାଇଁ ଏକ ଶିକ୍ଷା ।
ଜଣେ ମଣିଷ କେଉଁ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ନେଲା, ତାହା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କଥା ନୁହେଁ ।
ସେ କିପରି ଜୀବନ ବିତାଇଲା, ତାହା ବଡ଼ କଥା ।
ସେ କାହା ସହିତ ରହିଲା, ତାହା ବଡ଼ କଥା ।
ସେ କ’ଣ ଶୁଣିଲା, ତାହା ବଡ଼ କଥା ।
ସେ କ’ଣ ଚିନ୍ତା କଲା, ତାହା ବଡ଼ କଥା ।
ସେ କ’ଣ କାମ କଲା, ତାହା ବଡ଼ କଥା ।
ତେଣୁ ଭଲ ସଙ୍ଗ ଏବଂ ଭଲ ଚିନ୍ତା ମଣିଷର ଜୀବନକୁ ବଦଳାଇପାରେ ।
୧୦ . ଏହି ଭାଗର ସାରକଥା -!
[ମୂଳ ସଂସ୍କୃତ ଭାଗବତର ଘଟଣା]
ଜଣେ ଛୋଟ ପିଲା ସାଧୁମାନଙ୍କ ସେବା କଲା ।
ସେମାନଙ୍କ ଠାରୁ ଭଗବାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣିଲା ।
ତାଙ୍କ ମନରେ ଭକ୍ତି ଜନ୍ମ ନେଲା ।
ସେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲା ।
ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ କଳ୍ପରେ ସେ ନାରଦ ମୁନି ହେଲେ ।
[ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ଭାବବିସ୍ତାର]
ଏହି କଥା ମାଧ୍ୟମରେ ଭକ୍ତିର ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ସାଧାରଣ ମଣିଷ ବୁଝିପାରିବା ଭଳି କରାଯାଇପାରେ ।
ଭକ୍ତି କେବଳ ପୂଜା କରିବା ନୁହେଁ ।
ଭକ୍ତି ହେଉଛି ଭଲ ମନ ।
ଭକ୍ତି ହେଉଛି ସେବା ।
ଭକ୍ତି ହେଉଛି ନମ୍ରତା ।
ଭକ୍ତି ହେଉଛି ଭଗବାନଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ।
[ଆମର ସରଳ ବ୍ୟାଖ୍ୟା]
ନାରଦଙ୍କ କଥା ଆମକୁ ଏତିକି କହେ—
ଭଲ ସଙ୍ଗ ନିଅ ।
ଭଲ କଥା ଶୁଣ ।
ଭଲ କାମ କର ।
ଦୁଃଖରେ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ ନାହିଁ ।
ଭଗବାନଙ୍କୁ ମନେ ପକା ।
ନିଜେ ଭଲ ହୁଅ ଏବଂ ଅନ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ଭଲ ହେବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦିଅ ।
ଏହା ହେଉଛି ନାରଦ ମୁନିଙ୍କ ଜୀବନର ସରଳ ଶିକ୍ଷା ।
ଆଗାମୀ ଭାଗରେ -!
ଏବେ ଆମେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବା ।
ବ୍ୟାସଦେବଙ୍କ ମନରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ ଅଶାନ୍ତି ଥିଲା ।
ନାରଦ ମୁନି ତାଙ୍କୁ ନିଜ କଥା କହିସାରିଲେ ।
ଏବେ ନାରଦ ବ୍ୟାସଦେବଙ୍କୁ କହିବେ—
“ତୁମେ ଭଗବାନଙ୍କ ମହିମା ଓ ଭକ୍ତିକୁ ଆହୁରି ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଲେଖ ।”
ଏହି ଉପଦେଶରୁ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ରଚନାର ପ୍ରଧାନ ପ୍ରେରଣାର କଥା ଆଗକୁ ଆସିବ ।
ଲେଖକ : ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର
MA, LLB, IRS (Retired)