ମହାଭାରତ ଗଦ୍ୟରେ – ଭାଗ ୮୦ : ବୃହନ୍ନଳାଙ୍କ ରଥରେ ଯୁବରାଜ ଉତ୍ତର ।
ଦ୍ୱାପର ଯୁଗର ଏକ ମହାକାବ୍ୟମୟ କାହାଣୀ ।
ଲେଖକ – ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର, MA, LLB, IRS (Retired) ।
କୌରବ ସେନାର ଆଗମନ ।
ତ୍ରିଗର୍ତ୍ତରାଜ ସୁଶର୍ମାଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରି ରାଜା ବିରାଟ ନିଜ ସେନା ସହିତ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରୁ ଫେରିବା ପୂର୍ବରୁ ମତ୍ସ୍ୟ ରାଜ୍ୟ ଉପରେ ଆଉ ଏକ ବିପଦ ଆସିପଡ଼ିଲା ।
ଏଥର ଶତ୍ରୁ ଥିଲେ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ।
କୌରବମାନଙ୍କ ବିଶାଳ ସେନା ମତ୍ସ୍ୟ ରାଜ୍ୟର ସୀମାନ୍ତରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା ।
ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ସହିତ ଥିଲେ ପିତାମହ ଭୀଷ୍ମ ।
ଗୁରୁ ଦ୍ରୋଣ ।
କର୍ଣ୍ଣ ।
କୃପାଚାର୍ଯ୍ୟ ।
ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା ।
ଶକୁନି ।
ଦୁଃଶାସନ ।
ଏବଂ କୁରୁବଂଶର ଅନେକ ମହାରଥୀ ।

ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଥିଲା ଏକ ବିଶାଳ ସେନାବାହିନୀ ।
ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କେବଳ ମତ୍ସ୍ୟ ରାଜ୍ୟର ଗୋଧନ ହରଣ କରିବା ନଥିଲା ।
ତାଙ୍କ ମନରେ ଆଉ ଏକ ସନ୍ଦେହ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲା ।
ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ବନବାସ ଏବଂ ଅଜ୍ଞାତବାସର ସମୟ ପ୍ରାୟ ଶେଷ ହେବାକୁ ଆସିଥିଲା ।
କିନ୍ତୁ ପାଣ୍ଡବମାନେ କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି, ତାହାର କୌଣସି ନିଶ୍ଚିତ ସମ୍ବାଦ ମିଳୁନଥିଲା ।
ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଭାବିଥିଲେ—
“ପାଣ୍ଡବମାନେ ଯଦି ମତ୍ସ୍ୟ ରାଜ୍ୟରେ ଲୁଚିଥାନ୍ତି, ତେବେ ଏହି ଆକ୍ରମଣ ସେମାନଙ୍କୁ ବାହାରକୁ ଆସିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିବ ।”
ସେହି ଆଶାରେ କୌରବ ସେନା ମତ୍ସ୍ୟ ରାଜ୍ୟର ଅସଂଖ୍ୟ ଗୋଧନକୁ ଘେରିନେଲା ।
ଗୋପାଳକମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇପଡ଼ିଲେ ।
ଗାଈମାନଙ୍କ ହମ୍ବାରଡ଼ରେ ସମଗ୍ର ପ୍ରାନ୍ତର ମୁଖରିତ ହୋଇଉଠିଲା ।
କେତେକ ଗୋପାଳକ ପ୍ରାଣ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ରାଜଧାନୀ ଦିଗକୁ ଦୌଡ଼ିଲେ ।
ଖୁବ ଶୀଘ୍ର ସେମାନେ ରାଜପ୍ରାସାଦରେ ପହଞ୍ଚିଲେ ।
ରାଜପ୍ରାସାଦରେ ଆତଙ୍କ ।
ସେହି ସମୟରେ ରାଜା ବିରାଟ ରାଜଧାନୀରେ ନଥିଲେ ।
ସେ ସୁଶର୍ମାଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଯାଇଥିଲେ ।
ରାଜ୍ୟର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ସେନା ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସହିତ ଯାଇଥିଲା ।
ଏପରି ସମୟରେ ରାଜଧାନୀର ସୁରକ୍ଷା ଏକ ଗମ୍ଭୀର ସମସ୍ୟା ହୋଇପଡ଼ିଲା ।
ଗୋପାଳକମାନେ ରାଜପ୍ରାସାଦରେ ପହଞ୍ଚି କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି କହିଲେ—
“ରାଜକୁମାର ! କୌରବମାନେ ଆମର ସମସ୍ତ ଗୋଧନ ନେଇଯାଉଛନ୍ତି ।”
“ଆମେ ସେମାନଙ୍କୁ ରୋକିପାରିଲୁ ନାହିଁ ।”
“ଆପଣ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ ।”
ସେହି ସମୟରେ ରାଜପ୍ରାସାଦରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ ଯୁବରାଜ ଉତ୍ତର ।
ତାଙ୍କ ଯୌବନର ରକ୍ତରେ ସାହସ ଏବଂ ଉତ୍ସାହ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା ।
ସେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇନଥିଲେ ।
କିନ୍ତୁ ନିଜର ଯୁବକସୁଲଭ ଉତ୍ସାହରେ ସେ ନିଜକୁ ଜଣେ ମହାନ ଯୋଦ୍ଧା ବୋଲି ଭାବୁଥିଲେ ।
ସେ ଗର୍ବର ସହିତ କହିଲେ—
“କୌରବମାନେ କିଏ ଯେ ଆମର ଗୋଧନ ନେଇଯିବେ ?”
“ମୁଁ ଏକା ଯଥେଷ୍ଟ ।”
“ମୁଁ ଆଜି ସେମାନଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରି ମତ୍ସ୍ୟ ରାଜ୍ୟର ଗୌରବ ରକ୍ଷା କରିବି ।”
ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ପ୍ରାସାଦର କେତେକ ଲୋକ ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇଉଠିଲେ ।
କିନ୍ତୁ ଅନୁଭବୀ ଲୋକମାନଙ୍କ ମୁହଁରେ ଚିନ୍ତା ଦେଖାଦେଲା ।
କାରଣ ସେମାନେ ଜାଣୁଥିଲେ—
ଏଥର ଶତ୍ରୁ ସାଧାରଣ କୌଣସି ସେନା ନୁହେଁ ।
କୌରବ ସେନା ସହିତ ଅଛନ୍ତି ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ ଏବଂ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ପରି ମହାନ ଯୋଦ୍ଧା ।
ଯୁବରାଜ ଉତ୍ତରଙ୍କ ପାଇଁ ସାରଥୀର ସମସ୍ୟା ।
ଉତ୍ତର ତୁରନ୍ତ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଯିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ ।
ତାଙ୍କ ପାଇଁ ରଥ ସଜାଗଲା ।
ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲା ।
କିନ୍ତୁ ଏକ ସମସ୍ୟା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଲା ।
ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଜଣେ ଦକ୍ଷ ସାରଥୀ ମିଳୁନଥିଲେ ।
ରାଜ୍ୟର ପ୍ରମୁଖ ଯୋଦ୍ଧା ଏବଂ ସାରଥୀମାନେ ଅଧିକାଂଶ ରାଜା ବିରାଟଙ୍କ ସହିତ ଅନ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଯାଇଥିଲେ ।
ଉତ୍ତର କ୍ରୋଧରେ କହିଲେ—
“ଜଣେ ସାରଥୀ ନଥିବାରୁ କି ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଯାଇପାରିବି ନାହିଁ ?”
ସେହି ସମୟରେ ରାଜକୁମାରୀ ଉତ୍ତରା ନିଜ ଭାଇଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ ।
ତାଙ୍କ ସହିତ ଥିଲେ ତାଙ୍କ ନୃତ୍ୟଶିକ୍ଷକ ବୃହନ୍ନଳା ।
ବୃହନ୍ନଳା ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ଠିଆ ହୋଇଥିଲେ ।
କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ଆଖିରେ ଏକ ଅଜଣା ଗଭୀରତା ଥିଲା ।
ଉତ୍ତରା ହସି କହିଲେ—
“ଭାଇ, ବୃହନ୍ନଳା ରଥ ଚଳାଇବା ଜାଣନ୍ତି ।”
ଉତ୍ତର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ବୃହନ୍ନଳାଙ୍କୁ ଚାହିଁଲେ ।
“ଏ ?”
“ଏ ତ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ନୃତ୍ୟ ଶିଖାନ୍ତି ।”
ଉତ୍ତରା କହିଲେ—
“ବୃହନ୍ନଳା କେବଳ ନୃତ୍ୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ । ରଥ ଚଳାଇବାର କୌଶଳ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଜଣା ।”
ବୃହନ୍ନଳା ଧୀରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇଲେ ।
ଉତ୍ତର କିଛିକ୍ଷଣ ଚିନ୍ତା କଲେ ।
ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଆଉ କୌଣସି ଉପାୟ ନଥିଲା ।
ଶେଷରେ ସେ କହିଲେ—
“ଠିକ୍ ଅଛି । ବୃହନ୍ନଳା ମୋର ସାରଥୀ ହେବେ ।”
ବୃହନ୍ନଳାଙ୍କ ମନରେ ନିରବ ଏକ ହସ ଖେଳିଗଲା ।
ନିୟତି ଯେପରି ନିଜେ ତାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ର ଦିଗକୁ ଡାକୁଥିଲା ।
ବୃହନ୍ନଳାଙ୍କ ନିରବ ସଂକଳ୍ପ ।
ବୃହନ୍ନଳା ଧୀରେ ଧୀରେ ରଥ ନିକଟକୁ ଗଲେ ।
ସେ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଚାହିଁଲେ ।
ସେମାନଙ୍କ ଚାଲିବାର ଭଙ୍ଗୀକୁ ଦେଖିଲେ ।
ତାପରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବରେ ରଥର ଲଗାମ ନିଜ ହାତରେ ଧରିଲେ ।
ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଯେପରି ତାଙ୍କ ଭିତରେ ଲୁଚିଥିବା ଯୋଦ୍ଧାର ହୃଦୟ ଜାଗ୍ରତ ହୋଇଉଠିଲା ।
କିନ୍ତୁ ବାହାରେ ସେ ଏବେ ମଧ୍ୟ ବୃହନ୍ନଳା ।
ତାଙ୍କର ପ୍ରକୃତ ପରିଚୟ ଏବେ ମଧ୍ୟ ଏକ ରହସ୍ୟ ।
ସେ ମନେ ମନେ ଭାବିଲେ—
“ଅଜ୍ଞାତବାସର ସମୟ ପ୍ରାୟ ଶେଷ ।”

“ଆଜି ଯଦି ନିୟତି ମୋତେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ନେଉଛି, ତେବେ ଧର୍ମର ରକ୍ଷା କରିବା ମୋର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ।”
କିନ୍ତୁ ସେ ଆହୁରି ଏକ କଥା ଜାଣୁଥିଲେ ।
ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଆସିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି ତାଙ୍କର ନିଜ ଗୁରୁ ଦ୍ରୋଣ ।
ପିତାମହ ଭୀଷ୍ମ ।
କୃପାଚାର୍ଯ୍ୟ ।
ଏବଂ ପୁରୁଣା ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ କର୍ଣ୍ଣ ।
ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ଗାଣ୍ଡୀବର ଟଙ୍କାର ଶୁଣାଯାଇନଥିଲା ।
କିନ୍ତୁ ଆଜି ନିୟତି ଯେପରି ସେହି ନିରବତାକୁ ଭାଙ୍ଗିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଥିଲା ।
ଯୁବରାଜଙ୍କ ଗର୍ବ ।
ଉତ୍ତର ରଥରେ ଚଢ଼ି ବସିଲେ ।
ତାଙ୍କ ହାତରେ ଧନୁଷ ଥିଲା ।
ତାଙ୍କ ମୁହଁରେ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ।
ସେ ରାଜପ୍ରାସାଦରେ ଉପସ୍ଥିତ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଚାହିଁ କହିଲେ—
“ଆଜି ମୁଁ କୌରବମାନଙ୍କୁ ଦେଖାଇଦେବି ଯେ ମତ୍ସ୍ୟ ରାଜ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ବୀର ଜନ୍ମ ନିଅନ୍ତି ।”
“ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରି ଆମର ଗୋଧନ ଫେରାଇ ଆଣିବି ।”
ରାଜକୁମାରୀ ଉତ୍ତରା ତାଙ୍କ ଭାଇଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ହସିଲେ ।
ସେ କହିଲେ—
“ଭାଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୟୀ ହୋଇ ଫେରିବା ।”
ତାପରେ ସେ ଶିଶୁସୁଲଭ ଉତ୍ସାହରେ କହିଲେ—
“ଏବଂ କୌରବମାନଙ୍କ ପୋଷାକ ନେଇ ଆସିବ ।”
“ମୁଁ ସେଗୁଡ଼ିକରେ ମୋର ପୁତୁଳିମାନଙ୍କୁ ସଜାଇବି ।”
ଉତ୍ତର ହସି କହିଲେ—
“ନିଶ୍ଚୟ ।”
“ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, କର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ପୋଷାକ ମଧ୍ୟ ନେଇଆସିବି ।”
ବୃହନ୍ନଳା ଏହି କଥା ଶୁଣି ନିରବ ରହିଲେ ।
ସେ ଜାଣୁଥିଲେ—
ଯୁଦ୍ଧକୁ ଯିବା ପୂର୍ବରୁ ମଣିଷର କଥା କହିବା ସହଜ ।
କିନ୍ତୁ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ମହାରଥୀମାନଙ୍କୁ ସାମ୍ନା କରିବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ କଥା ।
ରଥର ଯାତ୍ରା ।
ବୃହନ୍ନଳା ରଥର ଲଗାମ ଧରିଲେ ।
ଘୋଡ଼ାମାନେ ଦୌଡ଼ିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ ।
ରଥ ଧୀରେ ଧୀରେ ରାଜଧାନୀ ଛାଡ଼ି ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ର ଦିଗକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲା ।
ଉତ୍ତରଙ୍କ ମନରେ ସେତେବେଳେ ମଧ୍ୟ ଅହଂକାର ଥିଲା ।
ସେ ବାରମ୍ବାର ନିଜର ବୀରତା ବିଷୟରେ କହୁଥିଲେ ।
ବୃହନ୍ନଳା ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣୁଥିଲେ ।
କିଛି ସମୟ ପରେ ଦୂରରୁ ଧୂଳିର ଏକ ବିଶାଳ ମେଘ ଦେଖାଗଲା ।
ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆଲୋକରେ ଅସଂଖ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଚମକୁଥିଲା ।
ରଥର ଚକ୍ରର ଶବ୍ଦ ଦୂରରୁ ଶୁଣାଯାଉଥିଲା ।
ଉତ୍ତର ରଥରେ ଠିଆ ହୋଇ ଦୂରକୁ ଚାହିଁଲେ ।
ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କ ମୁହଁରେ ଉତ୍ସାହ ଥିଲା ।
କିନ୍ତୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ତାଙ୍କ ମୁହଁର ରଙ୍ଗ ବଦଳିବାକୁ ଲାଗିଲା ।
ସେ ଯେତେ ଆଗକୁ ଯାଉଥିଲେ, ଶତ୍ରୁ ସେନାର ବିଶାଳତା ସେତେ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଉଥିଲା ।
ଏହା କୌଣସି ସାଧାରଣ ସେନା ନଥିଲା ।
ସେଠାରେ ଥିଲେ ଅସଂଖ୍ୟ ରଥ ।
ହାତୀ ।
ଅଶ୍ୱାରୋହୀ ।
ପଦାତି ସୈନିକ ।
ଏବଂ ସେହି ବିଶାଳ ସେନାର ମଧ୍ୟରେ ଉଡ଼ୁଥିଲା କୁରୁବଂଶର ପତାକା ।
ଉତ୍ତରଙ୍କ ଭୟ ।
ଏବେ ଉତ୍ତରଙ୍କ ହୃଦୟ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଧଡ଼କିବାକୁ ଲାଗିଲା ।
ସେ ଆଉ ନିଜର ବୀରତାର କଥା କହୁନଥିଲେ ।
ତାଙ୍କ ଆଖିରେ ଭୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଉଥିଲା ।
ସେ ବୃହନ୍ନଳାଙ୍କୁ କହିଲେ—
“ରଥ ରୋକ ।”
ବୃହନ୍ନଳା ଶାନ୍ତ ସ୍ୱରରେ ପଚାରିଲେ—
“କାହିଁକି, ରାଜକୁମାର ?”
ଉତ୍ତର ପୁଣି କହିଲେ—
“ରଥ ଫେରାଅ ।”
“ମୁଁ ଏତେ ବଡ଼ ସେନା ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିପାରିବି ନାହିଁ ।”
ବୃହନ୍ନଳା ତାଙ୍କୁ ଚାହିଁଲେ ।
“କିନ୍ତୁ କିଛି ସମୟ ପୂର୍ବରୁ ତ ଆପଣ କହୁଥିଲେ ଯେ ଏକା ହିଁ ସମସ୍ତ କୌରବଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରିଦେବେ ।”
ଉତ୍ତରଙ୍କ ମୁହଁ ଲଜ୍ଜାରେ ନମିଗଲା ।
ସେ କହିଲେ—
“ସେତେବେଳେ ମୁଁ ଜାଣିନଥିଲି ଯେ ଏତେ ବଡ଼ ସେନା ଅଛି ।”
“ସେଠାରେ ଭୀଷ୍ମ ଅଛନ୍ତି ।”
“ଦ୍ରୋଣ ଅଛନ୍ତି ।”
“କର୍ଣ୍ଣ ଅଛନ୍ତି ।”
“ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ କିପରି ଯୁଦ୍ଧ କରିବି ?”
ବୃହନ୍ନଳା କିଛି ସମୟ ନିରବ ରହିଲେ ।
ତାପରେ କହିଲେ—
“ରାଜକୁମାର, ଭୟ ମଣିଷର ଶତ୍ରୁ ନୁହେଁ ।”
“କିନ୍ତୁ ଭୟରୁ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରୁ ପଳାଇବା ଜଣେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ପାଇଁ ଶୋଭନୀୟ ନୁହେଁ ।”
ଉତ୍ତର ଉତ୍ତର ଦେଲେ ନାହିଁ ।
ସେ ରଥରୁ ଓହ୍ଲାଇ ପଳାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ।
ବୃହନ୍ନଳା ତୁରନ୍ତ ରଥରୁ ଓହ୍ଲାଇ ତାଙ୍କ ପଛରେ ଗଲେ ।
କିଛି ଦୂର ଯିବା ପରେ ବୃହନ୍ନଳା ଉତ୍ତରଙ୍କୁ ଧରିଲେ ।
ଉତ୍ତର କହିଲେ—
“ମୋତେ ଯିବାକୁ ଦିଅ ।”
“ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି ନାହିଁ ।”
ବୃହନ୍ନଳା ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କିନ୍ତୁ ଦୃଢ଼ ସ୍ୱରରେ କହିଲେ—
“ଠିକ୍ ଅଛି ।”
“ଆପଣ ଯୁଦ୍ଧ କରିବେ ନାହିଁ ।”
ଉତ୍ତର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ଚାହିଁଲେ ।
ବୃହନ୍ନଳା କହିଲେ—
“କିନ୍ତୁ ଆପଣ ମୋର ସାରଥୀ ହେବେ ।”
ଉତ୍ତର ବିସ୍ମୟରେ ପଚାରିଲେ—
“ଆପଣଙ୍କ ସାରଥୀ ?”
ବୃହନ୍ନଳାଙ୍କ ମୁହଁରେ ଏକ ରହସ୍ୟମୟ ହସ ଫୁଟିଉଠିଲା ।
ସେ କହିଲେ—
“ହଁ ।”
“ଆଜି ରଥ ମୁଁ ଚଳାଇବି ନାହିଁ ।”
“ଆଜି ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି ।”
ଉତ୍ତର ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଚାହିଁ ରହିଲେ ।
ଏହି ନୃତ୍ୟଶିକ୍ଷକ କିଏ ?
ଯିଏ କୌରବମାନଙ୍କ ବିଶାଳ ସେନାକୁ ଦେଖି ଭୟ କରୁନାହାନ୍ତି ?
ଯିଏ ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ ଓ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ନାମ ଶୁଣି ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତ ଅଛନ୍ତି ?
ଉତ୍ତରଙ୍କ ମନରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଏକ ଗଭୀର ସନ୍ଦେହ ଜନ୍ମ ନେଲା ।
ବୃହନ୍ନଳା କି ସତରେ କେବଳ ଜଣେ ନୃତ୍ୟଶିକ୍ଷକ ?
ନା ତାଙ୍କ ପଛରେ ଲୁଚିଛି ଆଉ ଏକ ବିଶାଳ ପରିଚୟ ?
ଶମୀ ବୃକ୍ଷ ଦିଗରେ ଯାତ୍ରା ।
ବୃହନ୍ନଳା ରଥକୁ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ର ଦିଗକୁ ନନେଇ ଅନ୍ୟ ଏକ ପଥରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇଲେ ।
ଉତ୍ତର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ପଚାରିଲେ—
“ଆମେ କେଉଁଠି ଯାଉଛୁ ?”
ବୃହନ୍ନଳା ଉତ୍ତର ଦେଲେ—
“ମୋର ଅସ୍ତ୍ର ନେବାକୁ ।”

ରଥ ଧୀରେ ଧୀରେ ଏକ ନିର୍ଜନ ସ୍ଥାନ ଦିଗକୁ ଗଲା ।
ସେଠାରେ ଠିଆ ଥିଲା ଏକ ବିଶାଳ ଶମୀ ବୃକ୍ଷ ।
ବୃହନ୍ନଳା ରଥ ରୋକିଦେଲେ ।
ସେ ଉତ୍ତରଙ୍କୁ କହିଲେ—
“ରାଜକୁମାର, ସେହି ଶମୀ ବୃକ୍ଷ ଉପରେ ଚଢ଼ ।”
ଉତ୍ତର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ପଚାରିଲେ—
“କାହିଁକି ?”
ବୃହନ୍ନଳା କହିଲେ—
“ସେଠାରେ ମୋର କିଛି ଅସ୍ତ୍ର ଲୁଚାଇ ରହିଛି ।”
ଉତ୍ତର ଆକାଶକୁ ଚାହିଁଲେ ।
ଶମୀ ବୃକ୍ଷର ଉଚ୍ଚ ଡାଳଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ କିଛି ବସ୍ତ୍ରରେ ଆବୃତ ଜିନିଷ ଲୁଚିଥିବା ଦେଖାଯାଉଥିଲା ।
ସେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଗଛ ଉପରେ ଚଢ଼ିଲେ ।
କିଛି ସମୟ ପରେ ସେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଚିତ୍କାର କରିଉଠିଲେ ।
ସେଠାରେ ସାଧାରଣ କୌଣସି ଅସ୍ତ୍ର ନଥିଲା ।
ସେଠାରେ ଥିଲା ବିଶାଳ ଧନୁଷ ।
ଅସଂଖ୍ୟ ତୀରଭର୍ତ୍ତି ତୂଣୀର ।
ଚମକୁଥିବା ତଳୱାର ।
ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ।
ଉତ୍ତର ତଳକୁ ଚାହିଁ ପଚାରିଲେ—
“ବୃହନ୍ନଳା ! ଏଗୁଡ଼ିକ କାହାର ଅସ୍ତ୍ର ?”
ବୃହନ୍ନଳାଙ୍କ ମୁହଁର ହସ ଏବେ ଆହୁରି ଗଭୀର ହୋଇଗଲା ।
ସେ ଶାନ୍ତ ସ୍ୱରରେ କହିଲେ—
“ସେଗୁଡ଼ିକ ଜଣେ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କର ।”
ଉତ୍ତର ପଚାରିଲେ—
“କିଏ ସେହି ଯୋଦ୍ଧା ?”
ବୃହନ୍ନଳା କିଛିକ୍ଷଣ ନିରବ ରହିଲେ ।
ଦୂରରୁ କୌରବ ସେନାର ଶଙ୍ଖଧ୍ୱନି ଶୁଣାଯାଉଥିଲା ।
ବୃହନ୍ନଳା ଆକାଶ ଦିଗକୁ ଚାହିଁଲେ ।
ତାପରେ ଧୀରେ କହିଲେ—
“ସମୟ ଆସିଗଲା ।”
ଉତ୍ତର ତାଙ୍କ କଥାର ଅର୍ଥ ବୁଝିପାରିଲେ ନାହିଁ ।
କିନ୍ତୁ ଖୁବଶୀଘ୍ର ସେ ଏକ ଏପରି ସତ୍ୟ ଜାଣିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ, ଯାହା ତାଙ୍କ ଜୀବନର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ ବଦଳାଇଦେବ ।
ବୃହନ୍ନଳା କିଏ ?
କାହାର ଥିଲା ସେହି ଗାଣ୍ଡୀବ ?
କାହାର ଥିଲା ସେହି ଦିବ୍ୟ ତୂଣୀର ?
ଏବଂ କିଏ ଥିଲେ ସେହି ମହାନ ଯୋଦ୍ଧା, ଯିଏ ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ନୃତ୍ୟଶିକ୍ଷକର ବେଶରେ ମତ୍ସ୍ୟ ରାଜ୍ୟରେ ଲୁଚି ରହିଥିଲେ ?
ଭାଗ ୮୦ର ଶେଷ ।
ଶମୀ ବୃକ୍ଷ ତଳେ ରଥ ନିରବ ହୋଇ ଠିଆ ହୋଇଥିଲା ।
ଦୂରରେ କୌରବ ସେନା ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଥିଲା ।
ଗଛ ଉପରେ ଯୁବରାଜ ଉତ୍ତର ବିସ୍ମୟରେ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଚାହିଁ ରହିଥିଲେ ।
ଏବଂ ତଳେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ବୃହନ୍ନଳାଙ୍କ ଆଖିରେ ଏବେ ଆଉ ଜଣେ ନୃତ୍ୟଶିକ୍ଷକର ନିରବତା ନଥିଲା ।
ସେହି ଆଖିରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଜାଗ୍ରତ ହେଉଥିଲା ଜଣେ ମହାଯୋଦ୍ଧାର ଦୀପ୍ତି ।
ଏକ ବର୍ଷର ଅଜ୍ଞାତବାସ ତାଙ୍କର ପରିଚୟକୁ ଲୁଚାଇ ରଖିଥିଲା ।
କିନ୍ତୁ ଏବେ ସମୟ ଆସିଥିଲା ସତ୍ୟ ପ୍ରକାଶର ।
ଖୁବଶୀଘ୍ର ଯୁବରାଜ ଉତ୍ତର ଜାଣିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ—
ଯେଉଁ ବୃହନ୍ନଳାଙ୍କୁ ସେ ଏତେଦିନ ଧରି କେବଳ ଜଣେ ନୃତ୍ୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷକ ବୋଲି ଜାଣିଥିଲେ—
ସେ ଆଉ କେହି ନୁହେଁ—
ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ତୃତୀୟ ଭ୍ରାତା ।

କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ।
ଇନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ର ।
ଗାଣ୍ଡୀବଧାରୀ ।
ମହାନ ଧନୁର୍ଦ୍ଧର—
ଅର୍ଜୁନ ।
କିନ୍ତୁ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପରିଚୟ ପ୍ରକାଶ ପାଇବା ପରେ କ’ଣ ହେବ ?
ସେ କି ଏକାକୀ କୌରବମାନଙ୍କ ବିଶାଳ ସେନାର ସାମ୍ନା କରିପାରିବେ ?
ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ ଓ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ପରି ମହାରଥୀମାନଙ୍କ ସହିତ ପୁଣି ତାଙ୍କର ମୁକାବିଲା କିପରି ହେବ ?
ଏବଂ ଗାଣ୍ଡୀବର ଟଙ୍କାର କି ପୁଣି ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ କମ୍ପିତ କରିଦେବ ?
ସେହି ଉତ୍ତର ନେଇ ଆସୁଛି ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅଧ୍ୟାୟ ।
(ଭାଗ ୮୧ରେ ଜାରି ରହିବ …)

