ମହାଭାରତ ଗଦ୍ୟରେ – ଭାଗ ୭୯

ମହାଭାରତ ଗଦ୍ୟରେ – ଭାଗ ୭୯ : ମତ୍ସ୍ୟ ରାଜ୍ୟ ଉପରେ ଶତ୍ରୁର ଆକ୍ରମଣ ।

ଦ୍ୱାପର ଯୁଗର ଏକ ମହାକାବ୍ୟମୟ କାହାଣୀ ।

ଲେଖକ – ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର, MA, LLB, IRS (Retired) ।

କୀଚକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମତ୍ସ୍ୟ ରାଜ୍ୟରେ ନୂଆ ଆଶଙ୍କା ।

କୀଚକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମତ୍ସ୍ୟ ରାଜ୍ୟ ଏକ ଅଜଣା ଅସ୍ଥିରତା ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲା ।

ରାଜା ବିରାଟଙ୍କ ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସେନାପତି ଆଉ ନଥିଲେ ।

ରାଜପ୍ରାସାଦରେ ତାଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତି ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଅନୁଭବ ହେଉଥିଲା ।

ସେନାବାହିନୀର ମନୋବଳ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବପରି ରହିନଥିଲା ।

କିନ୍ତୁ ରାଜା ବିରାଟ ଜାଣୁନଥିଲେ ଯେ ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟରେ ରହୁଥିବା କେତେକ ସାଧାରଣ ପରିଚୟର ମଣିଷ ହିଁ ବାସ୍ତବରେ ତାଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ରକ୍ଷାକବଚ ।

କଙ୍କ ନାମରେ ରାଜସଭାରେ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ।

ବଲ୍ଲଭ ନାମରେ ରୋଷେଇଘରରେ କାମ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ ମହାବଳୀ ଭୀମ ।

ଗ୍ରନ୍ଥିକ ଓ ତନ୍ତ୍ରୀପାଳ ନାମରେ ଅଶ୍ୱଶାଳା ଓ ଗୋଶାଳାର ଦାୟିତ୍ୱ ନେଇଥିବା ଦୁଇ ଯୁବକ ଥିଲେ ନକୁଳ ଓ ସହଦେବ ।

ଏବଂ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ବୃହନ୍ନଳା ନାମରେ ଥିବା ନୃତ୍ୟଶିକ୍ଷକ ଥିଲେ ଅର୍ଜୁନ ।

ସୈରନ୍ଧ୍ରୀ ନାମରେ ଥିବା ନାରୀ ଥିଲେ ପାଞ୍ଚାଳୀ ଦ୍ରୌପଦୀ ।

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିଜର ପ୍ରକୃତ ପରିଚୟକୁ ହୃଦୟ ମଧ୍ୟରେ ଲୁଚାଇ ରଖିଥିଲେ ।

କିନ୍ତୁ ନିୟତି ଏବେ ସେମାନଙ୍କୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ଏକ ବଡ଼ ସଂଘର୍ଷ ଦିଗକୁ ନେଉଥିଲା ।

ତ୍ରିଗର୍ତ୍ତରାଜ ସୁଶର୍ମାଙ୍କ ଚକ୍ରାନ୍ତ ।

ଅନ୍ୟପଟେ ତ୍ରିଗର୍ତ୍ତର ରାଜା ସୁଶର୍ମାଙ୍କ ମନରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଶୋଧର ଅଗ୍ନି ଜଳୁଥିଲା ।

କୀଚକ ଜୀବିତ ଥିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ତ୍ରିଗର୍ତ୍ତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ବାଧା ଥିଲା ।

କିନ୍ତୁ କୀଚକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସୁଶର୍ମା ଏକ ସୁଯୋଗ ଦେଖିଲେ ।

ସେ ଭାବିଲେ—

“ଏବେ ମତ୍ସ୍ୟ ରାଜ୍ୟ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଛି ।”

“ଏହି ସମୟରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ ବିରାଟଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରିବା ସହଜ ହେବ ।”

ସେ ନିଜ ସେନାପତିମାନଙ୍କୁ ଡାକିଲେ ।

ବିଶାଳ ସେନା ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲା ।

ରଥ ।

ହାତୀ ।

ଘୋଡ଼ା ।

ପଦାତି ସୈନିକ ।

ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଗଲେ ।

ସୁଶର୍ମାଙ୍କ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲା ମତ୍ସ୍ୟ ରାଜ୍ୟର ଗୋଧନ ଲୁଟିନେବା ଏବଂ ରାଜା ବିରାଟଙ୍କୁ ଦୁର୍ବଳ କରିଦେବା ।

ମତ୍ସ୍ୟ ସୀମାରେ ଯୁଦ୍ଧର ମେଘ ।

ଏକ ସକାଳେ ମତ୍ସ୍ୟ ରାଜ୍ୟର ସୀମାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଭୟଙ୍କର ସମ୍ବାଦ ଆସିଲା ।

ଶତ୍ରୁ ସେନା ଆକ୍ରମଣ କରିଛି ।

ଗୋଧନ ହରଣ କରାଯାଉଛି ।

ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକରେ ଭୟ ବ୍ୟାପିଯାଇଛି ।

ରାଜଦୂତ ଦୌଡ଼ି ରାଜପ୍ରାସାଦରେ ପହଞ୍ଚିଲେ ।

ସେ ରାଜା ବିରାଟଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ନତମସ୍ତକ ହୋଇ କହିଲେ—

“ମହାରାଜ ! ତ୍ରିଗର୍ତ୍ତରାଜ ସୁଶର୍ମା ବିଶାଳ ସେନା ନେଇ ଆମ ରାଜ୍ୟ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଛନ୍ତି ।”

ରାଜା ବିରାଟଙ୍କ ମୁହଁ ଗମ୍ଭୀର ହୋଇଗଲା ।

“କେତେ ବଡ଼ ସେନା ?”

“ମହାରାଜ, ତାଙ୍କ ସହିତ ଅସଂଖ୍ୟ ରଥୀ, ଅଶ୍ୱାରୋହୀ ଓ ପଦାତି ସୈନିକ ଅଛନ୍ତି ।”

ବିରାଟ କିଛି ସମୟ ନିରବ ରହିଲେ ।

ତାଙ୍କ ମନରେ ଏକ ଚିନ୍ତା ଆସିଲା—

“କୀଚକ ଥାନ୍ତେ, ଏହି ଆକ୍ରମଣକୁ ସାମ୍ନା କରିବା ଅଧିକ ସହଜ ହୋଇଥାନ୍ତା ।”

କିନ୍ତୁ ଏବେ ପଛକୁ ଫେରିବାର ସମୟ ନଥିଲା ।

ରାଜା ବିରାଟଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରସ୍ତୁତି ।

ରାଜା ବିରାଟ ତୁରନ୍ତ ନିଜ ସେନାକୁ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ ।

ରାଜପ୍ରାସାଦରେ ଯୁଦ୍ଧର ଶଙ୍ଖ ବାଜିଉଠିଲା ।

ସୈନିକମାନେ ଅସ୍ତ୍ର ଧରିଲେ ।

ରଥଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲା ।

ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ସଜାଗଲା ।

ହାତୀମାନଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଗଲା ।

ରାଜା ବିରାଟ ନିଜେ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଯିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ ।

ତାଙ୍କ ସହିତ କଙ୍କ, ବଲ୍ଲଭ, ଗ୍ରନ୍ଥିକ ଓ ତନ୍ତ୍ରୀପାଳ ମଧ୍ୟ ଯିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ ।

ସେମାନେ ବାସ୍ତବରେ କିଏ, ଏହା କେହି ଜାଣୁନଥିଲେ ।

ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଜାଣୁଥିଲେ ଯେ ଏହା ଅଜ୍ଞାତବାସର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ।

ତେଣୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦକ୍ଷେପ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସାବଧାନତାର ସହିତ ନେବା ଆବଶ୍ୟକ ।

କିନ୍ତୁ ଧର୍ମରାଜ ଏହା ମଧ୍ୟ ଜାଣୁଥିଲେ—

ରାଜା ବିରାଟଙ୍କୁ ଏହି ସଙ୍କଟରେ ଏକା ଛାଡ଼ିଦିଆଯାଇପାରିବ ନାହିଁ ।

ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଗୋପନ ଶକ୍ତି ।

ମତ୍ସ୍ୟ ସେନା ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ର ଦିଗକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲା ।

କଙ୍କ ନାମରେ ଥିବା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଶାନ୍ତ ଥିଲେ ।

କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ମନରେ ଯୁଦ୍ଧର ସମସ୍ତ ହିସାବ ଚାଲୁଥିଲା ।

ବଲ୍ଲଭ ନାମରେ ଥିବା ଭୀମ ନିଜର ବିଶାଳ ଶକ୍ତିକୁ ଲୁଚାଇ ରଖିଥିଲେ ।

ନକୁଳ ଓ ସହଦେବ ମଧ୍ୟ ନିଜ ନିଜର ଯୁଦ୍ଧକୌଶଳକୁ ଗୋପନ ରଖିଥିଲେ ।

ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଧୀର ସ୍ୱରରେ ଭୀମଙ୍କୁ କହିଲେ—

“ଭୀମ, ଆମର ପରିଚୟ ପ୍ରକାଶ ନହେବା ଦରକାର ।”

ଭୀମ ହସି କହିଲେ—

“ଭାଇ, ମୁଁ ମୋର ଶକ୍ତିକୁ ଯଥାସମ୍ଭବ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖିବି । କିନ୍ତୁ ଯଦି ରାଜା ବିରାଟଙ୍କ ଜୀବନ ବିପଦରେ ପଡ଼େ, ତେବେ ମୁଁ ନିରବ ରହିପାରିବି ନାହିଁ ।”

ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଭୀମଙ୍କ ମୁହଁକୁ ଚାହିଁଲେ ।

ସେ ଜାଣୁଥିଲେ—

ଭୀମଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଏବେ କେବଳ ଯୁଦ୍ଧର ଉତ୍ସାହ ନୁହେଁ, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ମତ୍ସ୍ୟ ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରତି କୃତଜ୍ଞତା ମଧ୍ୟ ଥିଲା ।

ସୁଶର୍ମା ଓ ବିରାଟଙ୍କ ମୁହାଁମୁହିଁ ।

ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ।

ଶଙ୍ଖ ଓ ନଗାଡ଼ାର ଶବ୍ଦରେ ଆକାଶ କମ୍ପିଉଠିଲା ।

ରଥର ଚକ୍ର ଧୂଳି ଉଡ଼ାଇଲା ।

ଘୋଡ଼ାମାନେ ଦୌଡ଼ିଲେ ।

ସୈନିକମାନେ ପରସ୍ପର ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ ।

ରାଜା ବିରାଟ ସାହସର ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ ।

କିନ୍ତୁ ସୁଶର୍ମା ମଧ୍ୟ ଅଭିଜ୍ଞ ଯୋଦ୍ଧା ଥିଲେ ।

ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ।

ତୀର ପରେ ତୀର ଛୁଟିଲା ।

ଢାଲ ଉପରେ ଅସ୍ତ୍ରର ଆଘାତ ପଡ଼ିଲା ।

କିଛି ସମୟ ପରେ ଯୁଦ୍ଧର ଗତି ସୁଶର୍ମାଙ୍କ ପକ୍ଷକୁ ଝୁକିବାକୁ ଲାଗିଲା ।

ରାଜା ବିରାଟଙ୍କ ରଥ ବିପଦରେ ପଡ଼ିଲା ।

ସୁଶର୍ମା ତାଙ୍କୁ ଘେରିନେଲେ ।

ଭୀମଙ୍କ କ୍ରୋଧ ।

ରାଜା ବିରାଟ ବିପଦରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି ଭୀମଙ୍କ ମନରେ କ୍ରୋଧ ଜାଗିଉଠିଲା ।

ସେ ନିଜ ରଥରୁ ଓହ୍ଲାଇଲେ ।

ତାଙ୍କ ଆଖିରେ ପୁଣି ସେହି ପୁରୁଣା ଅଗ୍ନି ଦେଖାଗଲା ।

ସେ ନିଜ ଚାରିପାଖକୁ ଚାହିଁଲେ ।

ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଦିଗକୁ ଚାହିଁ ସେ କିଛିକ୍ଷଣ ଠିଆ ରହିଲେ ।

ଯୁଧିଷ୍ଠିର ବୁଝିଗଲେ—

ଭୀମଙ୍କୁ ଆଉ ରୋକିବା କଷ୍ଟକର ।

ସେ କହିଲେ—

“ଭୀମ, ସାବଧାନ । ଆମର ପରିଚୟ ଗୋପନ ରହିବା ଦରକାର ।”

ଭୀମ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—

“ମୁଁ ବୁଝିଛି, ଭାଇ ।”

ଏହା କହି ସେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ ।

ସୁଶର୍ମାଙ୍କ ଉପରେ ଭୀମଙ୍କ ଆକ୍ରମଣ ।

ଭୀମ ଶତ୍ରୁ ସେନା ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ ।

ତାଙ୍କ ଗତି ଦେଖି ଶତ୍ରୁ ସୈନିକମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇଗଲେ ।

ସେ ଏକ ପରେ ଏକ କରି ଅନେକ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କଲେ ।

ତାଙ୍କ ଆକ୍ରମଣରେ ଶତ୍ରୁ ସେନାର ଶୃଙ୍ଖଳା ଭାଙ୍ଗିଗଲା ।

ସୁଶର୍ମା ଏହି ଅଜଣା ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କୁ ଚାହିଁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଗଲେ ।

ସେ ଭାବିଲେ—

“ଏହି ମଣିଷ କିଏ ?”

ଭୀମ ତାଙ୍କ ଦିଗକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ ।

ସୁଶର୍ମା ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ରୋକିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ।

କିନ୍ତୁ ଭୀମଙ୍କ ଶକ୍ତି ସାମ୍ନାରେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସ ବିଫଳ ହେଲା ।

ଶେଷରେ ଭୀମ ସୁଶର୍ମାଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରି ତାଙ୍କୁ ବନ୍ଦୀ କରିନେଲେ ।

ମତ୍ସ୍ୟ ସେନାରେ ଜୟଧ୍ୱନି ଶୁଣାଗଲା ।

ରାଜା ବିରାଟ ମୁକ୍ତ ହେଲେ ।

କିନ୍ତୁ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ମନରେ ଏବେ ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତା ଥିଲା ।

ଭୀମ ନିଜ ଶକ୍ତିର ଯେତିକି ଅଂଶ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ, ତାହା କି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ମନରେ ସନ୍ଦେହ ସୃଷ୍ଟି କରିବ ?

ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତି ।

ଯୁଦ୍ଧ ଶେଷ ହେବା ପରେ ସୁଶର୍ମାଙ୍କୁ ରାଜା ବିରାଟଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆଣାଗଲା ।

ରାଜା ବିରାଟଙ୍କ ମୁହଁରେ କ୍ରୋଧ ଥିଲା ।

ସେ କହିଲେ—

“ଏହି ମଣିଷ ମୋର ରାଜ୍ୟ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଛି । ମୋର ଗୋଧନ ଲୁଟିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଛି ।”

ଭୀମ ଚୁପ୍ ଥିଲେ ।

ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଶାନ୍ତ ସ୍ୱରରେ କହିଲେ—

“ମହାରାଜ, ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜିତ ଶତ୍ରୁକୁ ଦଣ୍ଡ ଦେବା ଆପଣଙ୍କ ଅଧିକାର । କିନ୍ତୁ ଆଜି ଆପଣଙ୍କ ବିଜୟ ହୋଇଛି । ତେଣୁ କ୍ଷମା ମଧ୍ୟ ଏକ ବଡ଼ ରାଜଧର୍ମ ।”

ବିରାଟ କିଛି ସମୟ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଚାହିଁ ରହିଲେ ।

ସେ କହିଲେ—

“କଙ୍କ, ତୁମର କଥାରେ ଗଭୀର ଧର୍ମବୋଧ ଅଛି ।”

ଶେଷରେ ସୁଶର୍ମାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରାଗଲା ।

ସେ ଅପମାନିତ ହୋଇ ନିଜ ରାଜ୍ୟ ଦିଗକୁ ଫେରିଗଲେ ।

ଏକ ବଡ଼ ଝଡ଼ର ପୂର୍ବ ସଙ୍କେତ ।

ମତ୍ସ୍ୟ ରାଜ୍ୟ ଗୋଟିଏ ଯୁଦ୍ଧରୁ ରକ୍ଷା ପାଇଥିଲା ।

ରାଜା ବିରାଟଙ୍କ ଜୀବନ ରକ୍ଷା ପାଇଥିଲା ।

ଗୋଧନର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷିତ ହୋଇଥିଲା ।

କିନ୍ତୁ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଜାଣୁନଥିଲେ—

ଏହା ଥିଲା ଆସୁଥିବା ବଡ଼ ଝଡ଼ର କେବଳ ପ୍ରଥମ ସଙ୍କେତ ।

କାରଣ ମତ୍ସ୍ୟ ରାଜ୍ୟର ଅନ୍ୟ ଦିଗରେ ଆଉ ଏକ ସେନା ଗତି କରୁଥିଲା ।

ସେହି ସେନା ଥିଲା କୌରବମାନଙ୍କ ସେନା ।

ଭୀଷ୍ମ ।

ଦ୍ରୋଣ ।

କର୍ଣ୍ଣ ।

କୃପାଚାର୍ଯ୍ୟ ।

ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା ।

ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ।

ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସହ ଥିଲେ ଅନେକ ମହାରଥୀ ।

ସେମାନଙ୍କର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲା—

ମତ୍ସ୍ୟ ରାଜ୍ୟର ଗୋଧନ ହରଣ କରିବା ।

କିନ୍ତୁ ସେହି ଆକ୍ରମଣର ଆଉ ଏକ ଗୋପନ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା ।

ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ସନ୍ଦେହ ଥିଲା—

“ପାଣ୍ଡବମାନେ ଯଦି କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ନିଜ ପ୍ରିୟ ମିତ୍ର ମତ୍ସ୍ୟରାଜଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ବାହାରିବେ ।”

ଏବେ ପ୍ରଶ୍ନ ଥିଲା—

କୌରବମାନେ କି ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିପାରିବେ ?

ଅଜ୍ଞାତବାସର ଶେଷ ଦିନଗୁଡ଼ିକ କି ବିପଦରେ ପଡ଼ିବ ?

ଭାଗ ୭୯ର ଶେଷ ।

ରାତି ଗଭୀର ହେଉଥିଲା ।

ମତ୍ସ୍ୟ ରାଜ୍ୟର ରାଜପ୍ରାସାଦରେ ଯୁଦ୍ଧର କ୍ଲାନ୍ତି ଛାଇଯାଇଥିଲା ।

ରାଜା ବିରାଟ ନିଜ ବିଜୟରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଥିଲେ ।

କିନ୍ତୁ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଜାଣୁଥିଲେ—

ସଙ୍କଟ ଶେଷ ହୋଇନାହିଁ ।

ଦୂର ଦିଗନ୍ତରେ ଆଉ ଏକ ବିଶାଳ ସେନା ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିଲା ।

ଏଥର ଶତ୍ରୁ ଥିଲେ କେବଳ ଜଣେ ରାଜା ନୁହେଁ ।

ଏଥର ସାମ୍ନାରେ ଥିଲେ କୁରୁକୁଳର ମହାରଥୀମାନେ ।

ଏବଂ ଯଦି ସେମାନେ ମତ୍ସ୍ୟ ରାଜ୍ୟର ଗୋଧନ ହରଣ କରନ୍ତି, ତେବେ ରାଜ୍ୟର ଯୁବରାଜ ଉତ୍ତରଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଯିବାକୁ ହେବ ।

କିନ୍ତୁ ଉତ୍ତର ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାଣୁନଥିଲେ—

ଯେଉଁ ବୃହନ୍ନଳାଙ୍କୁ ସେ କେବଳ ଜଣେ ନୃତ୍ୟଶିକ୍ଷକ ବୋଲି ଭାବୁଥିଲେ, ସେହି ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ ଗାଣ୍ଡୀବଧାରୀ ଅର୍ଜୁନ ।

ଏବଂ ଖୁବଶୀଘ୍ର ଏକ ଏପରି ସମୟ ଆସିବାକୁ ଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ବୃହନ୍ନଳାଙ୍କୁ ନିଜର ଲୁଚାଇ ରଖିଥିବା ପରିଚୟର ଦ୍ୱାର ଖୋଲିବାକୁ ପଡ଼ିବ ।

ଯେଉଁ ଧନୁଷ ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ନିରବ ଥିଲା—

ସେହି ଗାଣ୍ଡୀବ ପୁଣି ଗର୍ଜିବାକୁ ଯାଉଥିଲା ।

(ଭାଗ ୮୦ରେ ଜାରି ରହିବ …)