ଆମେରିକାର ଆଖିରେ ଧୂଳି ଦେଇଥିବା ଅଟଳଙ୍କ ସେହି ଗୋପନ ନିଷ୍ପତ୍ତି: ଯେଉଁଦିନ ଭାରତର ଭାଗ୍ୟ ବଦଳି ଯାଇଥିଲା
୧୯୯୮ ମସିହା ମେ ମାସର ଏକ ଗରମ ରାତି। ରାଜସ୍ଥାନର ପୋଖରାନ ମରୁଭୂମି ଉପରେ ଆମେରିକାର ସବୁଠାରୁ ଆଧୁନିକ ଗୁଇନ୍ଦା ସାଟେଲାଇଟ୍ ‘ସିଆଇଏ (CIA)’ ଲଗାତାର ଘୁରି ବୁଲୁଥିଲା। ଏପରିକି ମରୁଭୂମିରେ ଗୋଟିଏ ଗୋଡ଼ି ଖସିଲେ ବି ସେହି ସାଟେଲାଇଟ୍ ତାହା ଜାଣିପାରୁଥିଲା। ସାରା ବିଶ୍ୱର ଚାପ ଏବଂ କଟକଣା ସତ୍ତ୍ୱେ ଭାରତକୁ ଏକ ପରମାଣୁ ଶକ୍ତିସମ୍ପନ୍ନ ରାଷ୍ଟ୍ର କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଆବାସରେ ଏକ ଅତି ଗୁପ୍ତ ଯୋଜନା ଚାଲିଥିଲା।
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ୭ ଲୋକକଲ୍ୟାଣ ମାର୍ଗରେ ବସିଥିଲେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଅଟଳ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଥିଲେ ବିଶିଷ୍ଟ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଡ. ଏ.ପି.ଜେ. ଅବ୍ଦୁଲ କଲାମ।
ଅଟଳଜୀଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚାଲେଞ୍ଜ ଥିଲା— ଆମେରିକା ଯେପରି କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଏହି ପରୀକ୍ଷଣ ବିଷୟରେ ଟେର ନ ପାଉ। ଯଦି ଆମେରିକା ଜାଣିଯାଆନ୍ତା, ତେବେ ପରୀକ୍ଷଣ ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ଭାରତ ଉପରେ କଡ଼ା ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଇ ଏହାକୁ ବନ୍ଦ କରି ଦିଆଯାଇଥାନ୍ତା।
ଏଠାରେ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ଏକ ରୋମାଞ୍ଚକର ଗୋପନ ମିଶନ— ଅପରେସନ ଶକ୍ତି।
- ଛଦ୍ମନାମ ଓ ସେନା ପୋଷାକ: ଡ. କଲାମଙ୍କ ସମେତ ସମସ୍ତ ମୁଖ୍ୟ ବୈଜ୍ଞାନିକ ସେନା ଅଧିକାରୀଙ୍କ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି ମରୁଭୂମିକୁ ଗଲେ। ସାଟେଲାଇଟ୍ କବଳରୁ ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ଡ. କଲାମଙ୍କର କୋଡ୍ ନାମ ରଖାଯାଇଥିଲା ‘ମେଜର ଜେନେରାଲ ପୃଥ୍ୱୀରାଜ’।
- ସାଟେଲାଇଟ୍ର ଅନ୍ଧ ସମୟ (Blind Spot): ଭାରତୀୟ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଆମେରିକୀୟ ସାଟେଲାଇଟ୍ ଗତିବିଧି ଉପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଜର ରଖିଥିଲେ। ଯେଉଁ କିଛି ଘଣ୍ଟା ପାଇଁ ସାଟେଲାଇଟ୍ ପୋଖରାନ ଆକାଶରୁ ଦୂରେଇ ଯାଉଥିଲା, କେବଳ ସେହି ସମୟରେ ହିଁ ପରମାଣୁ ବୋମାକୁ ଭୂତଳ ଗର୍ଭକୁ ନିଆଯାଉଥିଲା। ପୁଣି ସାଟେଲାଇଟ୍ ଫେରିବା ପୂର୍ବରୁ ସବୁକିଛି ପୂର୍ବପରି ସଫା କରିଦିଆଯାଉଥିଲା।
ମେ ୧୧ ତାରିଖ, ୧୯୯୮। ଅପରାହ୍ନ ପ୍ରାୟ ୩ଟା ୪୫ ମିନିଟ୍।
ପୋଖରାନର ମାଟି ଥରି ଉଠିଲା। ଧୂଳିର ବିରାଟ ଝଡ଼ ସହ ଭାରତ ସଫଳତାର ସହ ପରମାଣୁ ପରୀକ୍ଷଣ ଶେଷ କଲା। ଆମେରିକାର ସିଆଇଏ ଯେତେବେଳେ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲା, ସେତେବେଳକୁ ଭାରତ ବିଶ୍ୱ ଦରବାରରେ ଏକ ଗର୍ବିତ ପରମାଣୁ ଶକ୍ତିସମ୍ପନ୍ନ ଦେଶ ଭାବେ ଛିଡ଼ା ହୋଇସାରିଥିଲା।
ଏହା ପରେ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଠାରୁ ବିଶ୍ୱର ବଡ଼ ବଡ଼ ନେତାମାନେ ଚାପ ପକାଇବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଅଟଳଜୀ କିନ୍ତୁ ବିଚଳିତ ହୋଇନଥିଲେ। ସେ ଦୃଢ଼ କଣ୍ଠରେ ବିଶ୍ୱକୁ କହିଥିଲେ:
“ଭାରତ କାହା ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ନିଜ ସୁରକ୍ଷା ଓ ଆତ୍ମସମ୍ମାନ ପାଇଁ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି। ଆମେ କାହା ଆଗରେ ମୁଣ୍ଡ ନୁଆଁଇବୁ ନାହିଁ।”
ସେହି ଦିନ ଅଟଳଜୀ ଲାଲ ବାହାଦୁର ଶାସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ନାରା ‘ଜୟ ଯବାନ, ଜୟ କିଷାନ’ ସହିତ ଯୋଡ଼ିଥିଲେ ‘ଜୟ ବିଜ୍ଞାନ’।
ରାଜନୀତିରେ ମତଭେଦ ଥାଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ଭାରତର ସୁରକ୍ଷା ଓ ସ୍ୱାଭିମାନ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଅଟଳଜୀ ଯେଉଁ ନିର୍ଭୀକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ, ତାହା ଇତିହାସରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣାକ୍ଷରରେ ଲିପିବଦ୍ଧ ରହିବ।