ମାଆ ଚଣ୍ଡୀଙ୍କ ଅସୁର ସଂହାର, ରକ୍ତବୀଜର ଅହଂକାର ଓ ମାଆ କାଳୀଙ୍କ ଆବିର୍ଭାବ!

ଶ୍ରୀଶ୍ରୀ ସାରଳା ଦାସୀୟ ଚଣ୍ଡୀ ପୁରାଣ!

ଭାଗ – ୧୦ : ମାଆ ଚଣ୍ଡୀଙ୍କ ଅସୁର ସଂହାର, ରକ୍ତବୀଜର ଅହଂକାର ଓ ମାଆ କାଳୀଙ୍କ ଆବିର୍ଭାବ!

By Lokanath Mishra:

ମହିଷାସୁର ବଧ ପରେ ମଧ୍ୟ ଦେବୀଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ଶେଷ ହେଲା ନାହିଁ!
ମାଆ ଦୁର୍ଗା ମହିଷାସୁରକୁ ବଧ କରିବା ପରେ ଦେବତାମାନେ ଆଶ୍ୱସ୍ତ ହେଲେ । ସେମାନେ ଭାବିଲେ, ଏବେ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକରେ ପୁଣି ଶାନ୍ତି ଫେରିବ ଏବଂ ଧର୍ମର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେବ । ଦେବୀଙ୍କ ମହିମା ଚାରିଆଡ଼େ ପ୍ରସାରିତ ହେଲା । କିନ୍ତୁ ଅସୁରମାନଙ୍କ ଅତ୍ୟାଚାରର କାହାଣୀ ସେତିକିରେ ଶେଷ ହେଲା ନାହିଁ । ପୁରାଣରେ ଆଉ କେତେକ ଭୟଙ୍କର ଅସୁରଙ୍କ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା ମିଳେ । ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶୁମ୍ଭ, ନିଶୁମ୍ଭ, ଚଣ୍ଡ, ମୁଣ୍ଡ ଓ ରକ୍ତବୀଜ ପ୍ରମୁଖ । ଏହି ଅସୁରମାନେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଓ ପରାକ୍ରମକୁ ନେଇ ଗର୍ବ କରୁଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କର ଧାରଣା ଥିଲା ଯେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନିଜ ଅଧୀନରେ ରଖିବା ସ୍ୱାଭାବିକ । ସେମାନେ ଧର୍ମ ଓ ନ୍ୟାୟକୁ ମାନିବାକୁ ଚାହୁଁ ନଥିଲେ । ଏହି କାହାଣୀ ଆମକୁ ଗୋଟିଏ କଥା ମନେ ପକାଇଦିଏ । ଅନ୍ୟାୟର ଗୋଟିଏ ରୂପର ବିନାଶ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ମଣିଷର ମନରେ ଥିବା ଅହଂକାର ଓ ଲୋଭ ଯଦି ଦୂର ନହୁଏ, ତେବେ ଅନ୍ୟାୟ ପୁଣି ମୁଣ୍ଡ ଟେକିପାରେ ।

ଶୁମ୍ଭ ଓ ନିଶୁମ୍ଭଙ୍କ ଅହଂକାର!
ସଂସ୍କୃତ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ପୁରାଣର ଅଂଶ ଦେବୀମାହାତ୍ମ୍ୟରେ ଶୁମ୍ଭ ଓ ନିଶୁମ୍ଭ ନାମକ ଦୁଇ ଅସୁର ଭାଇଙ୍କ କାହାଣୀ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି । ଏହି ଦୁଇ ଅସୁର ନିଜର ଶକ୍ତି ବଢ଼ାଇ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କଲେ । ସ୍ୱର୍ଗଲୋକର ଅଧିକାର ନିଜ ହାତକୁ ନେଲେ । ଦେବତାମାନଙ୍କର ଅଧିକାର ଓ ସମ୍ପତ୍ତି ମଧ୍ୟ ଦଖଲ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ଶୁମ୍ଭ ନିଜକୁ ସମସ୍ତଙ୍କଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବୁଥିଲା । ନିଶୁମ୍ଭ ମଧ୍ୟ ତାହାର ଭାଇର ଶକ୍ତି ଉପରେ ଗର୍ବ କରୁଥିଲା । ସେମାନେ ଭାବୁଥିଲେ ଯେ ଯେଉଁ ଶକ୍ତିକୁ ଜିତିବା ସମ୍ଭବ, ତାହାକୁ ନିଜ ଅଧୀନକୁ ନେବା ଦରକାର । କିନ୍ତୁ ଦେବୀଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ସେମାନେ ଠିକ୍ ଭାବରେ ବୁଝିପାରିଲେ ନାହିଁ । ସେମାନଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେବୀ ମଧ୍ୟ ଏକ ଏପରି ଶକ୍ତି ଥିଲେ, ଯାହାକୁ ଜିତି ନିଜର କରାଯାଇପାରିବ । ଏହା ଥିଲା ସେମାନଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଭୁଲ । ଦେବୀଙ୍କୁ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ଅଧୀନ କରିବାର ଚେଷ୍ଟା କରିବା ହିଁ ସେମାନଙ୍କର ପତନର ପଥ ଖୋଲିଦେଲା ।

ଦେବୀଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଓ ଅସୁରମାନଙ୍କ ଦୂତ!
ଦେବୀଙ୍କ ଅପୂର୍ବ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଓ ଦିବ୍ୟ ତେଜ ବିଷୟରେ ଶୁମ୍ଭ ଓ ନିଶୁମ୍ଭ ଶୁଣିଲେ । ସେମାନଙ୍କ ମନରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ନିଜ ଅଧୀନ କରିବାର ଇଚ୍ଛା ଜାଗ୍ରତ ହେଲା । ସେମାନେ ନିଜର ଦୂତଙ୍କୁ ଦେବୀଙ୍କ ପାଖକୁ ପଠାଇଲେ । ଦୂତ ଯାଇ ଦେବୀଙ୍କୁ ଅସୁରରାଜଙ୍କ ଶକ୍ତି, ସମ୍ପତ୍ତି ଓ ପ୍ରତାପ ବିଷୟରେ କହିଲା । ଶୁମ୍ଭ ଓ ନିଶୁମ୍ଭଙ୍କ ନିକଟରେ ଅସଂଖ୍ୟ ସେନା, ରତ୍ନ, ଧନ ଓ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଥିବା କଥା ମଧ୍ୟ ଜଣାଇଲା । ଦୂତର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା ଦେବୀଙ୍କୁ ଅସୁରରାଜଙ୍କ ଅଧୀନତା ସ୍ୱୀକାର କରିବାକୁ ରାଜି କରାଇବା । କିନ୍ତୁ ଦେବୀ ନିଜ ସ୍ୱାଧୀନତା ଓ ଶକ୍ତି ବିଷୟରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଥିଲେ । ସେ ଅନ୍ୟାୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଦାବିକୁ ସ୍ୱୀକାର କଲେ ନାହିଁ । ଦେବୀଙ୍କ ଉତ୍ତରର ମୂଳ ଭାବ ଥିଲା ଯେ ତାଙ୍କୁ ଜିତିବାର ଦାବି କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପ୍ରଥମେ ନିଜର ପରାକ୍ରମ ପ୍ରମାଣ କରୁ । ଦେବୀଙ୍କ ଏହି ଦୃଢ଼ ଉତ୍ତର ଶୁମ୍ଭ ଓ ନିଶୁମ୍ଭଙ୍କ ଅହଂକାରକୁ ଆହୁରି ବଢ଼ାଇଦେଲା । ସେମାନେ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଫେରିଯିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଦେବୀଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ ।

ଚଣ୍ଡ ଓ ମୁଣ୍ଡଙ୍କ ଆକ୍ରମଣ!
ଶୁମ୍ଭ ଓ ନିଶୁମ୍ଭ ନିଜର ସେନାପତିମାନଙ୍କୁ ଦେବୀଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ପଠାଇଲେ । ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚଣ୍ଡ ଓ ମୁଣ୍ଡ ଥିଲେ । ଚଣ୍ଡ ଓ ମୁଣ୍ଡ ନିଜର ସେନା ସହିତ ଦେବୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ । ସେମାନେ ଭାବିଥିଲେ ଯେ ଏକ ବିଶାଳ ସେନା ଦେବୀଙ୍କୁ ସହଜରେ ପରାସ୍ତ କରିଦେବ । କିନ୍ତୁ ଦେବୀ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ନିର୍ଭୀକ ଭାବରେ ଠିଆ ହେଲେ । ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ଦେବୀଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ସାମ୍ନାରେ ଅସୁରମାନଙ୍କର ପରାକ୍ରମ କାମ ଦେଲା ନାହିଁ । ଦେବୀଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ରୂପ ପ୍ରକାଶ ପାଇଲା ଏବଂ ଚଣ୍ଡ ଓ ମୁଣ୍ଡ ଶେଷରେ ତାଙ୍କ ହାତରେ ନିହତ ହେଲେ । ଏହି ଘଟଣା ସହିତ ଦେବୀଙ୍କ ଏକ ଉଗ୍ର ରୂପର ଆବିର୍ଭାବ ଜଡ଼ିତ । ଦେବୀଙ୍କ କପାଳରୁ ଏକ ଭୟଙ୍କର କାଳୀ ରୂପ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିବା କଥା ଦେବୀମାହାତ୍ମ୍ୟରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି । ସେହି କାଳୀ ଚଣ୍ଡ ଓ ମୁଣ୍ଡଙ୍କୁ ବଧ କରି ଦେବୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ । ଚଣ୍ଡ ଓ ମୁଣ୍ଡଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିବାରୁ ଦେବୀଙ୍କ ସେହି ରୂପ ଚାମୁଣ୍ଡା ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା ।

ମାଆ କାଳୀ କିଏ!
ଏଠାରେ ଆମେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ବୁଝିବା ଆବଶ୍ୟକ । ମାଆ କାଳୀ ଓ ମାଆ ଦୁର୍ଗା କ’ଣ ଦୁଇଟି ଅଲଗା ଶକ୍ତି? ଶାକ୍ତ ପରମ୍ପରାରେ ମାଆ କାଳୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆଦ୍ୟାଶକ୍ତିଙ୍କ ଏକ ଉଗ୍ର ରୂପ ଭାବରେ ପୂଜା କରାଯାଏ । ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ରୂପରେ ଦେବୀ ଅସୁରମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି; କାଳୀଙ୍କ ରୂପରେ ସେ ଭୟଙ୍କର ଅନ୍ୟାୟ ଓ ଅସୁରଶକ୍ତିର ବିନାଶ କରନ୍ତି । କାଳୀଙ୍କ ଗାଢ଼ ବର୍ଣ୍ଣ, ଖୋଲା କେଶ, ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଓ ଅସ୍ତ୍ର ତାଙ୍କର ଉଗ୍ର ଶକ୍ତିକୁ ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶ କରେ । ତାଙ୍କର ଏହି ରୂପ ଦେଖି ଭକ୍ତମାନେ ଭୟ କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଅନ୍ୟାୟର ବିନାଶ ଓ ଭକ୍ତଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି । ଦେବୀଙ୍କ ଉଗ୍ର ରୂପର ଅର୍ଥ ଏହା ନୁହେଁ ଯେ ସେ କେବଳ ବିନାଶ କରନ୍ତି । ଅନେକ ଶାକ୍ତ ପରମ୍ପରାରେ ତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତଙ୍କର ରକ୍ଷାକାରିଣୀ ମାଆ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ । ଯେପରି ଜଣେ ମାଆ ନିଜ ସନ୍ତାନକୁ ବିପଦରୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ହୋଇଉଠନ୍ତି, ସେହିପରି ଦେବୀଙ୍କ ଉଗ୍ର ରୂପକୁ ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷା ଓ ଅନ୍ୟାୟର ବିନାଶର ପ୍ରତୀକ ଭାବରେ ବୁଝାଯାଏ ।

ରକ୍ତବୀଜର ଅଦ୍ଭୁତ ବର!
ଚଣ୍ଡ ଓ ମୁଣ୍ଡଙ୍କ ବଧ ପରେ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ ଶେଷ ହେଲା ନାହିଁ । ଶୁମ୍ଭ ଓ ନିଶୁମ୍ଭଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ରକ୍ତବୀଜ ନାମକ ଜଣେ ଭୟଙ୍କର ଅସୁର ଥିଲା । ରକ୍ତବୀଜର ବିଶେଷ ଶକ୍ତି ଥିଲା । ପୁରାଣର କାହାଣୀ ଅନୁସାରେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ତାହାର ଶରୀରରୁ ରକ୍ତର ବୁନ୍ଦା ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ, ସେହି ପ୍ରତ୍ୟେକ ବୁନ୍ଦାରୁ ତାହା ପରି ଆଉ ଜଣେ ଅସୁର ଜନ୍ମ ନେଉଥିଲା ।
ଏହି କାରଣରୁ ରକ୍ତବୀଜକୁ ପରାସ୍ତ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର ହୋଇପଡ଼ିଲା । ଦେବୀଙ୍କ ସେନା ଯେତେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ, ରକ୍ତବୀଜର ରକ୍ତ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିବାରୁ ଆହୁରି ଅନେକ ଅସୁର ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିଲେ । ଏହା ଦେଖି ଦେବତାମାନେ ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ । ସାଧାରଣ ଯୁଦ୍ଧକୌଶଳରେ ଏହି ଅସୁରକୁ ପରାସ୍ତ କରିବା ସମ୍ଭବ ହେଉନଥିଲା ।
ରକ୍ତବୀଜର ଏହି ବର ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ କଥା ଶିଖାଏ । କେତେକ ସମସ୍ୟାକୁ କେବଳ ସାଧାରଣ ଉପାୟରେ ସମାଧାନ କରିହୁଏ ନାହିଁ । ସେହି ସମସ୍ୟାର ମୂଳ କାରଣକୁ ବୁଝି ଉପଯୁକ୍ତ ଉପାୟ ଅବଲମ୍ବନ କରିବାକୁ ପଡ଼େ ।

ରକ୍ତବୀଜକୁ ବଧ କରିବା ପାଇଁ ମାଆ କାଳୀଙ୍କ ଭୂମିକା!
ରକ୍ତବୀଜକୁ ପରାସ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଦେବୀ ଏକ ବିଶେଷ ଉପାୟ ଅବଲମ୍ବନ କଲେ । ଦେବୀମାହାତ୍ମ୍ୟର ବର୍ଣ୍ଣନା ଅନୁସାରେ, ମାଆ କାଳୀଙ୍କୁ ରକ୍ତବୀଜର ରକ୍ତ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିବା ପୂର୍ବରୁ ପାନ କରିବାକୁ କୁହାଗଲା । ଯେତେବେଳେ ରକ୍ତବୀଜ ଆହତ ହେଉଥିଲା, ତାହାର ରକ୍ତ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିବା ପୂର୍ବରୁ କାଳୀ ତାହାକୁ ପାନ କରୁଥିଲେ । ଏହାଦ୍ୱାରା ରକ୍ତରୁ ନୂଆ ଅସୁର ସୃଷ୍ଟି ହେବାର ସୁଯୋଗ ରହିଲା ନାହିଁ । ଏହିପରି ଦେବୀଙ୍କ ଯୋଜନା ସଫଳ ହେଲା । ରକ୍ତବୀଜର ଅସୀମ ମନେହେଉଥିବା ଶକ୍ତି ଶେଷରେ ପରାସ୍ତ ହେଲା ।
ଏହି ଘଟଣାର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଅର୍ଥ ଭାବିଲେ ଆମେ ଏକ ଶିକ୍ଷା ପାଇପାରିବା । ଖରାପ ପ୍ରବୃତ୍ତିକୁ ଯଦି ଆମେ ମୂଳରୁ ରୋକିପାରିବା ନାହିଁ, ତେବେ ତାହା ବଢ଼ି ବଢ଼ି ଆମ ଜୀବନକୁ ଅଶାନ୍ତ କରିପାରେ । କ୍ରୋଧକୁ ସମୟରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ନକଲେ ତାହା ଅଧିକ କ୍ରୋଧ ସୃଷ୍ଟି କରେ । ମିଥ୍ୟାକୁ ଲୁଚାଇବା ପାଇଁ ଆଉ ମିଥ୍ୟା କହିବାକୁ ପଡ଼େ । ଅନ୍ୟାୟକୁ ରୋକା ନଗଲେ ତାହା ଆହୁରି ବଢ଼ିପାରେ । ତେଣୁ ରକ୍ତବୀଜର କାହାଣୀ କେବଳ ଯୁଦ୍ଧର କାହାଣୀ ନୁହେଁ; ଏହା ସମସ୍ୟାର ମୂଳକୁ ବୁଝିବା ଓ ଠିକ୍ ଉପାୟରେ ତାହାର ସମାଧାନ କରିବାର ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ମଧ୍ୟ ମନେ ପକାଏ ।

୧ଶୁମ୍ଭ ଓ ନିଶୁମ୍ଭଙ୍କ ଶେଷ!
ରକ୍ତବୀଜର ବଧ ପରେ ଅସୁରମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦୁର୍ବଳ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା । କିନ୍ତୁ ଶୁମ୍ଭ ଓ ନିଶୁମ୍ଭ ନିଜର ଅହଂକାର ଛାଡ଼ିଲେ ନାହିଁ । ସେମାନେ ଦେବୀଙ୍କ ସହିତ ଶେଷ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଆଗେଇ ଆସିଲେ । ଯୁଦ୍ଧ ଭୟଙ୍କର ହେଲା । ଦେବୀ ନିଜର ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଓ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କଲେ । ଶେଷରେ ନିଶୁମ୍ଭ ଓ ଶୁମ୍ଭ ମଧ୍ୟ ଦେବୀଙ୍କ ହାତରେ ନିହତ ହେଲେ । ଏହାପରେ ଦେବତାମାନେ ନିଜର ଅଧିକାର ପୁନର୍ବାର ପାଇଲେ । ତିନିଲୋକରେ ଶାନ୍ତି ଫେରିବାର ଆଶା ଜାଗ୍ରତ ହେଲା । ଦେବତାମାନେ ଦେବୀଙ୍କ ସ୍ତୁତି କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଜଗତର ରକ୍ଷାକାରିଣୀ ଭାବରେ ପ୍ରଣାମ କଲେ । ଏହି କାହାଣୀରେ ଦେବୀଙ୍କ ବିଜୟ ଦର୍ଶାଏ ଯେ ଅହଂକାର, ଅନ୍ୟାୟ ଓ ଅତ୍ୟାଚାର ଯେତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେଗୁଡ଼ିକ ଚିରକାଳ ରହିପାରେ ନାହିଁ ।

ଏହି କାହାଣୀରୁ ଆମେ କ’ଣ ଶିଖିବା!
ମାଆ ଚଣ୍ଡୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚଣ୍ଡ, ମୁଣ୍ଡ, ରକ୍ତବୀଜ, ଶୁମ୍ଭ ଓ ନିଶୁମ୍ଭଙ୍କ ବଧର କାହାଣୀ ଆମକୁ କେତେକ ଶିକ୍ଷା ଦିଏ । ପ୍ରଥମ ଶିକ୍ଷା — ଅହଂକାରର ପତନ ନିଶ୍ଚିତ । ନିଜକୁ ସମସ୍ତଙ୍କଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିବା ଭୁଲ । ଦ୍ୱିତୀୟ ଶିକ୍ଷା — ନାରୀଶକ୍ତିକୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଦେବୀଙ୍କ କାହାଣୀ ଦର୍ଶାଏ ଯେ ନାରୀ ସାହସ, ଜ୍ଞାନ, ନେତୃତ୍ୱ ଓ ରକ୍ଷାର ଶକ୍ତିର ପ୍ରତୀକ । ତୃତୀୟ ଶିକ୍ଷା — ସମସ୍ୟାର ମୂଳକୁ ଚିହ୍ନିବା ଆବଶ୍ୟକ । ରକ୍ତବୀଜର କାହାଣୀରେ କେବଳ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ଯଥେଷ୍ଟ ନଥିଲା । ତାହାର ରକ୍ତରୁ ଆଉ ଅସୁର ସୃଷ୍ଟି ହେବାର କାରଣକୁ ରୋକିବା ଦରକାର ଥିଲା । ଚତୁର୍ଥ ଶିକ୍ଷା — ଅନ୍ୟାୟ ସାମ୍ନାରେ ଏକତା ଓ ସାହସ ଆବଶ୍ୟକ । ଦେବତାମାନେ ନିଜ ନିଜର ଶକ୍ତି ଏକତ୍ର କରି ଦେବୀଙ୍କ ଶରଣ ନେଲେ । ଏହା ଆମକୁ ସମାଜରେ ମିଳିମିଶି ଅନ୍ୟାୟର ବିରୋଧ କରିବାର ମହତ୍ତ୍ୱ ବୁଝାଏ ।

ମୂଳ ଗ୍ରନ୍ଥ ଓ ଏହି ଭାଗର ବ୍ୟାଖ୍ୟା ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ!
ଏହି ଭାଗରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ଶୁମ୍ଭ, ନିଶୁମ୍ଭ, ଚଣ୍ଡ, ମୁଣ୍ଡ, ରକ୍ତବୀଜ ଓ ଦେବୀଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧର ପ୍ରମୁଖ କାହାଣୀ ସଂସ୍କୃତ ଦେବୀମାହାତ୍ମ୍ୟରେ ମିଳେ । କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ନୈତିକ ଶିକ୍ଷା ଓ ଆଧୁନିକ ଜୀବନ ସହିତ ତୁଳନାଗୁଡ଼ିକ ମୋର ସରଳ ବ୍ୟାଖ୍ୟା । ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସଂସ୍କୃତ ଗ୍ରନ୍ଥର ମୂଳ ଶ୍ଲୋକ ବୋଲି ଧରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ । ସେହିପରି, ସାରଳା ଦାସଙ୍କ ଓଡ଼ିଆ ଚଣ୍ଡୀ ପୁରାଣରେ ଏହି ସମସ୍ତ ଘଟଣା ଠିକ୍ ଏହି କ୍ରମରେ ଓ ଏହି ଶବ୍ଦରେ ରହିଛି ବୋଲି ମୂଳ ପାଠ ଯାଞ୍ଚ ନକରି ଦାବି କରିବା ଠିକ୍ ହେବ ନାହିଁ । ଏହି ଭାଗର ମୁଖ୍ୟ ସନ୍ଦେଶ ହେଉଛି — ମାଆ ଚଣ୍ଡୀଙ୍କ ଶକ୍ତି କେବଳ ଅସୁର ବଧରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ; ଭକ୍ତଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସେ ଅନ୍ୟାୟର ବିନାଶ, ଧର୍ମର ସୁରକ୍ଷା ଓ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳର ପ୍ରତୀକ । ଜୟ ମାଆ ଚଣ୍ଡୀ । ଜୟ ମାଆ ଦୁର୍ଗା ।