ରଜ – ମାଟିର ରକ୍ତିମ ନିରବତା । ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର ଆଷାଢ଼ ପୂର୍ବର ପ୍ରଥମ ମେଘଯେତେବେଳେ ଆକାଶର ନୀଳ ଛାତିରେଲେଖେ ଜଳର ପ୍ରଥମ ଅକ୍ଷର,ସେତେବେଳେ ଓଡ଼ିଶାର ମାଟିନିଜକୁ କହେ—“ଆଜି ମୋର ବିଶ୍ରାମ” । ହଳ ନିରବ,କୋଦାଳର ଧାର ଶାନ୍ତ,ବିହନର ସ୍ୱପ୍ନ ମଧ୍ୟଅପେକ୍ଷାରେ ବସିଥାଏ । କାରଣବସୁମତୀ ଆଜି ରଜସ୍ୱଳା । କେବଳ ମାଟି ନୁହେଁ—ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେବୀଙ୍କ ମନ୍ଦିରରେଘଣ୍ଟିର ଶବ୍ଦ ଧୀର ହୋଇଯାଏ,ଅଳଙ୍କାରର ଆଡ଼ରେସୃଷ୍ଟିର ଗୁପ୍ତ ରହସ୍ୟନୀରବ ଭାବେ ଶ୍ୱାସ ନିଏ । ସେଇ ତିନି ଦିନଘରର ଅଗ୍ନିରେ […]
ସମୁଦ୍ର ଆଗରେ ମୁଁ ଓ ମୋର ଆତ୍ମା ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର ଶନିବାର ସକାଳ—ମହୋଦଧି ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରୁଥିଲା,ଗୋବିନ୍ଦ ଦ୍ୱାଦଶୀର ନାମରେ,ସମୟ ଧୀରେ ଚାଲୁଥିଲା । ମୋ ସହିତ ଥିଲେ ମୋର ସହଧର୍ମିଣୀ—ହାତରେ ହାତ ନୁହେଁ,ମନରେ ମନ ଧରିଆମେ ଚାଲିଥିଲୁସମୁଦ୍ର ଦିଗକୁ । ମହୋଦଧି ସେଦିନପାଣି ନୁହେଁ—ସେ ଥିଲା ଜୀବନର ଦର୍ପଣ,ଯେଉଁଠି ମୁଁ ଦେଖିଲିମୋ ଅପୂର୍ଣ୍ଣତାଓ ଭଗବାନଙ୍କର କୃପା । ସାହି ସ୍ନାନ—ଲହରୀ ଛୁଇଁଲା ଦେହ,କିନ୍ତୁ ଭିଜିଗଲା ଆତ୍ମା ।ଯେଉଁ ପାପକୁମୁଁ ନାମ ଦେଇପାରୁନଥିଲି,ସେଗୁଡ଼ିକ ନୀରବେପାଣିରେ ମିଶିଗଲା ।
ସମୁଦ୍ର ଆଗରେ ମୁଁ ଓ ମୋର ଆତ୍ମା Read More »
ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାର ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ଦର୍ଶନରେ ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର ତୀର୍ଥ ପଥେ ଚାଲି ଚାଲି, ଶତ ନଦୀ ପାର,ଧର୍ମର ଡାକ ଶୁଣି ଯାଇ, ମନ ହେଲା ପ୍ରସାର ।ଚାରି ଧାମର ଧୂଳି ଲାଗି, ଦ୍ୱାଦଶ ଜ୍ୟୋତି ଦେଖି,ତଥାପି ହୃଦୟ କହୁଥିଲା— “ଅଧୂରା ରହିଛି କିଛି” । ସୋମନାଥର ସନ୍ଧ୍ୟା ଆରତୀ, ଶଙ୍ଖ ଧ୍ୱନି ମଧୁର,ଶିବ ଲିଙ୍ଗେ ଜ୍ୟୋତି ଖେଳିଲା, ଚିତ୍ତ ହେଲା ପବିତ୍ର ।ଶିବ କହିଲେ ନିରବେ— “ଏଠି ନୁହେଁ ଶେଷ,ପୁରୁଷୋତ୍ତମ କ୍ଷେତ୍ରେ ଯାଅ, ସେଠି ମିଳିବ ଲେଶ”
ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାର ପୂର୍ଣ୍ଣତା Read More »
ବକୁଳର ଖେଦ ସାରଦା ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର ଆମ ବାଡି ଆମ୍ବ ତରୁବକୁଳେ ଶୋଭିତ ଚାରୁମନ ମାରି ରହିଛି ମଉନେମୂର୍କି ହସେ ମତେ ଦେଖିକହିଲା ରହିଛି ସାକ୍ଷୀଯାହା ଘଟି ଯାଇଛି ତୁମରି ଜୀବନେ।ଘର ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲସହରେ ଯାଇ ରହିଲମଝିରେ କେବେ କେବେ ପାଉ ଦରଶନମୋର ମନର ଭାବନାକରି ଅନୁମାନ ସିନାକହିଲା ସମୟ ବଡ ବଳବାନ।ଏହି ଦେଖ ମୁଁ ସୁନ୍ଦରୀସେପଟେ ବେଲ ପତିରିକାଳେଇ ଓ ରସୁଣିଆ ଅଛି ପଛେଗୁରୁଡ଼ି ଆମ୍ବ ଗଛ ଟିକହୁଛି ଭୁଲି ଗଲକିଗୁଡ ପରି ମୋର ସ୍ଵାଦ
ସୋମନାଥ : ସମୟର ଶିଳାଲିପି:ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର ୯.୨.୨୬ଦିନ ତିନିଟା—ଘଡ଼ି କହିଲା “ବର୍ତ୍ତମାନ”,କିନ୍ତୁ ସୋମନାଥର ମାଟିକହିଲା— “ଶାଶ୍ୱତ”। ମୁଁ ଓ ସେ—ଜୀବନର ଦୀର୍ଘ ପଥରଦୁଇ ସହଯାତ୍ରୀ,ସମୁଦ୍ର ପାଖରେ ରହିନିଜ ଅସାରତାକୁପ୍ରଥମେ ଦେଖିଲୁ । ହୋଟେଲର ନିରବ ଘରେଶରୀର ବିଶ୍ରାମ ନେଲା,କିନ୍ତୁ ମନ—ଦୀର୍ଘକାଳ ଧରିଅସ୍ଥିର ପ୍ରଶ୍ନରେଜ୍ୱଳିଥିବା ଏକ ଦୀପ । ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ ମନ୍ଦିର—ଧୂପର ଗନ୍ଧ,ଘଣ୍ଟାର ନାଦ,ମନକୁ ଶିଖାଇଲାନମ୍ର ହେବାର ଅର୍ଥ । ତାପରେଅହଲ୍ୟାବାଇ ହୋଳକରଙ୍କପୁରୁଣା ସୋମନାଥ—ପଥର ଦେହରେଇତିହାସର ଶ୍ୱାସ,ବିନାଶ ପରେ ମଧ୍ୟଅତୁଟ ଆସ୍ଥାରନୀରବ ପ୍ରମାଣ । ମୁଖ୍ୟ ସୋମନାଥ—ଭଂଗା ଓ
ସୋମନାଥ : ସମୟର ଶିଳାଲିପି Read More »
ସୋମନାଥ ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର ନିୟମ କହେ—ଦ୍ୱାଦଶ ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗ ଯାତ୍ରାରପ୍ରଥମ ପଦଚିହ୍ନ ସୋମନାଥ ।ମୋ ଭାଗ୍ୟ କିନ୍ତୁସେହି ପୁରୁଣା ପୁସ୍ତକକୁ ଉଲଟାଇଶେଷ ପୃଷ୍ଠାରେ ମୋ ନାମ ଲେଖିଦେଲା । ୯.୨.୨୬—ଏକ ସାଧାରଣ ତାରିଖ,କିନ୍ତୁ ମୋ ପାଇଁଏକ ଶେଷ ଆରମ୍ଭ । ଆରବ ସମୁଦ୍ରର କୂଳରେଦଣ୍ଡାୟମାନ ସୋମନାଥ—ଲହରୀର ଶ୍ୱାସ ଭିତରେଶିବଙ୍କର ନିରବ ନାଦ ।ପାଦତଳେ ବାଲୁକା,ମନ ଭିତରେ ଶତାବ୍ଦୀର ଭଙ୍ଗାଚୁରା । ଆରତିର ଆଲୋକଅନ୍ଧାରକୁ ଧୀରେଧୀରେ ଖୋଲିଦେଲା,ଘଣ୍ଟାର ଧ୍ୱନିମୋ ଭିତରର କ୍ଳାନ୍ତିକୁକମ୍ପିତ କରିଦେଲା ।ସାଉଣ୍ଡ ଏଣ୍ଡ ଲାଇଟ—ଇତିହାସ ଏଠାରେ କଥା
ସ୍ମୃତି, ଭକ୍ତି ଓ ଅନୁପସ୍ଥିତି ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର (ଉଜ୍ଜୟିନୀରୁ ସୋମନାଥ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ) ସେମାନଂକ ସହମୁଁ ଉଜ୍ଜୟିନୀକୁ ଆସିଥିଲି—ଗୀତାର ତିନି ସହେଲୀ,ସେମାନଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ,ଭାଇ ଓ ଭାଉଜ—ମଣିଷର ଏକ ଛୋଟ ମେଳାଭକ୍ତିର ଏକ ଲମ୍ବା ଯାତ୍ରା ।! ମହାକାଳେଶ୍ୱରର ଦ୍ୱାରେସନ୍ଧ୍ୟା ଆରତିର ଆଲୋକଆମ ମୁହଁରେ ପଡ଼ୁଥିଲା,ଭସ୍ମ ଆରତିରେସମୟ ମଧ୍ୟ ନିଜକୁ ଛାଡ଼ିଶିବଙ୍କ ପାଖେ ନମିଯାଉଥିଲା। କାଳଭୈରବ,ହରସିଦ୍ଧି ମାଆ—ପ୍ରତ୍ୟେକ ମନ୍ଦିରରେଆମ ପାଦଚିହ୍ନ ଥିଲା,ହସ, କଥା, ଭିଡ଼—ଜୀବନ ଭରି ଯାଉଥିଲା । ଓଂକାରେଶ୍ୱର,ମାମଳେଶ୍ୱର—ନର୍ମଦାର ପାଣି ପରିଆମ ମନ ଏକାଠି ବହୁଥିଲା । ତାପରେସେମାନେ
ସ୍ମୃତି, ଭକ୍ତି ଓ ଅନୁପସ୍ଥିତି Read More »
ଯେବେ ଲତାଙ୍କ କଣ୍ଠସ୍ୱର ଶୁଣି ନେହେରୁଙ୍କ ଆଖିରୁ ଲୁହ ଝରିଥିଲା… ଆଜିର ଦିନ (୨୭ ଜାନୁଆରୀ) ଭାରତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ଏବଂ ଦେଶପ୍ରେମ ଇତିହାସରେ ଏକ ସ୍ମରଣୀୟ ଦିନ।୨୭ ଜାନୁଆରୀ, ୧୯୬୩: ୧୯୬୨ ଭାରତ-ଚୀନ ଯୁଦ୍ଧରେ ସହିଦ ହୋଇଥିବା ବୀର ଯବାନଙ୍କ ସ୍ମୃତିରେ ଦିଲ୍ଲୀର ରାମଲୀଳା ମଇଦାନରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜନ ହୋଇଥିଲା। ସେହିଦିନ ସ୍ୱର ସାମ୍ରାଜ୍ଞୀ ଲତା ମଙ୍ଗେସକର ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଗାଇଥିଲେ ସେହି କାଳଜୟୀ ଗୀତ— “ଏ ମେରେ ୱତନ କେ ଲୋଗୋଁ”
ଯେବେ ଲତାଙ୍କ କଣ୍ଠସ୍ୱର ଶୁଣି ନେହେରୁଙ୍କ ଆଖିରୁ ଲୁହ ଝରିଥିଲା… Read More »
ବାସି ରଥ ସାରଦା ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର ଉତ୍କଳ ଜାହ୍ନବୀ ମହାନଦୀ ଶାଖାଭଣ୍ଡୁଆ ଓ ବଡ ନଦୀଏ ଦୁଇ ତଟିନୀ ମଧ୍ୟେ ଥିବା କ୍ଷେତ୍ରକୁଜଙ୍ଗ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ।ମହୋଦଧି ସନ୍ନିକଟ ଏହି ଭୂମି‘ଅଶ୍ଵତ୍ଥ କ୍ଷେତ୍ର ‘ ର ନାମେପ୍ରସାରିତ ଲଭେ ଜନ ମୁଖେ ଆଜିଇତିହାସ ତାହା ଜାଣେ ।ବଙ୍ଗଳ। ନବାବ ସୁଲେମାନ କର।ଣୀତାଙ୍କ ଥାଟ ସେନାପତିକଳା ପାହାଡ଼ ନାମଧାରୀ ନିଷ୍ଠୁରହିନ୍ଦୁ ବିଦ୍ଵେଷୀ ବ୍ୟକ୍ତି ।ଆକ୍ରମଣ କରି ପୁରୀ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରୁବିଗ୍ରହ ମାନଙ୍କୁ ଧରିହସ୍ତୀ ପରେ ରଖି ସୈନ୍ୟ ସେନା ସହଉତ୍କଳ
ସୂର୍ଯ୍ୟାର୍ଘ୍ୟ ତପନ ନାୟକ ତୀର୍ଥ ପୁଷ୍କରିଣୀ ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା କୂଳେ,ଭକ୍ତିର ଜୁଆର ଉଛୁଳେ…ଅନ୍ଧକାର ନାଶି ଆସୁଛନ୍ତି ପ୍ରଭୁ,ସପ୍ତ ଅଶ୍ୱ ଚଢ଼ି ହେଳେ ।ଶାମ୍ବ ପାଇଥିଲେ ମୁକ୍ତିର ମାର୍ଗ,ସେହି ପବିତ୍ର ଏ ବାରି…ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଢାଳୁଛି ପ୍ରଣାମ ଅର୍ଘ୍ୟ,ଦୁଃଖ ଯାଉ ମୋର ସରି ।ଅର୍କକ୍ଷେତ୍ରର ସୁନେଲି ବାଲିରେ,ଜାଳିଦିଅ ପ୍ରେମ ଦୀପ…ତୁମରି ଆଲୋକେ ଆଲୋକିତ ହେଉ,ସଭିଙ୍କର ମନ ପାପ ।ଜୟ ଜୟ ହେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ନାରାୟଣ,ଜୟ ହେ ଜଗତ ଆଖି…ତୁମରି କରୁଣା ଆମ ସାଥେ ଥାଉ,ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ହେଉ ସାକ୍ଷୀ ।🙏 ଓଁ ସୂର୍ଯ୍ୟାୟ
